Theo định hướng, không gian xanh của Hà Nội sẽ được phát triển theo mạng lưới liên kết gồm rừng tự nhiên, hành lang xanh, công viên, vườn hoa, cây xanh đường phố cùng hệ thống sông hồ…
Sức hút riêng nhờ cây xanh
Sáng cuối tuần tháng 6, chị Hoàng Hạnh cùng gia đình hào hứng tham gia Lễ hội hái xoài tại khu đô thị Vinhomes Green Bay (phường Mễ Trì, Hà Nội). "Đúng như tên gọi "vịnh xanh", nơi đây trồng rất nhiều cây xanh. Năm nào gia đình tôi cũng mong đến ngày hội hái xoài", chị Hạnh chia sẻ.
Theo chuyên gia, phát triển cây xanh trong giai đoạn mới không nên chỉ hướng tới mục tiêu gia tăng số lượng. Ảnh: Văn Doanh.
Tại khu đô thị Đặng Xá (xã Thuận An), chị Thu Hà cũng thường xuyên ghi lại những góc xanh của khu đô thị để chia sẻ trên mạng xã hội. Theo chị, mật độ cây xanh lớn là một trong những yếu tố tạo nên sức hấp dẫn của khu đô thị.
Với cư dân ParkCity Hanoi (phường Dương Nội), những mùa hoa phong linh vàng rực hay tím biếc đã trở thành chất riêng. Cây xanh không chỉ là cảnh quan mà còn là niềm tự hào của cư dân. Mỗi mùa hoa nở, nơi đây lại trở thành điểm check-in yêu thích của nhiều bạn trẻ.
Là nhà đầu tư dự án Vista Nam An Khánh (xã An Khánh), ông Nguyễn Trần Dũng, Phó tổng giám đốc SJ Group cho biết, năm 2025, SJ Group đã trồng thành công hơn 9.200 cây xanh, năm 2026 tiếp tục đặt mục tiêu trồng mới 10.000 cây xanh, đồng thời xây dựng các vườn ươm tại dự án nhằm chủ động nguồn cây, kiểm soát chất lượng.
"Phát triển khu đô thị không dừng ở việc xây dựng công trình, mà còn là kiến tạo môi trường sống hài hòa giữa con người, thiên nhiên và cộng đồng", ông Dũng bày tỏ.
Không chỉ tại các khu đô thị mới, cây xanh từ lâu đã trở thành một phần ký ức của người Hà Nội. Dẫu vậy, diện tích cây xanh bình quân đầu người của Hà Nội hiện vẫn ở mức thấp.
Hiện thực hóa triết lý
Theo đại diện Sở Xây dựng Hà Nội, chỉ tiêu đất cây xanh sử dụng công cộng đô thị bình quân đầu người của Thủ đô hiện thấp hơn yêu cầu của đô thị đặc biệt và thấp hơn nhiều đô thị tiên tiến trên thế giới.
Hiện diện tích đất cây xanh tại khu vực nội thành mới đạt khoảng 1,7m²/người, trong khi diện tích xanh bình quân toàn đô thị đạt khoảng 5,52m²/người.
Không gian xanh vùng lõi của Hà Nội. Ảnh: Văn Doanh.
Sự chênh lệch lớn giữa các địa phương của Thủ đô cho thấy, hệ thống cây xanh phát triển chưa đồng đều.
Toàn thành phố hiện có 292 công viên và vườn hoa đô thị. Tuy nhiên, hệ thống cây xanh vẫn thiếu tính liên kết, chưa hình thành mạng lưới không gian xanh liên hoàn. Khu vực trung tâm còn thiếu các công viên quy mô lớn, trong khi nhiều khu vực ven đô chưa được đầu tư đồng bộ để bổ sung cho hệ thống hạ tầng xanh.
Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm định hướng phát triển Hà Nội trở thành đô thị xanh, sinh thái và bền vững, trong đó hệ thống cây xanh, công viên, vườn hoa và mặt nước giữ vai trò quan trọng trong cấu trúc không gian và môi trường sống.
Theo quy hoạch, Hà Nội đặt mục tiêu phát triển xanh đô thị bình quân đạt 10 - 12m²/người vào năm 2030; trên 12m²/người vào năm 2035 và trên 15m²/người trong giai đoạn 2045 - 2065.
Định hướng này được cụ thể hóa bằng triết lý phát triển "Rừng trong thành phố - thành phố trong rừng", hướng tới tổ chức hài hòa giữa không gian đô thị và hệ sinh thái tự nhiên.
Theo đó, không gian xanh được phát triển theo mạng lưới liên kết gồm rừng tự nhiên, hành lang xanh, công viên, vườn hoa, cây xanh đường phố cùng hệ thống sông hồ, mặt nước, góp phần nâng cao chất lượng sống và khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu.
Hiện thực hóa mục tiêu trên, Sở Xây dựng Hà Nội đang hoàn thiện Đề án "Quản lý, phát triển hệ thống cây xanh, công viên, vườn hoa, mặt nước trên địa bàn thành phố Hà Nội".
Đề án tập trung vào các giải pháp tăng cường và bảo vệ quỹ đất xanh; phát triển công viên sinh thái, công viên chuyên đề; cải tạo hệ thống sông hồ, mặt nước; xây dựng mạng lưới không gian xanh liên kết; ứng dụng công nghệ số trong quản lý; đồng thời phát triển hạ tầng xanh thích ứng với biến đổi khí hậu, giảm ô nhiễm và hiệu ứng đảo nhiệt đô thị.
Một trong những điểm nhấn của Đề án là nhóm giải pháp "kết nối xanh", hướng tới liên kết các không gian xanh hiện hữu thành một mạng lưới thống nhất.
Cần gắn với bản sắc đô thị
Góp ý cho định hướng phát triển cây xanh của Hà Nội, KTS Trần Ngọc Chính, Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam, Chủ tịch Hiệp hội Công viên cây xanh Việt Nam cho rằng, phát triển cây xanh trong giai đoạn mới không nên chỉ hướng tới mục tiêu gia tăng số lượng, mà cần đặt trong tổng thể chiến lược phát triển đô thị xanh, sinh thái; bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa, lịch sử và cảnh quan.
Lễ hội hái xoài tại khu đô thị Vinhomes Green Bay.
"Một đô thị xanh không chỉ có nhiều cây xanh mà còn phải có những không gian xanh mang dấu ấn riêng, giúp người dân và du khách nhận diện được bản sắc của thành phố đó", ông Chính nhấn mạnh.
Để phát huy hiệu quả lâu dài, việc phát triển cây xanh cần được tiếp cận theo tư duy hạ tầng xanh, xem đây là một bộ phận không thể tách rời trong hệ thống hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội của thành phố. Cây xanh cần được quy hoạch đồng bộ với giao thông, mặt nước, không gian công cộng và các hành lang sinh thái.
Ông cũng cho rằng, Hà Nội cần định hướng phát triển cây xanh phù hợp với đặc điểm từng khu vực đô thị. Cùng với công tác quy hoạch, việc ứng dụng công nghệ số trong quản lý cây xanh cần được đẩy mạnh.
"Phát triển cây xanh không chỉ là trách nhiệm của cơ quan quản lý mà cần có sự tham gia của toàn xã hội", ông Chính nói.
Một trong những định hướng quan trọng trong phát triển không gian xanh của Thủ đô là hình thành Trục Đại lộ Cảnh quan sông Hồng. Đây được xem là không gian kết nối hệ thống cây xanh, công viên, mặt nước và các hành lang sinh thái dọc hai bên sông, góp phần mở rộng quỹ không gian xanh cho khu vực trung tâm cũng như tăng cường sự liên kết giữa các khu vực đô thị của Hà Nội.
