Thành phố Hà Nội đang triển khai nhiều giải pháp để đảm bảo môi trường trong thi công các dự án, trong đó có siết trách nhiệm nhà thầu, lắp đặt hệ thống giám sát bụi bằng cảm biến, camera, AI… không để ảnh hưởng đến cuộc sống của người dân.
Mong phương tiện được che chắn kỹ
Những ngày đầu hè, đi qua nhiều khu vực đang thi công xây dựng trên địa bàn Hà Nội, người dân dễ dàng cảm nhận bầu không khí đặc quánh bụi cùng tiếng máy móc hoạt động kéo dài.
Bên cạnh áp lực ùn tắc giao thông, tình trạng bụi bẩn, vật liệu rơi vãi từ các công trường xây dựng đặt ra yêu cầu cấp thiết về kiểm soát môi trường. Ảnh: Tạ Hải.
Chị Nguyễn Yến, người dân sống gần khu vực hồ Thành Công cho biết, việc thi công kéo dài cùng lượng lớn xe chở vật liệu ra vào liên tục khiến cuộc sống sinh hoạt bị ảnh hưởng đáng kể.
Không chỉ ùn tắc, người dân quanh khu vực còn cho biết, nhiều thời điểm bụi phát tán dày đặc do phương tiện chở vật liệu và hoạt động đào xới kéo dài. Sau các đợt mưa, khi trời nắng trở lại, lượng phương tiện lưu thông lớn khiến bụi tiếp tục bốc lên mù mịt.
Tương tự, tại khu vực thi công dự án cải tạo hệ thống thoát nước Công viên Indira Gandhi trên phố Huỳnh Thúc Kháng, nhiều hộ dân phản ánh tình trạng xe tải vận chuyển vật liệu hoạt động liên tục, gây bụi bẩn và ảnh hưởng trực tiếp đến sinh hoạt hằng ngày.
Không riêng khu vực nội đô, tại một số dự án thuộc địa phận một số xã, người dân cũng phản ánh tình trạng xe ben chở đất chạy dày đặc gây ô nhiễm khói bụi.
Ông Trần Văn Biển, sống tại phố Ga, xã Thường Tín phản ánh: "Chúng tôi chỉ mong các phương tiện chạy cẩn trọng hơn, che chắn kỹ để bảo đảm an toàn đi lại cho người dân".
Tăng cường xử lý vi phạm
Trước những kiến nghị của người dân và dư luận, nhiều địa phương đã tăng cường kiểm tra, xử lý các vi phạm môi trường tại công trường xây dựng.
Theo UBND phường Giảng Võ, địa phương đã tổ chức kiểm tra, xử lý vi phạm tại hai dự án do xuất hiện phản ánh về bụi bẩn, vật liệu rơi vãi và ô nhiễm môi trường trong quá trình thi công.
Tại dự án cải tạo, lắp đặt các trạm bơm và đường ống thoát nước khu vực Công viên Indira Gandhi, đoàn kiểm tra xác định đơn vị thi công là Công ty ACOBA An Bình không có biện pháp che chắn, để rơi vãi nguyên vật liệu tại khu vực phố Huỳnh Thúc Kháng và xung quanh hồ Thành Công. Sau đó, UBND phường đã ban hành quyết định xử phạt hành chính số tiền 12 triệu đồng đối với nhà thầu.
Tương tự, tại dự án đường Vành đai 1 đoạn qua địa bàn phường Giảng Võ, UBND phường kiểm tra và phát hiện nhà thầu thi công là Công ty Cổ phần Xây dựng dịch vụ và thương mại 68 chưa thực hiện đầy đủ các biện pháp che chắn, để nguyên vật liệu rơi vãi tại khu vực ngã tư Nguyễn Chí Thanh và đầu dốc phố Nguyên Hồng. Nhà thầu sau đó cũng bị xử phạt hành chính số tiền 12 triệu đồng.
Không chỉ các dự án trong nội đô, áp lực môi trường cũng đang xuất hiện tại dự án đường Vành đai 4 - Vùng Thủ đô Hà Nội.
Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông TP Hà Nội cho biết, qua kiểm tra thực tế tại khu vực từ cầu 72 cũ đến miếu Lại Dụ thuộc xã An Khánh đã xuất hiện tình trạng đổ trộm rác thải, bùn đất và xà bần vào ban đêm dọc tuyến đường đang thi công.
Trước thực trạng này, Ban Quản lý dự án đã đề nghị UBND xã An Khánh tăng cường tuyên truyền, phối hợp kiểm tra và xử lý các hành vi vi phạm nhằm bảo đảm an toàn vệ sinh môi trường trong quá trình triển khai dự án.
Giám sát bụi bằng cảm biến, camera
Trước thực trạng nhiều công trình thi công gây bụi bẩn, tiếng ồn và ùn tắc kéo dài, Hà Nội đã đưa ra nhiều biện pháp siết chặt công tác bảo vệ môi trường trong thi công xây dựng.
Phát triển hạ tầng là yêu cầu tất yếu của đô thị hiện đại, song việc thi công các dự án cũng cần bảo đảm hài hòa với môi trường sống của người dân. Ảnh: Tạ Hải.
Trao đổi với Báo Xây dựng, Sở Xây dựng Hà Nội cho biết, cuối tháng 4/2026 đã ban hành văn bản yêu cầu các Ban quản lý dự án, chủ đầu tư và nhà thầu siết chặt công tác bảo vệ môi trường trong quá trình thi công.
Theo đó, 100% công trường phải thực hiện phun sương, tưới nước chống bụi, che chắn khu vực phá dỡ; phương tiện vận chuyển vật liệu phải che phủ kín và rửa sạch trước khi ra khỏi công trường. Với các dự án quy mô lớn từ 1ha trở lên, thành phố yêu cầu lắp đặt hệ thống giám sát bụi bằng cảm biến, camera và ứng dụng AI để kiểm soát chất lượng môi trường.
Đáng chú ý, Hà Nội nghiêm cấm sử dụng máy thổi bụi trong thi công hạ tầng giao thông; yêu cầu các dự án thi công theo phương thức "cuốn chiếu", hạn chế đào mở diện rộng và tránh thi công vào giờ cao điểm để giảm ùn tắc, ô nhiễm môi trường.
Trên cơ sở tham mưu của Sở Xây dựng, ngày 5/5, Chủ tịch UBND TP Hà Nội đã ban hành Chỉ thị số 08 về tăng cường các biện pháp đảm bảo vệ sinh môi trường trong quá trình thi công các dự án đầu tư xây dựng trên địa bàn. Chỉ thị yêu cầu các sở, ngành chức năng tăng cường kiểm tra, xử lý vi phạm; theo dõi, cảnh báo chất lượng không khí; tăng cường kiểm tra, xử lý xe quá tải, không che chắn và đẩy mạnh "phạt nguội" qua hệ thống camera giám sát.
Thực hiện Chỉ thị số 08, nhiều địa phương và Ban quản lý dự án đã yêu cầu các nhà thầu rà soát, chấn chỉnh công tác thi công nhằm hạn chế bụi bẩn, vật liệu rơi vãi...
Điển hình, UBND phường Vĩnh Hưng cho biết, dự án nâng cấp, mở rộng đường Lĩnh Nam theo quy hoạch hiện đang tổ chức thi công đồng loạt tại 4 điểm trên tuyến sau khi giải phóng mặt bằng. Phường đã yêu cầu các đơn vị thi công vừa bảo đảm tiến độ, vừa thực hiện nghiêm các quy định về môi trường, an toàn giao thông và hoàn trả hạ tầng trong quá trình triển khai dự án.
Ông Nguyễn Xuân Chinh, Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư hạ tầng xã Thượng Phúc cho biết, ngay sau chỉ đạo của thành phố, đơn vị đã có văn bản yêu cầu chủ đầu tư và các nhà thầu rà soát toàn bộ biện pháp thi công, tăng cường che chắn công trường, tưới nước chống bụi, vệ sinh phương tiện vận chuyển trước khi ra khỏi công trường và tuyệt đối không để xảy ra tình trạng vật liệu rơi vãi gây ô nhiễm môi trường.