Không chỉ là bộ tiêu chí về môi trường, xã hội và quản trị (ESG) đang dần được nhìn nhận như một công cụ quan trọng giúp doanh nghiệp nâng cao năng suất theo hướng bền vững.
Tuy nhiên, để chuyển hóa ESG từ "khái niệm" thành "giải pháp", doanh nghiệp vẫn cần vượt qua nhiều rào cản về nguồn lực và phương pháp triển khai.
Trong bối cảnh thương mại quốc tế ngày càng siết chặt yêu cầu về phát triển bền vững, chuyển đổi xanh không còn là lựa chọn mà đã trở thành điều kiện bắt buộc.
Nhiều doanh nghiệp tại Việt Nam đã chủ động tích hợp ESG vào chiến lược phát triển dài hạn (Ảnh minh họa).
Ngoài chất lượng sản phẩm, đối tác quốc tế hiện yêu cầu doanh nghiệp phải chứng minh được trách nhiệm trong toàn bộ chuỗi sản xuất, từ nguyên liệu đầu vào đến điều kiện lao động và tác động môi trường. Các tiêu chí ESG vì thế đang trở thành bộ khung quan trọng trong đánh giá nhà cung ứng toàn cầu.
Ngoài ra, việc chuyển đổi sang mô hình tăng trưởng xanh giúp các nền kinh tế đang phát triển nâng cao năng lực cạnh tranh dài hạn, đồng thời giảm rủi ro bị loại khỏi chuỗi cung ứng do không đáp ứng tiêu chuẩn môi trường.
Nhiều báo cáo của đơn vị tư vấn cũng cảnh báo các ngành xuất khẩu chủ lực như dệt may, điện tử và nông sản chế biến sẽ chịu áp lực lớn nếu chậm thích ứng với xu hướng xanh hóa đang lan rộng.
Thực tế cho thấy, nhiều doanh nghiệp tại Việt Nam đã chủ động tích hợp ESG vào chiến lược phát triển dài hạn.
Ở khu vực doanh nghiệp sản xuất, Công ty Cổ phần Miza tiếp cận ESG gắn với kinh tế tuần hoàn và giáo dục môi trường. Trong bối cảnh mỗi ngày Việt Nam phát sinh khoảng 15.000 tấn giấy phế liệu nhưng tỷ lệ thu gom tái chế mới đạt khoảng 55%, doanh nghiệp không chỉ tập trung vào sản xuất mà còn hướng tới thay đổi nhận thức cộng đồng.
Khía cạnh xã hội trong mô hình ESG của Miza được triển khai thông qua các hoạt động đào tạo mang tính tương tác. Việc tổ chức các workshop hướng dẫn tái chế và sáng tạo từ phế liệu không chỉ giúp nâng cao nhận thức mà còn lan tỏa cách tiếp cận mới về giá trị của tài nguyên.
Ở góc độ doanh nghiệp ngành dệt may, Tập đoàn Dệt may Việt Nam (Vinatex) lựa chọn đẩy mạnh đầu tư vào công nghệ tiết kiệm năng lượng, sử dụng nguyên liệu thân thiện môi trường và từng bước xây dựng chuỗi sản xuất "xanh" trong toàn hệ thống.
Doanh nghiệp cũng chú trọng cải thiện điều kiện làm việc cho người lao động, đáp ứng tiêu chuẩn của đối tác quốc tế, qua đó nâng cao khả năng cạnh tranh trong xuất khẩu.
Không chỉ trong lĩnh vực sản xuất, ở mảng tài chính, ngân hàng, ESG cũng đang được ứng dụng triệt để và cho thấy hiệu quả rõ nét.
Tại VietinBank, ESG được xác định là cấu phần quan trọng trong kế hoạch trung và dài hạn, gắn trực tiếp với hoạt động kinh doanh, quản trị rủi ro và tăng trưởng. Các mục tiêu và cam kết phát triển bền vững được công bố minh bạch, thể hiện định hướng rõ ràng.
Không dừng lại ở định hướng, VietinBank đã thiết lập bộ máy triển khai ESG bài bản. Ban Chỉ đạo Phát triển bền vững với sự tham gia của lãnh đạo cấp cao giúp bảo đảm ESG được dẫn dắt ở cấp chiến lược. Đồng thời, bộ phận điều phối ESG và tài chính bền vững cũng đóng vai trò kết nối, triển khai xuyên suốt trong toàn hệ thống.
Những ví dụ trên cho thấy ESG đang chuyển dịch từ xu hướng mang tính tự nguyện sang tiêu chuẩn ngày càng mang tính bắt buộc. Khi được tích hợp vào chiến lược dài hạn, ESG không chỉ góp phần nâng cao tính minh bạch và hiệu quả quản trị, mà còn tạo ra giá trị bền vững cho doanh nghiệp và xã hội.
Tuy nhiên, để ESG thực sự trở thành động lực nâng cao năng suất chất lượng, cần có sự vào cuộc đồng bộ từ doanh nghiệp, cơ quan quản lý và tổ chức hỗ trợ. Đặc biệt, việc giúp khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận ESG theo hướng phù hợp, khả thi sẽ là yếu tố then chốt, quyết định mức độ lan tỏa của xu hướng này trong toàn bộ nền kinh tế.