Ủy ban nhân dân xã Vật Lại (Hà Nội) ra mắt Câu lạc bộ Vật truyền thống thôn Đồng Bảng; góp phần bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống của môn vật dân tộc.
Phát huy văn hóa truyền thống
Chia sẻ với Báo Xây dựng, lãnh đạo Ủy ban nhân dân xã Vật Lại cho biết, câu lạc bộ thành lập dựa trên Kế hoạch phát triển phong trào thể dục thể thao giai đoạn 2026 – 2030 và chào mừng thành công Đại hội Đảng lần thứ XIV và bầu cử Đại biểu Quốc hội khóa XVI và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031.
Ông Nguyễn Đức Nghĩa, Phó chủ tịch xã Vật Lại phát biểu tại Lễ ra mắt Câu lạc bộ Vật truyền thống thôn Đồng Bảng.
Thành lập Câu lạc bộ Vật truyền thống thôn Đồng Bảng xã Vật Lại, tạo sân chơi lành mạnh cho nhân dân, đặc biệt là thanh thiếu niên; góp phần bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống của môn vật dân tộc. Đồng thời, hưởng ứng cuộc vận động "Toàn dân rèn luyện thân thể theo gương Bác Hồ vĩ đại".
Được biết, "lò vật" Đồng Bảng (xã Vật Lại) là quê hương của Đức Thánh Phùng Lân Hổ, vị anh hùng dân tộc lãnh đạo quân dân đánh bại quân Nguyên Mông, góp phần làm nên thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Nguyên Mông lần thứ nhất năm 1258.
Trải qua nhiều thế hệ, bộ môn vật truyền thống đã trở thành một nét đẹp văn hóa đặc sắc, gắn bó mật thiết với đời sống tinh thần của nhân dân trong thôn, đồng thời thể hiện rõ tinh thần yêu nước, ý chí kiên cường của cha ông ta trong sự nghiệp dựng nước và giữ nước.
Theo lời truyền lại của các bậc cao niên trong làng, bộ môn vật truyền thống Đồng Bảng có lịch sử hình thành từ rất lâu đời, gắn liền với thân thế và sự nghiệp của Đức thánh Phùng Lân Hổ (Lân Hổ Hầu Đô Thống Đại Vương), vị anh hùng có công lớn trong cuộc kháng chiến chống quân Nguyên Mông xâm lược nước ta thời nhà Trần.
Đức thánh Phùng Lân Hổ là người đã tổ chức huấn luyện quân sĩ, trai tráng trong làng và các vùng phụ cận luyện tập võ nghệ, trong đó có bộ môn vật, nhằm tăng cường sức khỏe, rèn luyện ý chí chiến đấu để giúp triều đình đánh giặc cứu nước. Từ đó, bộ môn vật được hình thành, lưu truyền và phát triển qua nhiều thế hệ cho đến ngày nay.
Nơi trưởng thành của nhiều đô vật nổi tiếng
Mặc dù do điều kiện lịch sử, nhiều tư liệu liên quan đến bộ môn vật truyền thống bị thất lạc, song theo lời truyền lại của các cụ cao niên, trước Cách mạng Tháng Tám năm 1945, phong trào vật truyền thống của làng Đồng Bảng đã phát triển mạnh mẽ, không chỉ nổi tiếng trong làng mà còn vang danh khắp khu vực miền Bắc. Tiêu biểu trong thời kỳ này là các lão đô vật như: Trần Văn Duyên, Trần Văn Phận, Trần Văn Do, Phùng Văn Thán… Các lão đô đã giành được nhiều giải thưởng cao quý, góp phần làm rạng danh quê hương Đồng Bảng.
Thành lập Câu lạc bộ Vật truyền thống thôn Đồng Bảng xã Vật Lại, tạo sân chơi lành mạnh cho nhân dân, đặc biệt là thanh thiếu niên.
Tiếp nối truyền thống đó, thế hệ sau có lão đô Chu Quý Trang, người đã lập kỷ lục 5 năm liên tiếp giành Huy chương Vàng các giải vật miền Bắc từ năm 1969 đến năm 1974. Cùng thời kỳ này còn có các lão đô Phùng Văn Thân, Trần Văn Toàn, Chu Văn Hòe, đạt được nhiều thành tích cao trên các sới vật trong khu vực miền Bắc. Sau các thế hệ lão đô kể trên, lão đô Phùng Kim Minh thi đấu cho Câu lạc bộ Quân đội từ năm 1984 đến năm 1987, sau đó trở về địa phương tiếp tục phát triển phong trào vật truyền thống. Ông đã đạt 1 Huy chương Vàng Giải Vô địch Toàn quốc năm 1984 và 01 Huy chương Bạc Toàn quốc năm 1985. Năm 2019, được sự nhất trí của Trung tâm Văn hóa – Thể thao huyện Ba Vì, lò vật truyền thống được mở tại Đền Trúc Lâm nhằm huấn luyện, đào tạo, khôi phục và duy trì bộ môn vật truyền thống của địa phương cho đến nay.
Từ lò vật truyền thống Đồng Bảng, nhiều đô vật trẻ đã trưởng thành và đạt được những thành tích tiêu biểu như: Đô Chu Văn Bình – Huy chương Vàng Giải Trẻ Đông Nam Á tại Thái Lan năm 2019; Đô Chu Văn Hương – Huy chương Vàng Giải Đông Nam Á tại Thái Lan năm 2019; Đô Chu Văn Trung – đạt nhiều huy chương tại các giải đấu vật trong nước. Nhiều đô vật trưởng thành từ lò vật Đồng Bảng đã và đang tham gia thi đấu cho các đội tuyển tỉnh, thành phố và đội tuyển quốc gia, tiếp tục khẳng định vị thế của bộ môn vật truyền thống quê hương trên đấu trường thể thao.
Đức Thánh Phùng Lân Hổ, vị anh hùng dân tộc có sức khỏe phi thường, tài năng võ nghệ xuất chúng, đã lãnh đạo quân dân đánh bại quân Nguyên Mông, góp phần quan trọng vào thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Nguyên Mông lần thứ nhất năm 1258. Với công lao to lớn đó, Ngài được vua Trần ban phong tám chữ vàng "Nam phương tráng khí, Bắc khấu hàn tâm", phong hàm Đô Thống Đại Vương.
Hiện nay, Đền Trúc Lâm thôn Đồng Bảng là nơi thờ chính Đức Thánh Phùng Lân Hổ, cùng với 17 di tích khác liên quan đến cuộc đời và sự nghiệp của Ngài, phân bố dọc theo bờ sông Hồng thuộc địa bàn các tỉnh Vĩnh Phúc và Phú Thọ.
Bộ môn vật truyền thống là nội dung không thể thiếu trong các dịp lễ hội truyền thống của nhân dân thôn Đồng Bảng, đặc biệt là lễ hội Đền Trúc Lâm, được tổ chức vào ngày 9 và 10 tháng Giêng âm lịch hằng năm, nhằm tưởng nhớ và tri ân công lao to lớn của Đức Thánh Phùng Lân Hổ đối với quê hương, đất nước.