Với chiến lược mở rộng quy mô các “siêu” khu kinh tế, khơi thông dòng vốn xã hội hóa và chủ động đón đầu Luật Phát triển đô thị mới, Hà Tĩnh tự định vị trở thành cực tăng trưởng xanh, bền vững hàng đầu khu vực Bắc Trung Bộ.
Số hóa mục tiêu tăng trưởng và mở rộng "siêu" khu kinh tế
Theo bản điều chỉnh Quy hoạch tỉnh vừa được thông qua, Hà Tĩnh xác định chỉ tiêu tốc độ tăng trưởng kinh tế (GRDP) bình quân giai đoạn 2026 - 2030 đạt từ 10% trở lên mỗi năm. Đến năm 2030, mục tiêu GRDP bình quân đầu người phải đạt từ 180 - 185 triệu đồng.
Công nghiệp, năng lượng và logistics có mối quan hệ hữu cơ, bổ trợ lẫn nhau giúp Hà Tĩnh phát triển.
Trong đó, điểm nhấn quan trọng hàng đầu là đề án mở rộng quy mô Khu kinh tế Vũng Áng từ 22.781ha lên khoảng 72.998ha.
Quy hoạch điều chỉnh này hướng đến việc xây dựng Vũng Áng thành trung tâm công nghiệp - năng lượng sinh thái - cảng biển và dịch vụ logistics tầm cỡ quốc gia, quốc tế, đồng thời bổ sung định hướng nghiên cứu thành lập Khu thương mại tự do.
Bên cạnh đó, cấu trúc không gian được làm rõ với định hướng đến năm 2030 toàn tỉnh có 16 đô thị (bao gồm 2 đô thị loại II và 14 đô thị loại III), kết nối chặt chẽ qua 4 trục phát triển dọc - ngang cốt lõi.
Ông Lê Trung Phước, Giám đốc Sở Công Thương Hà Tĩnh, chia sẻ: “Quy hoạch điều chỉnh lần này bổ sung những động lực tăng trưởng mới từ kinh tế số, công nghiệp xanh và kinh tế tuần hoàn. Để hiện thực hóa, Hà Tĩnh cần chuyển dịch tư duy từ việc thu hút từng dự án lẻ tẻ sang "kiến tạo cả một hệ sinh thái đầu tư", chuyển từ phát triển từng ngành độc lập sang phát triển toàn chuỗi giá trị nhằm tạo dựng lợi thế cạnh tranh mới”.
Khơi thông dòng chảy xã hội hóa và quản lý bền vững
Để đáp ứng nhu cầu hạ tầng cho một Khu kinh tế rộng gần 73.000ha và chuỗi 16 đô thị hiện đại, Hà Tĩnh áp dụng công thức phối hợp nguồn vốn chiến lược. Trong đó, nguồn vốn xã hội hóa được định hướng rót mạnh vào kết cấu hạ tầng khu công nghiệp chuyên sâu, các nhà máy chế biến chế tạo, tổ hợp điện khí LNG và tổng kho logistics.
Lãnh đạo tỉnh kiểm tra công tác GPMB tại Khu kinh tế Vũng Áng.
Đầu tư công chỉ tập trung vào hạ tầng khung kết nối liên vùng (các tuyến đường ven biển, trục ngang nối cao tốc). Đáng chú ý, đà tăng trưởng công nghiệp cao từ khu vực kinh tế ven biển đang tạo nguồn thu ngân sách bền vững giúp tỉnh chủ động tái đầu tư.
Chia sẻ với phóng viên, ông Phạm Văn Tình, Phó trưởng ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh Hà Tĩnh, nhận định: “Định hướng quy hoạch mới mở ra không gian thu hút đầu tư vô cùng lớn. Hiện nay, Khu kinh tế Vũng Áng đã và đang thu hút hàng loạt siêu dự án như Nhà máy Sản xuất thép VinMetal Hà Tĩnh, Tổ hợp Nhiệt điện LNG Vũng Áng III...
Ban Quản lý đang tích cực phối hợp với các tập đoàn lớn để đẩy nhanh hạ tầng kỹ thuật khung, bảo đảm dòng vốn đổ vào được giải ngân nhanh chóng, đúng quy hoạch”.
Cam kết bảo vệ môi trường vững chắc tại các đô thị ven biển
Song song với việc điều chỉnh quy hoạch, Hà Tĩnh quyết liệt đưa các công cụ của Luật Phát triển đô thị vào cuộc sống để kiểm soát hình thái phát triển.
Đối với một tỉnh ven biển chịu ảnh hưởng nặng nề bởi thiên tai, quy hoạch điều chỉnh đặt bảo vệ môi trường và ứng phó biến đổi khí hậu là điều kiện tiên quyết, không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế.
Khu đô thị Hà Mỹ Hưng hứa hẹn sẽ là điểm nhấn cho không gian đô thị Hà Tĩnh.
Định hướng quy hoạch tích hợp nghiêm ngặt hành lang bảo vệ bờ biển. Hệ thống rừng phòng hộ ven biển, rừng ngập mặn được giữ gìn và phát triển đóng vai trò như những "lá chắn tự nhiên" bảo vệ hạ tầng đô thị bên trong trước triều cường, bão lớn.
Tại các vùng đô thị ven biển như Kỳ Anh, Nghi Xuân hay Thạch Hà, hạ tầng kỹ thuật bắt buộc phải tuân thủ các kịch bản biến đổi khí hậu. Hệ thống thoát nước mưa và xử lý nước thải được tách biệt hoàn toàn; 100% nước thải từ các khu công nghiệp, khu đô thị mới ven biển phải được xử lý đạt chuẩn sinh thái trước khi xả ra môi trường biển.
Ngoài ra, Hà Tĩnh ưu tiên phát triển mô hình kinh tế tuần hoàn, nơi chất thải của nhà máy này là nguyên liệu của nhà máy khác, đồng thời đẩy mạnh sử dụng năng lượng tái tạo (điện gió ngoài khơi, năng lượng mặt trời áp mái) trong chiếu sáng và vận hành đô thị.
Ông Lê Ngọc Huấn, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Hà Tĩnh, nhấn mạnh: “Bảo vệ môi trường vùng ven biển là nhiệm vụ sống còn khi Hà Tĩnh mở rộng quy mô kinh tế. Bản quy hoạch điều chỉnh đã siết chặt công tác đánh giá môi trường chiến lược (ĐMC).
Chúng tôi thiết lập hệ thống quan trắc tự động liên tục tại các nguồn thải lớn xung quanh KKT Vũng Áng và chuỗi đô thị ven bờ. Bất kỳ dự án đô thị hay công nghiệp nào không chứng minh được phương án xử lý chất thải bền vững và bảo tồn hệ sinh thái biển đều sẽ bị từ chối cấp phép”.