Mở rộng cơ chế để Trung tâm tài chính quốc tế trở thành đầu mối dẫn vốn

Sáng 11/8, Quốc hội tiếp tục thảo luận tại hội trường về dự án Luật Phát triển đô thị. Đại biểu đề nghị hoàn thiện cơ chế để Trung tâm tài chính quốc tế tại TP.HCM thực sự huy động, phân bổ, dẫn dắt dòng vốn quốc tế, tạo động lực tăng trưởng mới.

Cần để dòng vốn quốc tế thực sự đi vào nền kinh tế

Tham gia thảo luận, đại biểu Trịnh Ngọc Phương (đoàn Tây Ninh) cho rằng, cần xác định rõ Trung tâm tài chính quốc tế phải là nơi huy động, phân bổ và dẫn dắt nguồn vốn, không chỉ được đánh giá bằng số lượng ngân hàng, quỹ đầu tư hay tổ chức tài chính quốc tế được thu hút.

Quan trọng nhất là khả năng kết nối thị trường quốc tế với nền kinh tế Việt Nam, đặc biệt các lĩnh vực, dự án có nhu cầu vốn trung và dài hạn. Đại biểu ủng hộ việc trao cho TP.HCM các công cụ huy động vốn thông qua Trung tâm tài chính, nhưng đề nghị quy định rõ mục đích sử dụng vốn, giới hạn huy động, nghĩa vụ trả nợ và trách nhiệm của thành phố, bảo đảm phù hợp với quy định về ngân sách và an toàn nợ địa phương.

Theo đại biểu Trịnh Ngọc Phương, Trung tâm tài chính không thể trở thành một ốc đảo tách rời khỏi nền kinh tế trong nước. Cần tạo cơ chế để doanh nghiệp Việt Nam có dự án hạ tầng, công nghệ hoặc đổi mới sáng tạo có thể thông qua thành viên Trung tâm tư vấn cấu trúc vốn, huy động vốn quốc tế, kết nối với các quỹ đầu tư và sử dụng dịch vụ tài chính phù hợp. Nếu dòng vốn chỉ dừng lại ở các thành viên Trung tâm mà không đến được doanh nghiệp, dự án trong nước thì vai trò dẫn vốn sẽ bị hạn chế.

Đại biểu Phương cũng đề nghị phân định rõ cơ chế chung của Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam với cơ chế đặc thù của TP.HCM. Theo đó, thống nhất về nguyên tắc, chuẩn mực quản lý nhưng cho phép TP.HCM có cơ chế phù hợp với quy mô và trách nhiệm; đồng thời quyền càng mạnh thì trách nhiệm, kiểm soát rủi ro càng phải rõ.

Đặc biệt, đại biểu cho rằng, quy định hiện nay khiến chính quyền thành phố và các tổ chức, cá nhân trong nước không mang tư cách thành viên nên không được sử dụng dịch vụ của thành viên. Do đó, ngay tại Trung tâm tài chính quốc tế, chính quyền thành phố và doanh nghiệp Việt Nam vẫn không thể trực tiếp phát hành trái phiếu, chứng khoán quốc tế, khiến dòng vốn chủ yếu đi một chiều từ bên ngoài vào.

Vì vậy, đại biểu đề xuất bổ sung vào Điều 23 dự thảo Luật quy định theo hướng: "Chính phủ, chính quyền thành phố và các tổ chức trong nước nếu đủ điều kiện phát hành thì được sử dụng dịch vụ tài chính, dịch vụ hỗ trợ của thành viên phù hợp với giấy phép trong phạm vi phục vụ hoạt động phát hành, niêm yết, giao dịch chứng khoán nhằm thu hút vốn quốc tế".

Theo đại biểu, đây là cầu nối cần thiết để Trung tâm tài chính quốc tế thực sự vận hành như một bản lề nối liền nguồn lực trong nước với thị trường vốn toàn cầu. Điều 23 vì vậy không chỉ giải quyết cơ chế đặc thù cho một đô thị mà còn đặt nền móng pháp lý cho một thiết chế tài chính mới, góp phần huy động nguồn lực cho phát triển đất nước.

Trao công cụ để Trung tâm tài chính thực sự dẫn vốn

Góp ý về nội dung này, đại biểu Lã Thanh Tân (đoàn Hải Phòng) nhận định, Trung tâm tài chính quốc tế không phải là một nội dung đứng độc lập mà là một bộ phận cốt lõi làm nên bản sắc của một đô thị đặc biệt như TP.HCM.

Bên cạnh các cơ chế về tổ chức bộ máy, ngân sách, khoa học công nghệ hay liên kết vùng, năng lực huy động và dẫn vốn quốc tế chính là động cơ bảo đảm cho toàn bộ bộ máy đô thị vận hành.

Do đó, việc đưa Trung tâm tài chính quốc tế vào một đạo luật về phát triển đô thị thay vì chỉ dừng ở một nghị quyết có ý nghĩa khẳng định cam kết dài hạn, ổn định của Nhà nước về xây dựng một trung tâm tài chính tầm khu vực.

Theo đại biểu Lã Thanh Tân, Điều 23 được thiết kế để kế thừa và bổ sung hệ thống pháp lý đã được Quốc hội ban hành tại Nghị quyết số 222/2025/QH15 năm 2025 cùng các văn bản hướng dẫn. Điều này tiếp nối, luật hóa thẩm quyền của Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân thành phố, đồng thời quy định nghĩa vụ của các cơ quan điều hành là những nội dung Nghị quyết 222/2025/QH15 chưa quy định.

Những quy định này trực tiếp trao cho chính quyền thành phố các công cụ thể chế để biến tiềm năng thành hiện thực. Bản chất của một Trung tâm tài chính quốc tế là phải đóng vai trò đầu mối dẫn vốn, thu hút và luân chuyển dòng vốn quốc tế vào nền kinh tế trong nước, chứ không chỉ là nơi đặt trụ sở của các định chế nước ngoài.