Hướng tới xây dựng nông thôn mới hiện đại, thông minh, nhiều địa phương, hợp tác xã, doanh nghiệp và hộ sản xuất trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh tích cực ứng dụng công nghệ số vào sản xuất, kết nối thị trường, nâng cao thu nhập…
Những người nông dân chủ động vào cuộc với công nghệ số
Ông Lê Tùng Dương, Phó chi cục trưởng Chi cục Phát triển nông thôn và Quản lý chất lượng (Sở Nông nghiệp và Môi trường) Hà Tĩnh thông tin, bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới giai đoạn 2026 - 2030 đặt ra nhiều yêu cầu cao hơn về các tiêu chí phát triển kinh tế, ứng dụng khoa học, kỹ thuật và chuyển đổi số.
Hệ thống máy móc hiện đại đã giúp Công ty TNHH KH&CN An Phát (xã Việt Xuyên, tỉnh Hà Tĩnh) kiểm soát tốt hơn chất lượng sản phẩm, nâng cao hiệu quả chế biến và giảm chi phí sản xuất.
Trong những năm qua, việc ứng dụng khoa học, công nghệ vào sản xuất đã và đang tạo đà thúc đẩy phát triển nông nghiệp, cho ra những sản phẩm chất lượng tốt, tăng thu nhập cho nông dân Hà Tĩnh.
Một trong những điểm sáng trong việc tiên phong ứng dụng công nghệ số vào sản xuất là Công ty TNHH KH&CN An Phát (xã Việt Xuyên, tỉnh Hà Tĩnh). Đến nay, công ty đã xây dựng quy trình chế biến, hoàn thiện sản phẩm trà hòa tan và trà túi lọc từ mầm lá lúa non, rau má, đồng thời xây dựng bao bì, nhãn mác và thương hiệu.
Từ những nguyên liệu sẵn có, thông qua nghiên cứu và ứng dụng công nghệ, doanh nghiệp đã có thêm hướng chế biến, nâng giá trị sản phẩm và mở rộng khả năng khai thác nguồn nguyên liệu tại chỗ.
Ông Lê Văn An, Giám đốc Công ty TNHH KH&CN An Phát chia sẻ: Hệ thống máy móc hiện đại giúp doanh nghiệp kiểm soát tốt hơn chất lượng sản phẩm, nâng cao hiệu quả chế biến và giảm chi phí sản xuất. Đến nay, doanh nghiệp đã làm chủ quy trình sản xuất với công suất 12 tấn sản phẩm/năm, tổ chức sản xuất 30.000 hộp trà hòa tan và 30.000 hộp trà túi lọc, doanh thu ước khoảng 1,6 tỷ đồng/năm.
Việc làm chủ quy trình sản xuất, từ nguyên liệu đến chế biến và hoàn thiện sản phẩm tạo cơ sở giúp doanh nghiệp tiếp tục phát triển sản phẩm, mở rộng thị trường, qua đó nâng giá trị nguồn nguyên liệu tại địa phương.
"Chiến lược sản xuất, kinh doanh của đơn vị đều xuất phát từ việc tận dụng tối đa tiềm năng, thế mạnh địa phương với mục tiêu hướng tới là xây dựng chuỗi liên kết, đa dạng hóa nguồn thu. Công ty đang tiếp tục chuẩn hóa quy trình sản xuất, bao bì, nhãn mác và hệ thống nhận diện thương hiệu để đáp ứng tốt hơn yêu cầu của thị trường; xây dựng vùng nguyên liệu ổn định, bảo đảm chất lượng và khả năng truy xuất nguồn gốc", ông An cho hay.
Tại thôn Xuân Sơn (xã Toàn Lưu) đang hình thành vùng sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao với gần 60 nhà màng trên diện tích gần 3 ha.
Việc ứng dụng các tiến bộ KHKT, sản xuất khép kín trong nhà màng, sử dụng hệ thống phun tưới tự động đã hạn chế tối đa côn trùng, sâu bệnh gây hại, giúp cây dưa lưới phát triển tốt, cho năng suất tại thôn Xuân Sơn (xã Toàn Lưu).
Với hệ thống khép kín kết hợp tưới nhỏ giọt và quy trình chăm sóc khoa học, cây trồng sinh trưởng ổn định, phát triển đồng đều, hạn chế tác động của nắng nóng kéo dài và các yếu tố thời tiết bất lợi.
Chị Lê Thị Hiền (thôn Xuân Sơn, xã Toàn Lưu) cho biết: Toàn bộ diện tích dưa lưới của gia đình được sản xuất theo hướng hữu cơ, kiểm soát chặt chẽ từ khâu chăm sóc đến phòng trừ sâu bệnh, ứng dụng công nghệ tưới nhỏ giọt Israel kết hợp hệ thống châm phân tự động.
Với chu kỳ canh tác khoảng 3 tháng, với giá bán từ 28.000 - 30.000 đồng/kg, gia đình chị Hiền thu lợi nhuận trung bình gần 30 triệu đồng/vụ, góp phần nâng cao giá trị sản xuất trên đơn vị diện tích. Nhờ dưa bảo đảm chất lượng, an toàn nên thị trường tiêu thụ thuận lợi, đầu ra tương đối ổn định.
Ông Bùi Công Thư, Phó trưởng phòng Kinh tế xã Toàn Lưu cho biết: "Hiệu quả từ các mô hình sản xuất trong nhà màng đã góp phần tạo nền tảng quan trọng để địa phương tiếp tục nhân rộng các mô hình nông nghiệp công nghệ cao, từng bước hình thành nền sản xuất hiện đại, thông minh, thích ứng với biến đổi khí hậu và phát triển bền vững trong giai đoạn mới".
Ông Trần Đình Ngọc, đại diện HTX Sản xuất, thương mại, dịch vụ, du lịch Xuyên Sơn - một nông dân ứng dụng nông nghiệp số tại địa phương cho hay: "Bây giờ không phải một nắng hai sương trực tiếp ra đồng canh giờ tưới nước hay bón phân như trước. Mọi dữ liệu về độ ẩm đất, nhiệt độ môi trường đều báo về điện thoại. Chỉ cần một nút bấm trên phần mềm là hệ thống tưới tự động vận hành chính xác đến từng gốc cây. Tiết kiệm được cả nhân công lẫn chi phí điện, nước mà năng suất lại đồng đều".
Hướng tới xây dựng nông thôn mới hiện đại
Theo ông Lê Tùng Dương, Phó chi cục trưởng Chi cục Phát triển nông thôn và Quản lý chất lượng (Sở Nông nghiệp và Môi trường) Hà Tĩnh, hiện nay các mô hình sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ số đang lan tỏa mạnh mẽ trên toàn tỉnh, góp phần thay đổi tư duy sản xuất, kinh doanh, đánh thức tiềm năng trong lĩnh vực nông nghiệp, nông dân và nông thôn. Đây là bước đột phá quan trọng trong tiến trình xây dựng nông thôn mới hiện đại theo bộ tiêu chí mới.
Toàn tỉnh hiện có hơn 70 hợp tác xã, doanh nghiệp ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất, quản lý; 135 cơ sở với hơn 268 sản phẩm OCOP và sản phẩm chủ lực đã được quảng bá, tiêu thụ trên các sàn thương mại điện tử.
Ông Ngô Đình Long, Phó chánh Văn phòng Điều phối NTM tỉnh Hà Tĩnh cho biết: Trong giai đoạn tới, tỉnh sẽ đẩy mạnh nghiên cứu, chuyển giao và ứng dụng khoa học - công nghệ vào sản xuất; thu hút đầu tư vào bảo quản, chế biến nông sản, xem đây là khâu đột phá để nâng giá trị sản phẩm và phát triển kinh tế nông thôn.
Chương trình xây dựng NTM đã tạo chuyển biến rõ nét về diện mạo nông thôn, kết cấu hạ tầng và đời sống người dân trên địa bàn Hà Tĩnh.
Cùng với đó, tỉnh khuyến khích doanh nghiệp, hợp tác xã và người dân ứng dụng công nghệ cao, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và trí tuệ nhân tạo trong sản xuất, kinh doanh; đẩy mạnh thương mại điện tử, truy xuất nguồn gốc, xây dựng thương hiệu, bảo hộ tài sản trí tuệ và kiểm soát chất lượng, an toàn thực phẩm.
"Chương trình xây dựng NTM đã tạo chuyển biến rõ nét về diện mạo nông thôn, kết cấu hạ tầng và đời sống người dân. Giai đoạn mới đặt ra yêu cầu cao hơn: không chỉ giữ vững những thành quả đạt được mà phải tiếp tục nâng chất các tiêu chí, phát huy lợi thế từng địa phương, xây dựng nông thôn hiện đại, đáng sống", ông Long cho hay.