INSEE và SACA tiếp cận kinh nghiệm tái chế chất thải rắn từ vật liệu xây dựng tại Thụy Sĩ
Từ ngày 26 - 31/10, INSEE Việt Nam phối hợp cùng Hiệp hội Xây dựng và vật liệu xây dựng TP.HCM làm việc tại Thụy Sĩ để tìm hiểu kinh nghiệm trong lĩnh vực tái chế chất thải rắn từ vật liệu xây dựng, đồng thời ký kết Thỏa thuận khung hợp tác ba bên.
Tìm hiểu mô hình tái chế phù hợp với điều kiện tại Việt Nam
Chuyến công tác là cột mốc tiếp nối cho sự kiện ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác (MOU) được INSEE Việt Nam cùng Hiệp hội Xây dựng và vật liệu xây dựng TP.HCM (SACA) ký kết vào tháng 9/2026. Trên cơ sở đó, các bên tiếp tục mở rộng kết nối với các đối tác quốc tế, đồng thời tiếp cận những kinh nghiệm thực tiễn từ Thụy Sĩ – quốc gia có hơn 30 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực tái chế chất thải xây dựng. Việc mở rộng hợp tác nhằm tìm hiểu và đánh giá khả năng vận dụng các giải pháp, mô hình tái chế phù hợp với điều kiện thực tiễn tại Việt Nam, đặc biệt là trong công tác quản lý và tái chế chất thải xây dựng, phá dỡ tại TP.HCM.
Ông Eamon John Ginley (phải), Tổng Giám đốc INSEE Việt Nam ký kết Thỏa thuận khung hợp tác ba bên cùng ông Lionel Lathion (trái), Chủ tịch Hiệp hội Vật liệu xây dựng tuần hoàn Thụy Sĩ và ông Phan Hữu Duy Quốc (giữa), Phó Chủ tịch SACA.
Một trong những dấu mốc quan trọng nhất của chuyến công tác là lễ ký kết Thỏa thuận khung hợp tác ba bên giữa Hiệp hội Vật liệu xây dựng tuần hoàn Thụy Sĩ (Swiss Association for Circular Construction Materials), SACA và INSEE Việt Nam.
Thỏa thuận nhằm thúc đẩy việc nghiên cứu, sản xuất và đưa vào sử dụng các loại vật liệu xây dựng (VLXD) được tái chế từ nguồn chất thải phát sinh trong quá trình xây dựng. phá dỡ công trình. Việc làm này sẽ góp phần bảo tồn tài nguyên thiên nhiên, giảm lượng chất thải đưa đến các bãi chôn lấp và gia tăng giá trị sử dụng của nguồn vật liệu thu hồi.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, các bên sẽ tập trung chia sẻ kiến thức và chuyên môn kỹ thuật; nghiên cứu, phát triển và triển khai các giải pháp tái chế; đồng thời trao đổi kinh nghiệm về mô hình vận hành, cơ chế quản lý và chính sách hỗ trợ.
Đoàn công tác INSEE Việt Nam và SACA tham quan một cơ sở tái chế chất thải xây dựng tại Thụy Sĩ để tiếp thu kinh nghiệm thực tiễn, nghiên cứu khả năng ứng dụng tại Việt Nam.
Đặc biệt, ba bên sẽ cùng nghiên cứu, đề xuất những cơ chế phù hợp trong việc công nhận vật liệu thu hồi từ hoạt động xây dựng và phá dỡ là nguyên liệu thứ cấp hoặc VLXD có thể tái sử dụng, với điều kiện đáp ứng đầy đủ các yêu cầu kỹ thuật và môi trường liên quan.
Thỏa thuận này có hiệu lực trong ba năm, kể từ ngày được ký kết, qua đó sẽ tạo khuôn khổ cho các hoạt động hợp tác và trao đổi kỹ thuật trong thời gian tới. Trên nền tảng hợp tác giữa INSEE Việt Nam và SACA, sự tham gia của Hiệp hội Vật liệu xây dựng tuần hoàn Thụy Sĩ được kỳ vọng sẽ mở rộng cơ hội tiếp cận chuyên môn quốc tế, hỗ trợ nghiên cứu và từng bước ứng dụng các giải pháp tái chế phù hợp với điều kiện thực tiễn của TP.HCM.
Phân loại chất thải ngay tại nơi phá dỡ là yếu tố then chốt
Trong khuôn khổ chuyến đi, Đoàn công tác của INSEE Việt Nam và SACA đã khảo sát 6 cơ sở tái chế chất thải xây dựng tại Thụy Sĩ, trực tiếp tìm hiểu quy trình tiếp nhận, phân loại và xử lý chất thải, các công nghệ tái chế cũng như phương thức thu hồi vật liệu để đưa trở lại chu trình sử dụng.
Thông qua các buổi làm việc và trao đổi với đơn vị vận hành, Đoàn công tác có cơ hội tìm hiểu sâu hơn về mô hình quản lý, yêu cầu kỹ thuật, cơ chế kiểm soát chất lượng cùng những thách thức trong quá trình triển khai. Đây cũng là dịp để các bên chia sẻ góc nhìn chuyên môn, tiếp cận những kinh nghiệm được đúc kết qua 30 năm phát triển lĩnh vực tái chế chất thải xây dựng tại Thụy Sĩ. Trên cơ sở đó, INSEE Việt Nam và SACA sẽ nghiên cứu, đề xuất các giải pháp phù hợp với điều kiện hạ tầng, kỹ thuật và quản lý tại Việt Nam.
Theo ghi nhận của Đoàn công tác, một trong những kinh nghiệm quan trọng đúc kết được trong chuyến làm việc tại Thụy Sĩ là cần phân loại chất thải ngay tại công trường phá dỡ. Điều này được xác định là yếu tố then chốt quyết định hiệu quả của hoạt động tái chế.
Chi phí xử lý chất thải xây dựng và phá dỡ có sự chênh lệch đáng kể, tùy thuộc vào mức độ phân loại chất thải. Cụ thể, chất thải hỗn hợp (bê tông, gạch, gỗ, cao su...) có chi phí xử lý cao gấp 10 lần so với chất thải bê tông đã được phân loại riêng.
Các loại chất thải khó xử lý nhất là những hạt mịn và vật liệu khoáng như bụi, amiăng… Việc xử lý các chất thải này đòi hỏi sự hợp tác hoặc khả năng tiếp cận hệ thống lò đốt tại các nhà máy điện hoặc nhà máy xi măng.
Đoàn công tác trực tiếp khảo sát hiện trường, tìm hiểu điều kiện vận hành và các giải pháp kỹ thuật tại một cơ sở tái chế chất thải xây dựng tại Thụy Sĩ.
Công tác kiểm soát chất lượng vật liệu tái chế đòi hỏi hoạt động kiểm nghiệm tại phòng thí nghiệm hàng ngày, nhằm đảm bảo chất lượng đầu ra đáp ứng yêu cầu.
Hoạt động thu gom và vận chuyển chất thải ở Thụy Sĩ được thực hiện bằng đội xe chuyên dụng, trang bị hệ thống camera giám sát (CCTV) và định vị GPS để theo dõi, quản lý hành trình vận chuyển.
Các cơ sở xử lý chất thải rắn từ VLXD tại Thụy Sĩ chủ yếu được đặt gần khu vực đô thị và tách biệt hoàn toàn với hệ thống xử lý rác thải sinh hoạt, nhằm đảm bảo quy trình quản lý và tái chế riêng biệt, phục vụ mục tiêu thu hồi vật liệu để tái sử dụng. Những cơ sở này luôn được tích hợp tại chỗ cùng với một hoặc nhiều trạm trộn bê tông thương phẩm để tiêu thụ đầu ra, tiết kiệm chi phí vận chuyển, mang lại hiệu quả kinh tế.
Hiệp hội Vật liệu Xây dựng Tuần hoàn Thụy Sĩ cam kết sẵn sàng chia sẻ các hướng dẫn kỹ thuật để SACA có thể xem xét đề xuất áp dụng, thông qua cơ chế hợp tác theo Biên bản ghi nhớ (MOU) đã ký kết.
Có thể nói, chuyến công tác lần này đã đặt nền tảng cho sự kết nối chuyên môn và hợp tác quốc tế sâu rộng giữa INSEE Việt Nam, SACA và Hiệp hội Vật liệu xây dựng tuần hoàn Thụy Sĩ. Qua đó, góp phần thúc đẩy quá trình nghiên cứu, ứng dụng các giải pháp tái chế phù hợp với thực tiễn Việt Nam, biến chất thải thành nguồn tài nguyên có giá trị, hướng đến một ngành xây dựng tuần hoàn và bền vững hơn.