Huế: Phát triển vật liệu xây dựng bền vững trong giai đoạn mới

Thực hiện đề án tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác quản lý phát triển vật liệu xây dựng, TP Huế sẽ quyết tâm đưa ngành sản xuất vật liệu xây dựng trở thành ngành công nghiệp xanh, bền vững vào năm 2050.

Tạo nền tảng trong giai đoạn mới

Ông Huỳnh Minh Khang, Phó giám đốc Sở Xây dựng TP Huế cho hay, quyết định số 527/QĐ-TTg ngày 31/3/2026 được Thủ tướng ban hành nhằm triển khai Chỉ thị số 03-CT/TW, tập trung nâng cao năng lực quản lý nhà nước và phát triển ngành vật liệu xây dựng bền vững, xanh, tiết kiệm năng lượng giai đoạn mới.

Theo đó, kế hoạch sẽ đồng bộ hóa cơ chế, quy hoạch và kiểm soát thị trường vật liệu xây dựng từ Trung ương đến địa phương. Qua đó, xác định rõ trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị và người đứng đầu trong quản lý, phát triển vật liệu xây dựng.

TP Huế đã xây dựng kế hoạch phát triển vật liệu xây dựng thời kỳ 2021-2030, định hướng đến năm 2050. Qua đó, xác định phát triển vật liệu xây dựng phải gắn liền với bảo vệ môi trường, không làm ảnh hưởng đến di tích lịch sử, văn hóa và du lịch, những thế mạnh đặc thù của cố đô Huế.

Trong đó, khuyến khích phát triển công nghệ sạch, công nghệ sử dụng phế thải, phế liệu của các ngành khác làm VLXD để giảm ô nhiễm môi trường. Từng bước sắp xếp lại các cơ sở sản xuất vào các khu công nghiệp, cụm công nghiệp tập trung…

Cụ thể, kế hoạch sẽ nghiên cứu, ứng dụng công nghệ khai thác khoáng sản tiên tiến, an toàn, hiệu quả, giảm thiểu các yếu tố ảnh hưởng đến cảnh quan, môi trường. Phát triển sản phẩm mới, công nghệ mới, sử dụng nguyên liệu, nhiên liệu thay thế nâng cao năng suất chất lượng giảm giá thành sản phẩm, phù hợp với công nghệ thi công xây dựng hiện đại, giảm giá thành công trình xây dựng.

Đặc biệt, ưu tiên cho các sản phẩm có hàm lượng khoa học kỹ thuật cao, các sản phẩm mới có giá trị kinh tế cao; thu hút đầu tư nước ngoài và trong nước áp dụng, chuyển giao công nghệ hiện đại tạo ra sản phẩm VLXD mới có chất lượng, giá trị kinh tế cao trên địa bàn.

Đại diện mỏ đá Hương Bình bày tỏ sự ủng hộ đối với lộ trình loại bỏ các công nghệ sản xuất lạc hậu, gây ô nhiễm... Đơn vị mong muốn được tiếp nhận chuyển giao công nghệ ít phát thải, sử dụng nhiệt thừa và năng lượng tái tạo. Qua đó, sử dụng cát nghiền thay thế cát tự nhiên trong các dự án hạ tầng miễn là bảo đảm đúng tiêu chuẩn kỹ thuật.

Phòng Quản lý xây dựng Sở Xây dựng TP Huế cho hay, Quyết định 527/QĐ-TTg khuyến khích phát triển các loại vật liệu mới, vật liệu kỹ thuật cao, thông minh và thân thiện với môi trường. Việc nghiên cứu quy hoạch ngành cho xi măng, thép, kính... là rất cần thiết để tránh tình trạng dư thừa công suất sản xuất và nâng cao hiệu lực quản lý đầu tư. Bên cạnh đó, các chuyên gia đánh giá cao việc xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu liên thông toàn quốc về VLXD và khoáng sản (cát, đá, vật liệu san lấp), giúp minh bạch hóa thị trường.

Đẩy mạnh vật liệu xanh, bền vững

Đại diện lãnh đạo Sở Xây dựng TP Huế cho biết, đơn vị đang khẩn trương triển khai các nhiệm vụ theo nguyên tắc "rõ việc, rõ cơ quan chủ trì". Qua đó, sẽ đưa nội dung phát triển VLXD vào kế hoạch công tác hàng năm, gắn trách nhiệm của người đứng đầu với kết quả thực hiện. Đồng thời, Sở sẽ tăng cường thanh tra, kiểm tra chất lượng và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm trong khai thác, chế biến khoáng sản.

Theo Phòng Quản lý tài nguyên Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Huế, quy hoạch đến năm 2050, TP Huế đã xác định trữ lượng tiềm năng cho các loại vật liệu thông thường. Cụ thể, bố trí 45 khu vực mỏ đất san lấp, với tổng trữ lượng tiềm năng khoảng hơn 102m3. Đá xây dựng 31 khu vực mỏ, với trữ lượng dự báo hơn 65 triệu m3. Đất sét làm gạch ngói 44 khu vực, với trên diện tích hơn 1.027 ha.

Hiện nay, trên địa bàn có 34 mỏ khoáng sản đang hoạt động. Tuy nhiên, nguồn cát, sỏi tại chỗ không lớn, phần lớn các dự án phải nhập từ các địa phương lân cận.

Theo Phòng Quản lý xây dựng Sở Xây dựng TP Huế, thành phố đã đặt ra lộ trình phát triển rõ ràng qua hai giai đoạn. Từ nay đến năm 2030, đạt trình độ công nghệ tiên tiến, hiện đại; cơ giới hóa và tự động hóa trong sản xuất. Ưu tiên các dự án sử dụng phế thải công nghiệp làm nguyên liệu thay thế. Định hướng đến năm 2050, ngành sản xuất vật liệu xây dựng được tự động hóa hoàn toàn và trở thành ngành công nghiệp xanh, bền vững.

Để đạt được các mục tiêu trên, TP Huế triển khai đồng bộ nhiều giải pháp từ việc hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi công nghệ, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao đến việc tăng cường thanh tra, kiểm soát các chỉ tiêu phát thải môi trường.

Đồng thời, thành phố cũng đề xuất hướng dẫn thực hiện cơ chế đặc thù trong khai thác vật liệu phục vụ các dự án trọng điểm và sớm giải quyết vướng mắc tại các khu vực khoáng sản phân tán, nhỏ lẻ để tạo điều kiện cho doanh nghiệp đầu tư.

Sở Xây dựng TP Huế thông tin, hiện tại một số cơ sở sản xuất, kinh doanh ngành vật liệu xây dựng gặp nhiều khó khăn, sản lượng sản xuất, tiêu thụ và doanh thu đều sụt giảm. Ngoài ra, việc xác định các chi phí có liên quan đến cấp mỏ làm vật liệu xây dựng cho các dự án đầu tư theo cơ chế đặc thù trên địa bàn thành phố vẫn còn vướng mắc.

Qua đó, Sở Xây dựng kiến nghị Bộ Xây dựng quan tâm, sớm đề xuất nhiều giải pháp mạnh mẽ hơn nữa nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, thúc đẩy sản xuất, tiêu thụ xi măng, sắt thép và vật liệu xây dựng và có hướng dẫn thực hiện nội dung xác định chi phí theo cơ chế đặc thù tại các quy định pháp luật có liên quan, để thực hiện.