Hà Nội: Rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm để biến nghị quyết thành kết quả thực chất

Từ tổ chức không gian đô thị, xử lý vi phạm đất đai, trật tự xây dựng đến nhà ở xã hội và an sinh, Hà Nội đặt mục tiêu tháo gỡ điểm nghẽn, hài hòa yêu cầu phát triển trước mắt với lợi ích lâu dài của thành phố và người dân.

Trước yêu cầu ngày càng cao trong xây dựng và phát triển Thủ đô, hiệu quả hoạt động của cơ quan dân cử không chỉ được đo bằng số lượng nghị quyết được thông qua, mà quan trọng hơn là khả năng giải quyết những vấn đề cấp thiết, tháo gỡ điểm nghẽn và chuyển hóa chủ trương thành lợi ích thiết thực cho người dân. 

Tinh thần đó được thể hiện rõ tại kỳ họp thứ bảy (kỳ họp chuyên đề) HĐND thành phố Hà Nội khóa XVII, nhiệm kỳ 2026-2031, với yêu cầu quyết liệt trong hành động, chặt chẽ trong quyết định và kiên trì theo đuổi hiệu quả thực chất.

Khơi thông nguồn lực phát triển, chăm lo đời sống nhân dân

Kỳ họp diễn ra trong bối cảnh Hà Nội đang tập trung thực hiện các mục tiêu tăng trưởng, đồng thời phải giải quyết nhiều vấn đề tồn tại kéo dài trong quản lý đô thị, đầu tư, hạ tầng và bảo đảm an sinh xã hội. Việc xem xét 22 nội dung thuộc 4 nhóm vấn đề lớn, thảo luận và thông qua 20 nghị quyết thuộc thẩm quyền cho thấy khối lượng công việc lớn, tính chất phức tạp và yêu cầu đồng bộ trong điều hành, quản trị Thủ đô.

Một trong những nội dung đáng chú ý tại kỳ họp là việc xem xét cơ chế, chính sách đặc thù nhằm khắc phục hậu quả vi phạm về đất đai, trật tự xây dựng tại 12 dự án. Đây là những vấn đề tồn tại kéo dài, liên quan đến nhiều chủ thể, đòi hỏi cách tiếp cận vừa bảo đảm cơ sở pháp lý, vừa hài hòa lợi ích, đồng thời giữ nghiêm kỷ cương trong quản lý nhà nước.

Việc đặt vấn đề xử lý các tồn tại này cho thấy yêu cầu cấp thiết trong khơi thông nguồn lực đất đai, hạn chế lãng phí tài nguyên và tạo điều kiện đưa các dự án vào khai thác theo đúng quy định. Tuy nhiên, xử lý vi phạm không đồng nghĩa với hợp thức hóa sai phạm. Các cơ chế đặc thù cần được triển khai trên nguyên tắc đúng pháp luật, xác định rõ trách nhiệm, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của các bên liên quan, không tạo tiền lệ cho những vi phạm mới.

Cùng với đó, chủ trương bố trí quỹ nhà ở xã hội bán cho các hộ gia đình, cá nhân khó khăn về nhà ở tại khu vực phố cổ, phố cũ thuộc phường Hoàn Kiếm thể hiện sự quan tâm đến một vấn đề dân sinh đặc thù của khu vực trung tâm Thủ đô. Đây không chỉ là câu chuyện giải quyết nhu cầu chỗ ở, mà còn liên quan đến chất lượng sống, điều kiện sinh hoạt và khả năng tiếp cận chính sách nhà ở của những nhóm dân cư gặp khó khăn.

Đối với khu vực hồ Hoàn Kiếm và vùng phụ cận, việc xem xét chủ trương đầu tư cải tạo, chỉnh trang, tái thiết, tái cấu trúc không gian theo phương thức đối tác công tư (PPP), hợp đồng xây dựng - chuyển giao (BT) mở ra yêu cầu mới trong tổ chức không gian đô thị có giá trị đặc biệt về lịch sử, văn hóa và cảnh quan.

Một đô thị hiện đại không thể chỉ được đánh giá bằng số lượng công trình mới hay diện mạo khang trang. Giá trị của chỉnh trang, tái thiết phải được thể hiện ở chất lượng không gian công cộng, môi trường sống, khả năng gìn giữ bản sắc và sự bảo đảm quyền, lợi ích chính đáng của người dân. Vì vậy, các phương án đầu tư cần được nghiên cứu thận trọng, công khai, minh bạch, tính toán đầy đủ tác động đến cảnh quan, hạ tầng và đời sống cộng đồng.

Điểm chung của các quyết sách này là yêu cầu Hà Nội giải quyết đồng thời nhiều bài toán phức tạp liên quan đến quy hoạch, nguồn lực, cơ chế đầu tư và lợi ích cộng đồng. Một quyết sách đúng không chỉ tháo gỡ được vướng mắc trước mắt mà còn phải tạo ra phương thức giải quyết hiệu quả hơn đối với những vấn đề tương tự, hạn chế phát sinh điểm nghẽn mới.

Tinh thần phát triển gắn với chăm lo đời sống Nhân dân còn được thể hiện qua các nội dung điều chỉnh kế hoạch đầu tư công, ưu tiên nguồn lực cho những nhiệm vụ trọng tâm và hỗ trợ điện mặt trời mái nhà. Kỳ họp cũng xem xét các nội dung liên quan đến đầu tư tổ hợp nhà tập luyện, thi đấu thể thao đa năng tại khu vực Mỹ Đình, chăm sóc trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, hỗ trợ khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế và chính sách đối với cán bộ không chuyên trách thôi giữ chức danh.

Những nội dung này cho thấy phát triển Thủ đô không đơn thuần là câu chuyện tăng trưởng kinh tế, mở rộng không gian hay nâng cấp hạ tầng. Quan trọng hơn, thành quả phát triển phải được chuyển hóa thành chất lượng sống, cơ hội tiếp cận các dịch vụ thiết yếu và chính sách an sinh cho người dân.

Quyết liệt nhưng không nóng vội

Nếu những nội dung được xem xét tại kỳ họp cho thấy yêu cầu cấp thiết phải tháo gỡ điểm nghẽn, thì diễn biến liên quan đến cơ chế đặc thù đầu tư đường sắt đô thị lại làm nổi bật một phương diện quan trọng khác: quyết liệt trong hành động phải đi cùng kỷ luật, bản lĩnh và sự thận trọng.

Đường sắt đô thị có ý nghĩa đặc biệt đối với tương lai giao thông và tổ chức không gian của Hà Nội. Đây không đơn thuần là việc xây dựng thêm công trình hạ tầng, mà còn liên quan đến khả năng kết nối đô thị, phương thức huy động và sử dụng nguồn lực, năng lực quản trị dự án, tổ chức vận hành và chất lượng phát triển trong dài hạn.

Những quyết định về cơ chế đầu tư vì thế có thể tạo ra tác động kéo dài nhiều năm, thậm chí định hình phương thức triển khai các dự án tiếp theo. Nếu cơ chế chưa đầy đủ, phương án tài chính thiếu tính khả thi hoặc trách nhiệm giữa các bên chưa được xác định rõ, những khó khăn có thể phát sinh trong quá trình thực hiện, ảnh hưởng đến tiến độ và hiệu quả đầu tư.

Theo diễn biến tại kỳ họp, các vấn đề liên quan đến căn cứ pháp lý, nguồn vốn, điều khoản hợp đồng, nhân lực và phương án vận hành chưa được giải trình đầy đủ, chưa đáp ứng thỏa đáng yêu cầu trong quá trình thảo luận, thẩm tra. 

Cách xử lý này thể hiện quan điểm hành động quyết liệt không đồng nghĩa với việc phải quyết định bằng mọi giá. Đối với những vấn đề đã đủ căn cứ chính trị, pháp lý và thực tiễn, sự chậm trễ không cần thiết có thể làm lỡ thời cơ phát triển. Nhưng với những quyết định lớn còn nội dung chưa được làm rõ, việc dành thêm thời gian thẩm tra là yêu cầu của trách nhiệm.

Không thể đánh giá tinh thần hành động chỉ bằng tốc độ xử lý công việc hay số lượng quyết định được thông qua. Một kỳ họp có trách nhiệm phải phân biệt rõ việc cần quyết định ngay với việc cần tiếp tục nghiên cứu; tạo điều kiện để những chủ trương đủ điều kiện sớm được triển khai, đồng thời không hạ thấp yêu cầu về chất lượng đối với các quyết sách có tác động lớn đến ngân sách và tương lai phát triển của thành phố.

Tinh thần này cũng được thể hiện trong phát biểu chỉ đạo của Bí thư Thành ủy, Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội Trần Đức Thắng tại phiên khai mạc. Bí thư Thành ủy yêu cầu phải có tư duy đổi mới, tầm nhìn dài hạn, bản lĩnh và trách nhiệm trong xây dựng các quyết sách.

Chủ tịch HĐND thành phố Phùng Thị Hồng Hà cũng nhấn mạnh, những nội dung đã đủ căn cứ cần được quyết định kịp thời; những vấn đề còn có ý kiến khác nhau phải tiếp tục được làm rõ, giải trình thấu đáo.

Biến nghị quyết thành kết quả thực chất

Dù quyết sách có tầm nhìn và được chuẩn bị kỹ lưỡng đến đâu, giá trị cuối cùng vẫn được quyết định bởi quá trình tổ chức thực hiện. Nghị quyết sẽ khó tạo ra chuyển biến nếu thiếu kế hoạch cụ thể, thiếu cơ quan chịu trách nhiệm, thiếu tiến độ rõ ràng và cơ chế kiểm tra, giám sát hiệu quả.

Vì vậy, sau mỗi kỳ họp, nhiệm vụ quan trọng đặt ra là khẩn trương cụ thể hóa các nghị quyết thành chương trình, kế hoạch hành động, xác định rõ đầu mối chủ trì, trách nhiệm phối hợp, tiến độ và sản phẩm đầu ra. Đối với những nhiệm vụ liên quan đến nhiều cơ quan, đơn vị, việc phân định trách nhiệm càng phải rành mạch, tránh tình trạng công việc kéo dài do chờ đợi, đùn đẩy hoặc không xác định được người chịu trách nhiệm chính.

Đặc biệt, tiến độ thực hiện phải gắn với chất lượng và hiệu quả. Không thể coi một nhiệm vụ đã hoàn thành chỉ vì đã ban hành kế hoạch, tổ chức cuộc họp hay hoàn tất thủ tục hành chính. Đối với dự án đầu tư, phải đánh giá tính khả thi, tiến độ và hiệu quả khai thác. Với chính sách an sinh, cần xem xét khả năng tiếp cận của đúng đối tượng thụ hưởng. Đối với chỉnh trang đô thị, kết quả phải được thể hiện qua những chuyển biến thực tế về môi trường sống và chất lượng không gian công cộng.

Cùng với trách nhiệm tổ chức thực hiện của cơ quan hành chính, hoạt động giám sát của HĐND thành phố cần được tiến hành sát với quá trình triển khai nghị quyết. Giám sát không chỉ nhằm phát hiện sai sót khi sự việc đã xảy ra, mà còn phải chủ động nhận diện vướng mắc, yêu cầu giải trình và kiến nghị giải pháp xử lý kịp thời.

Tinh thần “rõ người, rõ việc, rõ tiến độ, rõ kết quả, rõ trách nhiệm” chỉ thực sự phát huy giá trị khi được cụ thể hóa thành cơ chế vận hành thực chất. Mỗi nhiệm vụ phải có người chịu trách nhiệm; mỗi mốc tiến độ gắn với sản phẩm cụ thể; mỗi kết quả có căn cứ đánh giá và mỗi hạn chế phải được xem xét để xác định nguyên nhân, trách nhiệm, biện pháp khắc phục.

Nhìn rộng hơn, các quyết sách tại kỳ họp thứ bảy cần được đặt trong yêu cầu hiện thực hóa những định hướng phát triển dài hạn của Hà Nội, gắn với các cơ chế, chính sách đặc thù dành cho Thủ đô và tầm nhìn quy hoạch 100 năm. Những định hướng này chỉ có thể phát huy giá trị khi được kết nối với chương trình hành động khả thi, việc phân bổ nguồn lực có trọng tâm và năng lực tổ chức thực hiện tương xứng.

Trong toàn bộ quá trình đó, lợi ích của người dân phải là tiêu chuẩn xuyên suốt. Một không gian đô thị được chỉnh trang cần đem lại môi trường sống tốt hơn; một chính sách nhà ở phải tạo cơ hội tiếp cận thực chất cho người có nhu cầu; một khoản đầu tư công phải chứng minh được hiệu quả; một chính sách an sinh phải đến đúng người, đúng mục đích.

Đó cũng là cơ sở củng cố niềm tin của nhân dân đối với sự lãnh đạo của Đảng bộ và hoạt động điều hành của chính quyền thành phố. Niềm tin không chỉ hình thành từ những mục tiêu phát triển được công bố, mà còn được bồi đắp qua từng vấn đề được giải quyết, từng cam kết được thực hiện và từng lợi ích thiết thực người dân được thụ hưởng.

Quyết liệt trong hành động, chặt chẽ trong quyết định và nghiêm túc trong tổ chức thực hiện vì thế không chỉ là yêu cầu đối với một kỳ họp, mà cần trở thành phương thức làm việc xuyên suốt của bộ máy chính quyền Thủ đô. Đây chính là điều kiện để các nghị quyết đi vào cuộc sống, tạo chuyển biến thực chất và đóng góp vào mục tiêu xây dựng Hà Nội phát triển nhanh, bền vững trong giai đoạn mới.