Dự án phục hồi, chỉnh trang cảnh quan hồ Ngọc Dịch - Ngự Tiền Văn phòng ở Đại nội Huế vừa được phê duyệt, có tổng mức đầu tư hơn 11 tỷ đồng, nhằm bảo tồn, phát huy giá trị di tích lịch sử văn hóa quốc gia đặc biệt, di sản văn hóa thế giới.
Ngày 15/6, ông Phùng Văn Hoàng, Giám đốc Ban Quản lý dự án di tích Cố đô Huế thuộc Trung tâm Bảo tồn di tích Cố đô Huế thông tin, UBND TP Huế vừa phê duyệt dự án phục hồi, chỉnh trang cảnh quan hồ Ngọc Dịch - Ngự Tiền Văn phòng. Dự kiến sau khi được bố trí vốn, dự án sẽ phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu và khởi công xây dựng vào tháng 7/2026.
Dự án phục hồi, chỉnh trang cảnh quan hồ Ngọc Dịch - Ngự Tiền Văn phòng ở Đại nội Huế có tổng mức đầu tư hơn 11 tỷ đồng.
Dự án sẽ đầu tư cầu Phổ Độ, hệ thống kè đá, lan can, nạo vét các vị trí bị bồi lắng lòng hồ Ngọc Dịch, Tiểu Ngự Hà và cống Đông An.
Ngoài ra, gia cố, bảo tồn và chỉnh trang hệ thống sân, đường dạo, khu vực mặt trước Ngự Tiền Văn phòng, hệ thống cây xanh, thảm cỏ, giả sơn; phân loại, đánh giá và bảo quản, phục dựng các di vật, bia đá, biển ngạch và trưng bày, lưu giữ hiện vật có giá trị.
Bên cạnh đó, sẽ đầu tư hệ thống cấp nước tưới cây, hệ thống gom nước ngầm. Lắp đặt hệ thống điện chiếu sáng, phục hồi thích nghi các thạch đăng trên đảo. Dự án có tổng mức đầu tư hơn 11 tỷ đồng, thời gian thực hiện trong 3 năm.
Mục tiêu đầu tư xây dựng nhằm bảo tồn, phục hồi và phát huy giá trị di tích lịch sử văn hóa quốc gia đặc biệt, di sản văn hóa thế giới.
Khu vực hồ Ngọc Dịch - Ngự Tiền Văn phòng tọa lạc ở góc đông bắc của Hoàng thành Huế, trong giới hạn Tử Cấm Thành, thuộc quần thể Đại Nội. Theo các nguồn tư liệu lịch sử, chính là Ngự Viên - một trong những vườn Thượng uyển tiêu biểu của các vị hoàng đế triều Nguyễn (1802-1945). Đây cũng là thắng cảnh thứ 5 trong danh mục "Thần Kinh Nhị Thập Cảnh" thuộc 20 cảnh đẹp bậc nhất của đất Thần Kinh xưa.
Phần lớn các công trình kiến trúc trong khu vườn được kiến tạo vào năm 1821, dưới triều vua Minh Mạng.
Dù không đồ sộ hay quy mô lớn, các công trình đều được bố trí hài hòa trong không gian phong cảnh, thể hiện tư duy kiến trúc tinh tế và mỹ cảm thẩm mỹ đặc trưng của vương triều Nguyễn. Chính sự cân xứng giữa kiến trúc và cảnh quan đã tạo nên vẻ đẹp thanh nhã, thi vị cho Ngự Viên một biểu hiện sinh động của văn hóa vườn ngự trong triều đình Huế.
Thời kỳ rực rỡ và hưng thịnh nhất của khu vực hồ Ngọc Dịch – Ngự Tiền Văn phòng gắn liền với giai đoạn phát triển đỉnh cao của nghệ thuật vườn cảnh cung đình tại Kinh đô Huế, đặc biệt dưới các triều vua Minh Mạng, Thiệu Trị và Tự Đức.
Trong thời kỳ này, khu vực Ngự Viên nói chung, trong đó bao gồm cả hồ Ngọc Dịch được quy hoạch và kiến tạo công phu, phản ánh rõ nét tư tưởng thiên nhân hợp nhất và mỹ học vườn ngự của triều Nguyễn.
Tuy nhiên, kể từ thời vua Thành Thái, nhiều công trình kiến trúc trong khu vườn đã bị triệt giải; quy mô, cảnh quan và công năng của khu vực dần biến đổi.
Đặc biệt, đến triều vua Bảo Đại, vào năm 1932, một phần diện tích phía bắc của Ngự Viên đã được sử dụng để xây dựng tòa nhà Ngự Tiền Văn phòng, một công trình hành chính phục vụ triều đình trong bối cảnh cải cách bộ máy thời thuộc địa.