Hà Tĩnh tập trung tạo đồng thuận trong giải phóng mặt bằng đường sắt tốc độ cao

Các địa phương ở Hà Tĩnh đang thực hiện công tác giải phóng mặt bằng để triển khai dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam qua địa bàn, theo tinh thần làm đúng, làm đủ ngay từ đầu, tạo sự đồng thuận trong nhân dân.

Hiện các xã, phường của Hà Tĩnh nơi có tuyến đường sắt đi qua đang triển khai các nội dung, phần việc liên quan, đặc biệt là công tác giải phóng mặt bằng.

Tại phường Hà Huy Tập, nơi có 9,1km tuyến đường sắt tốc độ cao đi qua, ảnh hưởng trực tiếp đến 1.067 hộ dân, trong đó có 860 hộ bị thu hồi đất nông nghiệp và 177 hộ bị ảnh hưởng đất ở, toàn phường bố trí 3 khu tái định cư cho khoảng 207 hộ dân. Cùng với đó ảnh hưởng đến nghĩa trang trên địa bàn phường.

Ông Nguyễn Văn Ninh, Trưởng phòng Kinh tế Hạ tầng và Đô thị phường Hà Huy Tập cho biết, khu tái định cư TDP Liên Vinh có diện tích 3,8ha, tổng mức đầu tư 37 tỷ đồng, có hạ tầng đồng bộ gồm hệ thống giao thông, điện, nước, chiếu sáng, cung cấp 57 lô đất cho các hộ gia đình. Đến nay, tiến độ hiện nay đạt hơn 85%.

Địa phương đang đôn đốc đơn vị thi công tập trung các giải pháp để đẩy nhanh tiến độ nhằm đảm bảo yêu cầu đề ra, đáp ứng công tác giải phóng mặt bằng dự án qua địa bàn tỉnh. Cùng với đó, phường đang quy hoạch mở rộng nghĩa trang tại TDP Kỳ Sơn để làm công tác giải phóng mặt bằng.

Tuy nhiên, việc triển khai các bước như cắm cọc, kiểm đếm, phê duyệt phương án bồi thường, chi trả… vẫn phụ thuộc vào hướng tuyến.

"Việc chưa giải phóng tuyến khiến phường lúng túng trong truyền đạt thông tin tới người dân. Người dân chưa nắm bắt được mình có thuộc diện phải di dời, tái định cư hay không...", ông Ninh thông tin.

Tại xã Thạch Hà, sau thời gian tập trung lập quy hoạch, đến nay khu tái định cư xứ đồng Làng Nam (thôn 14) đã được phê duyệt với tổng diện tích gần 1,9ha; địa phương đã tổ chức công bố, niêm yết công khai quy hoạch tổng mặt bằng.

Ông Lê Văn Thuận, Phó chủ tịch UBND xã Thạch Hà cho biết, theo hướng tuyến dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, địa bàn xã bị ảnh hưởng 23 hộ dân và 1 nghĩa trang với khoảng 500 ngôi mộ phải di dời. Xã đã thành lập các tổ công tác trực tiếp xuống từng hộ để nắm bắt tâm tư, nguyện vọng, đồng thời tuyên truyền, vận động người dân đồng thuận với chủ trương dự án.

Theo báo cáo, tuyến đường sắt tốc độ cáo Bắc- Nam đoạn qua địa bàn Hà Tĩnh dự kiến thu hồi khoảng 764,12ha đất (trong đó 84,34ha đất ở); ảnh hưởng khoảng 1.800 hộ dân (trong đó, hơn 1.300 hộ phải di dời, tái định cư).

Cất bốc gần 4.000 ngôi mộ; ảnh hưởng khoảng 2 nhà thờ, 57 nhà thờ họ, di dời một số công trình quốc phòng, hạ tầng kỹ thuật, công trình điện.

Toàn tỉnh dự kiến xây dựng 35 khu tái định cư và đã có 34 khu tái định được phê duyệt quy hoạch, tổng kinh phí thực hiện công tác GPMB dự án đoạn qua địa bàn tỉnh ước tính hơn 8.400 tỷ đồng.

Đến nay, các địa phương đã đăng ký kế hoạch vốn thực hiện công tác giải phóng mặt bằng năm 2026 với tổng số tiền 1.121 tỷ đồng, tuy nhiên vẫn chưa được bố trí (chủ yếu là nguồn vốn để xây dựng các khu tái định cư, khu nghĩa trang).

Theo dự thảo phương án, dự kiến tách công tác giải phóng mặt bằng đoạn qua địa bàn tỉnh thành 42 dự án độc lập (gồm 19 dự án khu tái định cư và 23 dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, di dời hạ tầng kỹ thuật), giao UBND cấp xã làm chủ đầu tư.

Theo Sở Xây dựng tỉnh Hà Tĩnh, quá trình triển khai công tác giải phóng mặt bằng phục vụ dự án vẫn còn gặp một số khó khăn như: Việc tách công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư thành dự án độc lập là mô hình mới, lần đầu tiên được triển khai trên địa bàn tỉnh.

Hướng tuyến tại một số đoạn qua địa bàn tỉnh và một số công trình trên tuyến đang được đề xuất nghiên cứu điều chỉnh nhằm hạn chế ảnh hưởng đến các công trình, dự án trọng điểm của tỉnh, dẫn đến có thể thay đổi số hộ dân phải di dời và quy mô các khu tái định cư…

Ông Phan Văn Trung, Phó giám đốc Sở Xây dựng Hà Tĩnh thông tin: Trước những khó khăn đó, Sở đã có các văn bản tham mưu UBND tỉnh tổng hợp các vấn đề phát sinh và báo cáo với các bộ, ngành Trung ương để kịp thời xem xét, tháo gỡ.

Đồng thời, đề nghị UBND các xã, phường có dự án đi qua: Tiếp tục quản lý chặt chẽ đất đai, trật tự xây dựng và giữ nguyên hiện trạng trong phạm vi hướng tuyến, khu vực dự kiến giải phóng mặt bằng dự án; không để phát sinh xây dựng, cơi nới, tạo lập tài sản, chuyển mục đích sử dụng đất trái quy định; kịp thời xử lý vi phạm và hoàn thiện hồ sơ, dữ liệu hiện trạng phục vụ công tác bồi thường, hỗ trợ, giải phóng mặt bằng, đẩy nhanh tiến độ lập quy hoạch các khu nghĩa trang bị ảnh hưởng bởi dự án…