Cận Tết, các lò làm bánh nổ truyền thống ở Quảng Ngãi lại tất bật nổi lửa. Những chiếc bánh được chế biến từ hạt nếp truyền thống thơm phức, được đóng gói đưa đi khắp nơi trong nước.
Bánh nổ, một trong những sản phẩm truyền thống của người dân xứ Quảng Ngãi. Sản phẩm được chế biến từ hạt nếp rang, đường RS và gừng. Qua nhiều công đoạn, những mẻ bánh truyền thống có từ hàng trăm năm qua luôn đắt khách là món quà quê không thể thiếu trong mỗi dịp Tết đến xuân về.
Để chế biến bánh nổ, người dân sử dụng hạt nếp tẻ truyền thống rang trên bếp lửa. Áp lực nhiệt độ cao, lớp vỏ trấu sẽ tách ra, hạt nếp nở bung trắng ngần.
Rang xong, người dân sẽ tách vỏ và nổ ra riêng. Khi lọc sạch vỏ trấu, người dân sẽ cho hạt nổ trộn chung với đường RS đã được nấu sôi và gừng tươi giã nhuyễn để tạo vị ngọt và cay the.
Ông Đinh Duy Nam, thợ đóng bánh nổ ở thôn Điền Trang, Xã Nghĩa Trung, huyện Tư Nghĩa cho biết, hỗn hợp gồm nếp, đường, gừng sau khi trộn đều cho vào khuôn gỗ rồi dùng vồ (búa gỗ) đóng tạo lực nén để nén chặt lại và cho ra sản phẩm bánh nổ thơm giòn.
Trong số hàng trăm lò bánh nổ truyền thống từng hoạt động, thì nay con số lò bánh chỉ còn đếm trên đầu ngón tay. Trong số ấy, lò bánh nổ “Phong Lượng” ở thôn Điền Trang, xã Nghĩa Trung tồn tại lâu đời và nhiều thế hệ nối tiếp nhau gìn giữ nghề làm bánh Tết này.
Bánh nổ truyền thống được chế biến đơn giản, không có hóa chất hay phụ gia nên dù trải qua trăm năm, loại bánh “nhà quê” này vẫn được thị trường đón nhận.
Bánh nổ nguyên cây sau khi hong khô sẽ được cắt ra từng lát nhỏ. Để cắt bánh, người thợ lành nghề dùng con dao được rèn từ nhíp xe ô tô cũ, loại thép này mới đủ độ bén để tạo nên đường cắt sắc lẹm nhằm mang lại vẻ đẹp cho lát bánh.
Ông Nguyễn Hữu Phong, chủ cơ sở bánh nổ Phong Lượng cho biết, kinh tế khó khăn nhưng bánh nổ cổ truyền vẫn là sản phẩm không thể thiếu của mỗi gia đình trưng bày trên bàn gia tiên ngày Tết. Trong mùa Tết này, cơ sở ông xuất ra thị trường khoảng 3 tấn bánh thành phẩm.
Những lát bánh nổ sau khi được “thẩm mỹ” sẽ tiếp tục được đưa vào lò sấy khô nhằm tạo độ giòn, thơm.
Sau khi các công đoạn hoàn thiện, những lát bánh được đóng bị một cách giản đơn và xuất ra thị trường. Theo đó, không chỉ tiêu thụ thị trường Quảng Ngãi mà loại bánh truyền thống này còn được bày bán khắp các chợ từ trong Nam ngoài Bắc. Với mỗi người dân Quảng Ngãi xa quê, nhìn thấy món bánh nổ cũng đồng nghĩa Tết đang về và nỗi nhớ quê nhà cũng vơi đi.