Tiền bồi thường giải phóng mặt bằng tại Hà Nội có nơi lên tới hàng chục tỷ đồng vẫn được chi trả bằng tiền mặt. Vì sao người dân lựa chọn hình thức này và thành phố đang tính toán phương án chuyển khoản ra sao?
Gần đây, nhiều địa phương tại Hà Nội đồng loạt triển khai chi trả tiền bồi thường cho người dân có đất bị thu hồi để thực hiện các dự án. Đáng chú ý, hình ảnh người dân mang theo những bao tải tiền mặt khi nhận bồi thường, trong đó có những khoản lên tới hàng chục tỷ đồng, đặt ra câu hỏi: Vì sao các khoản tiền có giá trị lớn vẫn được chi trả trực tiếp bằng tiền mặt thay vì chuyển khoản qua ngân hàng?
Phường Kim Liên tổ chức chi trả tiền bồi thường, hỗ trợ và tái định cư đợt 2 cho người dân thuộc Dự án Trục không gian quốc lộ 1A. (Ảnh: Mai Thu).
Người dân chủ yếu lựa chọn nhận tiền mặt
Sáng 3/11, phường Kim Liên tổ chức chi trả tiền bồi thường, hỗ trợ và tái định cư Dự án Trục không gian quốc lộ 1A gắn với chỉnh trang và tái thiết đô thị theo phương thức đối tác công tư (PPP), loại hợp đồng Xây dựng - Chuyển giao, đoạn từ Vành đai 1 đến nút giao Cầu Giẽ. Đây là đợt chi trả thứ hai với tổng số tiền hơn 186 tỷ đồng.
Từ đầu giờ sáng, phường đã huy động lực lượng an ninh siết chặt công tác bảo vệ khu vực tổ chức chi trả. Các hộ dân trong danh sách lần lượt được đưa vào hội trường, kiểm tra, xác nhận thông tin rồi chờ hoàn tất thủ tục nhận tiền.
Theo ghi nhận của PV Báo Xây dựng, đa số các hộ dân lựa chọn nhận tiền mặt. Do giá trị các khoản bồi thường lớn, máy đếm tiền hoạt động liên tục. Sau khi người dân ký nhận, cán bộ phường và lực lượng an ninh hỗ trợ xếp tiền vào vali hoặc bao tải lớn. Quá trình vận chuyển tiền ra xe, di chuyển về nhà cũng có lực lượng công an, an ninh theo sát hỗ trợ.
Sau khi hoàn thành việc nhận và vận chuyển hai túi tiền lớn lên xe, anh N.V.T chia sẻ, gia đình lựa chọn nhận tiền mặt, sau đó tự mang đến ngân hàng quen để gửi. Dù số tiền lớn nhưng phường bố trí lực lượng hỗ trợ nên gia đình rất yên tâm.
Đại diện nhiều hộ gia đình cũng cho biết đã chủ động lựa chọn nhận tiền mặt. Những người lớn tuổi đều có con, cháu đi cùng hỗ trợ. Nhiều gia đình làm thủ tục gửi tiền tại các ngân hàng được bố trí ngay tại khu vực chi trả. Nhờ có sự hỗ trợ của chính quyền và lực lượng chức năng, quá trình nhận và vận chuyển tiền diễn ra an toàn, thuận lợi.
Trao đổi với Báo Xây dựng, Chủ tịch UBND phường Kim Liên Lê Thị Kim Huệ cho biết, qua rà soát, việc chi trả tiền bồi thường giải phóng mặt bằng có thể thực hiện bằng tiền mặt hoặc chuyển khoản. Tuy nhiên, thực tế cho thấy phần lớn người dân đều có nguyện vọng nhận tiền mặt.
Trước khi tổ chức chi trả, phường đều làm việc cụ thể với từng hộ để nắm bắt nhu cầu. Do nhiều người dân muốn nhận tiền mặt nên phương án chi trả chủ yếu được thực hiện theo hình thức này.
“Hiện Hà Nội đã tạo điều kiện hỗ trợ cả hình thức chuyển khoản và tiền mặt trong việc chi trả tiền bồi thường. Trong quá trình chi trả, phường sẽ căn cứ theo nhu cầu của người dân”, bà Huệ nói.
Theo lãnh đạo phường Kim Liên, sau khi xác định phương thức nhận tiền, địa phương liên hệ với các ngân hàng để bố trí nhân viên ngay tại khu vực chi trả, sẵn sàng hỗ trợ người dân có nhu cầu gửi tiền. Với những hộ muốn mang tiền về nhà, phường cũng bố trí công an và xe chuyên dụng để hộ tống, bảo đảm an toàn.
Một số người dân còn chủ động liên hệ với ngân hàng có nhu cầu gửi tiền, đề nghị nhân viên đến khu vực chi trả. Nhờ đó, sau khi nhận tiền mặt, họ có thể thực hiện gửi tiền ngay mà không phải tự vận chuyển đến ngân hàng.
Các địa phương đều bố trí công an và xe chuyên dụng để hộ tống, bảo đảm an toàn cho người dân đến nhận tiền.
Nhiều khoản bồi thường lên tới hàng chục tỷ đồng
Không chỉ tại phường Kim Liên, việc chi trả tiền bồi thường bằng tiền mặt cũng được thực hiện tại một số địa phương khác có dự án Trục không gian quốc lộ 1A đi qua.
Trước đó, chiều 2/11, tại trụ sở UBND xã Ngọc Hồi diễn ra hội nghị khen thưởng các tổ chức, hộ gia đình bàn giao mặt bằng trước thời hạn, đồng thời chi trả tiền bồi thường cho 32 hộ dân thôn 591 có đất nằm trong phạm vi giải phóng mặt bằng dự án.
Theo bà Nguyễn Thị Nhung, Phó chủ tịch UBND xã Ngọc Hồi, đến nay, địa phương đã bàn giao 20/30ha mặt bằng sạch và chi trả gần 160 tỷ đồng tiền bồi thường cho người dân.
Riêng khu tập thể 591, toàn bộ 32 hộ dân đã nhận tiền bồi thường và bàn giao mặt bằng. Địa phương áp dụng hệ số điều chỉnh giá đất K=2, đồng thời bố trí đất tái định cư ngay trên địa bàn theo nguyện vọng của các hộ.
Tại hội nghị, các hộ dân lần lượt hoàn tất thủ tục bằng việc ký xác nhận vào ba loại giấy tờ gồm biên bản bàn giao mặt bằng, biên bản nhận tiền và bảng kê chi tiền. Nhiều hộ dân được nhận khoản bồi thường lên tới hàng tỷ đồng.
Tại phường Bạch Mai, 12 hộ dân bị thu hồi đất để thực hiện dự án Trục không gian quốc lộ 1A nhận tổng cộng 117 tỷ đồng tiền bồi thường, hỗ trợ. Trong đó, hộ nhận nhiều nhất được 34 tỷ đồng.
Đại diện Ban Quản lý dự án đầu tư - hạ tầng phường Bạch Mai khẳng định, việc chi trả tiền bồi thường giải phóng mặt bằng đối với cá nhân phải trả bằng tiền mặt theo quy định của pháp luật và của TP Hà Nội. Đối với các tổ chức, việc chi trả có thể thực hiện bằng hình thức chuyển khoản vào tài khoản có người đại diện theo pháp luật.
Tại phường Định Công, Dự án Trục không gian quốc lộ 1A liên quan đến việc thu hồi đất, nhà ở và tài sản của nhiều hộ dân. Một số hộ có diện tích đất lớn nên khoản tiền bồi thường có thể lên tới hàng tỷ đồng, thậm chí hàng chục tỷ đồng.
Đại diện lãnh đạo UBND phường cho biết, trước khi chi trả, địa phương đều làm việc với người dân để nắm bắt nhu cầu, từ đó lựa chọn hình thức chi trả và hỗ trợ phù hợp.
Trường hợp người dân có nhu cầu nhận tiền mặt, phường phối hợp với các cơ quan liên quan như ngân hàng, cơ quan công an để thực hiện, các phương án bảo đảm an toàn cũng được tính toán kỹ, nhiều trường hợp công an hỗ trợ người dân mang tiền về tận nhà hoặc đến các ngân hàng theo nhu cầu.
Tiếp tục nghiên cứu phương án chi trả phù hợp
Từ thực tế tại các địa phương có thể thấy, việc lựa chọn nhận tiền mặt xuất phát từ nhu cầu của người dân, trong khi chính quyền cơ sở đang tổ chức các phương án hỗ trợ để bảo đảm an toàn trong quá trình chi trả, vận chuyển và gửi tiền.
Tuy nhiên, với những khoản bồi thường có giá trị hàng tỷ đồng, thậm chí hàng chục tỷ đồng, việc người dân trực tiếp nhận, bảo quản và vận chuyển tiền mặt cũng đặt ra yêu cầu cao về bảo đảm an toàn tài sản.
Về vấn đề này, Giám đốc Sở Tài chính Hà Nội Nguyễn Ngọc Tú cho biết, việc thanh toán chuyển khoản để bồi thường giải phóng mặt bằng sẽ rất tốt và bảo đảm an toàn cho người dân, thay vì phải cầm theo một khoản tiền lớn.
Theo ông Tú, hiện Sở Nông nghiệp và Môi trường đang phối hợp với các xã, phường - đơn vị trực tiếp chi trả tiền bồi thường cho người dân để nghiên cứu phương án phù hợp. Sau quá trình nghiên cứu, thành phố sẽ có cơ sở để xem xét điều chỉnh hình thức chi trả tiền bồi thường cho người dân theo quy định.
Việc nghiên cứu phương án thanh toán qua ngân hàng được kỳ vọng sẽ góp phần giảm rủi ro trong quá trình nhận và vận chuyển những khoản tiền lớn, đồng thời tạo thuận lợi hơn cho người dân. Trong thời gian chờ phương án phù hợp, các địa phương vẫn căn cứ nhu cầu thực tế của từng hộ để tổ chức chi trả bằng tiền mặt hoặc chuyển khoản, kết hợp các biện pháp hỗ trợ bảo đảm an toàn.