Kiến nghị chính sách đặc thù giải phóng mặt bằng Nghĩa trang Yên Kỳ

Chênh lệch giữa giá bồi thường và tái định cư đang là rào cản trong giải phóng mặt bằng Dự án Công viên Nghĩa trang Yên Kỳ mở rộng (GĐ1), xã Vật Lại, TP Hà Nội.

Tiền bồi thường không đủ mua tái định cư

Dự án Công viên nghĩa trang Yên Kỳ mở rộng (giai đoạn 1) do Công ty Cổ phần Tập đoàn Xây dựng và Du lịch Bình Minh làm chủ đầu tư. Dự có quy mô 203,18ha, thời gian thực hiện từ năm 2016-2019. Nhưng hơn thập kỷ nay, dự án chưa giải phóng xong mặt bằng, đời sống người dân trong vùng quy hoạch gặp nhiều khó khăn.

Bà Vũ Thị Dự (xóm Rừng Phường, thôn Thượng Tả) cho biết, gia đình bà nằm trong quy hoạch dự án. 15 năm nay, ngôi nhà của bà, nơi an sinh của 3 thế hệ đang sinh sống đã bị xuống cấp, nứt toác nhưng không thể sửa chữa, xây mới. Mỗi ngày một cũ, ngôi nhà là nỗi bất an của cả gia đình mỗi ngày dông bão.

Đây cũng là nỗi lo của ông Phùng Chí Bạch, người cùng làng. Ông Bạch cho biết, trước kia khu vực xóm Rừng Phường, thôn Thượng Tả có rãnh, giờ rãnh cũng bị lấp, khi trời mưa nước đổ trên đỉnh đồi xuống chân, đe dọa an toàn gia đình ông.

Bên cạnh nỗi lo an toàn hiện tại là nỗi lo an cư sau khi bị thu hồi đất. Bà Dự cho biết, theo phương án đền bù hỗ trợ, 300m2 đất ở của gia đình bà được Nhà nước bồi thường với giá 2 triệu đồng/m2, tổng tiền bồi thường gia đình bà được nhận khoảng 600 triệu đồng.

Trong khi đó, diện tích đất tái định cư nhỏ nhất 100m2, giá bán đất tái định cư của Nhà nước khoảng 8 triệu đồng/m2. Chỉ tính mua lô nhỏ nhất, bà đã phải bỏ ra 800 triệu đồng. Như vậy, với số tiền bồi thường 600 triệu, bà Dự phải bỏ thêm 200 triệu để mua đất tái định cư, chưa tính chi phí xây dựng nhà mới. Đây là điều trăn trở khi Nhà nước thu hồi đất, dù gia đình bà cũng như nhiều hộ gia đình khác ở đây sẵn sàng di dời, trả đất, tuân thủ pháp luật của Nhà nước.

Theo tìm hiểu của PV Báo Xây dựng, phần lớn người dân sống tại xóm Rừng Phường, thôn Thượng Tả, xã Vật Lại đều làm sản xuất nông nghiệp, thu nhập phụ thuộc vào cây lúa, khoai, sắn... Nhiều năm nay ruộng đồng nơi đây khó canh tác do tưới tiêu ngập úng, đời sống người dân thêm phần bấp bênh. Di dời nơi ở đối với người dân đã là một thiệt thòi, di dời phải bù thêm hàng trăm triệu, thậm chí cả tỷ đồng để mua đất xây nhà với họ là một thách thức lớn.

Để tạo đồng thuận của người dân, đẩy nhanh tiến độ dự án, Ủy ban nhân dân xã Vật Lại đã có tờ trình gửi Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội kiến nghị cho phép áp dụng cơ chế đặc thù khi bồi thường hỗ trợ và tái định cư dự án. 

Theo đó, xã Vật Lại đề xuất TP Hà Nội cho xã Vật Lại áp dụng giá bồi thường đất nông nghiệp khu vực đồng bằng cho khu vực trung du, tức là toàn bộ địa bàn xã Vật Lại được áp dụng chung một mức giá. Bên cạnh đó, gia đình đủ điều kiện tái định cư sẽ được áp dụng giá mua tái định cư bằng giá bồi thường khi thu hồi đất ở khu dân cư nông thôn là 2.032.000 đồng/m2.

Lần cuối điều chỉnh tiến độ dự án

Dự án Công viên nghĩa trang Yên Kỳ mở rộng (giai đoạn 1) được UBND thành phố phê duyệt chủ trương đầu tư, quy mô 203,18ha, thời gian thực hiện từ năm 2016-2019. Dự án đang trong quá trình điều chỉnh chủ trương đầu tư; dự kiến hoàn thành và đưa vào khai thác trong 36 tháng kể từ ngày được giao đất, tương ứng giai đoạn 2026-2028.

Tại buổi làm việc với UBND xã Vật Lại vừa đây, Phó chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Bùi Duy Cường yêu cầu các sở, ngành và địa phương khẩn trương hoàn thiện công tác giải phóng mặt bằng, giao đất đúng quy định; đồng thời rút kinh nghiệm từ những tồn tại trước đây để bảo đảm công khai, minh bạch trong toàn bộ quá trình thực hiện.

Theo ông Cường, thành phố đặt mục tiêu hoàn thành giải phóng mặt bằng đợt 1 với 96ha trước ngày 15/6/2026; phần diện tích còn lại khoảng 100ha phải hoàn thành trước ngày 30/8/2026. Chủ đầu tư được yêu cầu chuẩn bị đầy đủ nguồn lực tài chính để chi trả bồi thường, phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương nhằm bảo đảm tiến độ và đây được xác định là lần điều chỉnh tiến độ cuối cùng của dự án.

Cũng tại buổi làm việc với Ủy ban nhân dân xã Vật Lại, Chủ tịch TP Hà Nội Vũ Đại Thắng yêu cầu các sở, ngành và địa phương tập trung tháo gỡ dứt điểm khó khăn, đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng theo đúng lộ trình; bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, nhà đầu tư và người dân.