Hà Nội vừa phê duyệt quy hoạch tổng thể với tầm nhìn 100 năm, định hướng phát triển đô thị đa cực, lấy sông Hồng làm trục cảnh quan trung tâm, hướng tới trở thành thành phố toàn cầu và trung tâm đổi mới sáng tạo của châu Á - Thái Bình Dương.
Định hình cấu trúc siêu đô thị đa cực, đa trung tâm
Theo Quyết định số 2512/QĐ-UBND ngày 13/5/2026 về việc phê duyệt Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm, Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội được xây dựng với tầm nhìn dài hạn đến sau năm 2085 và xa hơn, trên cơ sở phát triển không gian mở, cấu trúc đô thị "đa tầng, đa lớp, đa cực, đa trung tâm", gắn kết chặt chẽ với Vùng Thủ đô, vùng Đồng bằng sông Hồng và các hành lang kinh tế quốc gia, quốc tế.
Theo Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm, Hà Nội định hướng phát triển theo mô hình đô thị "đa tầng - đa cực - đa trung tâm", hướng tới thành phố toàn cầu.
Đáng chú ý, Hà Nội xác định mô hình phát triển gồm 9 cực tăng trưởng, 9 trung tâm lớn và 9 trục động lực chiến lược, tạo thành bộ khung phát triển mới cho toàn đô thị.
Trong đó, khu vực nội đô lịch sử giữ vai trò trung tâm chính trị, văn hóa và tài chính; phía Bắc phát triển đô thị sân bay, logistics và hội nhập quốc tế; phía Tây hình thành cực khoa học công nghệ Hòa Lạc; phía Nam phát triển công nghiệp công nghệ cao, logistics và sân bay thứ hai của Thủ đô.
Quy hoạch cũng mở rộng phạm vi nghiên cứu liên kết với các tỉnh Phú Thọ, Thái Nguyên, Bắc Ninh, Hưng Yên, Ninh Bình và thành phố Hải Phòng nhằm hình thành "chùm đô thị hướng tâm".
Trong đó Hà Nội đóng vai trò hạt nhân dẫn dắt phát triển toàn vùng. Các hành lang Đông - Tây, Bắc - Nam cùng hệ thống vành đai liên vùng sẽ tạo mạng lưới kết nối kinh tế chiến lược giữa Thủ đô với các trung tâm công nghiệp, logistics và cảng biển phía Bắc.
Sông Hồng trở thành trục phát triển chiến lược mới
Một trong những điểm nhấn quan trọng nhất của quy hoạch là việc xác lập sông Hồng thành "đại lộ cảnh quan" và không gian phát triển trung tâm mới của Thủ đô.
Theo định hướng, trục sông Hồng sẽ không chỉ là hành lang thoát lũ mà còn trở thành cực phát triển đa chức năng gồm tài chính, thương mại, dịch vụ, văn hóa sáng tạo, du lịch và đô thị hiện đại.
Hà Nội dự kiến phát triển hành lang cảnh quan sông Hồng với chiều dài khoảng 90km, kết nối từ Sơn Tây qua trung tâm nội đô tới Văn Giang - Phố Hiến. Các cây cầu mới, tuyến giao thông ven sông và không gian công cộng hai bên bờ sẽ tạo diện mạo đô thị hoàn toàn mới cho Thủ đô trong tương lai.
Song song đó, thành phố sẽ triển khai chiến lược "hồi sinh các dòng sông" như Tô Lịch, Nhuệ, Đáy, Tích và Cầu Bây thông qua hệ thống hồ điều hòa, bể chứa ngầm, xử lý nước thải tập trung và chỉnh trang cảnh quan ven sông.
Đây được xem là đột phá lớn nhằm giải quyết đồng thời các bài toán ô nhiễm, úng ngập và ùn tắc giao thông đô thị kéo dài nhiều năm qua.
Bên cạnh hành lang sông Hồng, Hà Nội cũng hình thành "vành đai xanh di sản" phía Tây, kết nối Sóc Sơn - Ba Vì - Chùa Hương - Tam Chúc - Tràng An nhằm bảo tồn hệ sinh thái tự nhiên, phát triển du lịch sinh thái và tạo vùng đệm môi trường cho toàn vùng Thủ đô.
Hướng tới thành phố toàn cầu, đáng sống hàng đầu châu Á
Theo quy hoạch, đến năm 2035 Hà Nội sẽ trở thành đô thị xanh, thông minh, hiện đại với GRDP khoảng 200 tỷ USD, GRDP bình quân đầu người tối thiểu 18.800 USD và kinh tế số chiếm 50% nền kinh tế.
Thành phố đồng thời đặt mục tiêu chỉ số hạnh phúc đạt 9,2/10 và hình thành các trung tâm giáo dục, y tế chất lượng cao thuộc nhóm dẫn đầu châu Á - Thái Bình Dương.
Đến năm 2045, Hà Nội phấn đấu trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo quan trọng của khu vực; còn đến năm 2065 sẽ trở thành thành phố toàn cầu có chất lượng sống và mức độ hạnh phúc thuộc nhóm cao nhất thế giới.
Quy mô GRDP năm 2065 dự kiến đạt khoảng 1.920 tỷ USD, GRDP bình quân đầu người đạt tối thiểu 95.000 USD.
Giai đoạn dài hạn đến năm 2085 và xa hơn: Cơ bản giữ ổn định, khống chế quy mô dân số tối đa không quá 20 triệu người; đảm bảo quy chuẩn về mật độ dân số (đô thị có thể đáp ứng ngưỡng chịu tải tối đa khoảng 22 - 25 triệu người với dự báo phát triển gia tăng tạm trú, khách vãng lai, làm việc, học tập, giao thương, khách nghỉ dưỡng, chăm sóc sức khỏe, khách du lịch).
Để hiện thực hóa mục tiêu này, thành phố xác định khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là đột phá chiến lược. Khu Công nghệ cao Hòa Lạc sẽ trở thành hạt nhân nghiên cứu - phát triển công nghệ, trí tuệ nhân tạo, chip bán dẫn và kinh tế số của quốc gia.
Hà Nội cũng sẽ phát triển mạnh hệ thống giao thông công cộng khối lượng lớn, đặc biệt là đường sắt đô thị, TOD và mạng lưới đường sắt liên vùng nhằm giảm phụ thuộc vào phương tiện cá nhân. Thành phố đặt mục tiêu cơ bản xử lý dứt điểm các điểm ùn tắc kéo dài trước năm 2030.
Trong chiến lược phát triển dài hạn, Hà Nội hướng tới mô hình đô thị "đa tầng - đa lớp", khai thác hiệu quả không gian ngầm, mặt đất và trên cao. Không gian ngầm sẽ được quy hoạch đồng bộ cho metro, thương mại, bãi đỗ xe và hạ tầng kỹ thuật; trong khi không gian tầm thấp sẽ phát triển kinh tế drone, taxi bay và đô thị số 3D.
Quy hoạch cũng nhấn mạnh yêu cầu bảo tồn các giá trị văn hóa cốt lõi như Hoàng thành Thăng Long, hồ Gươm, phố cổ, phố cũ, Văn Miếu - Quốc Tử Giám và hệ thống làng nghề truyền thống, coi đây là "sức mạnh mềm" và nền tảng tạo nên bản sắc cạnh tranh của Hà Nội trong kỷ nguyên mới.
Với tầm nhìn 100 năm, Hà Nội đang hướng tới hình hài một siêu đô thị toàn cầu "Thịnh vượng - Hài hòa - Văn hiến - Bản sắc", vừa là trung tâm kinh tế tri thức, đổi mới sáng tạo, vừa là thành phố di sản đặc sắc của châu Á.