Nắng nóng gay gắt ngoài trời có thời điểm vượt ngưỡng 40°C, gây mệt mỏi hay say nắng và tiềm ẩn nguy cơ tổn thương thận cấp tính nếu không uống đủ nước.
Suy thận cấp vì mải làm, quên uống nước
Mới đây, Trung tâm Thận tiết niệu và Lọc máu - Bệnh viện Bạch Mai tiếp nhận một nam thanh niên khỏe mạnh bị suy thận cấp chỉ sau một ngày làm việc dưới trời nắng mà không uống đủ nước.
Nam thanh niên 25 tuổi H.T. (công nhân tại Hà Nội) được đưa vào viện trong tình trạng tức ngực, khó thở, đau mỏi cơ dữ dội và co rút chân tay.
Trước đó một ngày, anh làm việc liên tục ngoài trời nắng nóng nhưng gần như quên uống nước vì quá tập trung công việc.
Làm việc dưới trời nắng nóng kéo dài gây ảnh hưởng đến sức khỏe (ảnh minh họa)
Kết quả xét nghiệm cho thấy chỉ số creatinine, thước đo chức năng lọc của thận tăng vọt lên 400 µmol/L, cao gấp gần 4 lần mức bình thường. Đây là dấu hiệu suy thận cấp, có nguy cơ phải lọc máu.
ThS.BSNT Tô Thị Ánh Huyền, Trung tâm Thận tiết niệu và Lọc máu, Bệnh viện Bạch Mai cho biết, bệnh nhân T nhập viện trong tình trạng rất nguy kịch. Nếu tới viện muộn hơn, khi độc chất tích tụ quá nhiều trong máu, bệnh nhân có thể đã phải chỉ định lọc máu cấp cứu.
May mắn, sau 3 ngày điều trị tích cực và bù dịch kịp thời, chức năng thận của người bệnh đã hồi phục hoàn toàn, các triệu chứng co rút cơ và khó thở cũng biến mất và bệnh nhân đã được xuất viện.
Theo BS Huyền, mỗi mùa nắng nóng, số ca nhập viện vì suy thận cấp do mất nước và thời tiết cực đoan lại gia tăng, trong đó có nhiều người trẻ, khỏe mạnh. Nguyên do, khi làm việc hoặc di chuyển nhiều giờ dưới trời nắng, cơ thể phải tiết nhiều mồ hôi để hạ nhiệt. Nếu không được bù nước kịp thời, cơ thể sẽ rơi vào tình trạng mất nước nghiêm trọng, khiến lượng máu nuôi thận suy giảm.
Bên cạnh đó, vận động quá sức trong thời tiết nóng bức còn có thể gây hủy cơ vân. Khi cơ bị tổn thương, các chất độc từ cơ sẽ giải phóng vào máu, gây tắc nghẽn ống thận và nhanh chóng dẫn tới suy thận cấp.
BSCKI.BSNT Ngô Văn Tân, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM (cơ sở 3) cũng chia sẻ: Thận là cơ quan đảm nhiệm vai trò lọc máu, đào thải chất cặn bã và duy trì cân bằng điện giải.
Khi cơ thể mất nước mà không được bù nước đúng cách, lượng nước tiểu sẽ giảm và trở nên cô đặc. Đây là điều kiện thuận lợi để các chất khoáng như canxi, oxalat hay acid uric kết tinh, hình thành sỏi.
Vì vậy, nắng nóng kéo dài có thể làm gia tăng nguy cơ sỏi thận, kể cả ở những người trước đây chưa từng mắc bệnh.
4 dấu hiệu cảnh báo cần đi viện ngay
BS Ánh Huyền cảnh báo, "cơ thể con người luôn có giới hạn chịu đựng. Nếu chủ quan, bất kỳ ai cũng có thể trở thành nạn nhân của suy thận cấp trong mùa nắng nóng".
Vì vậy, người dân cần đặc biệt chú ý những dấu hiệu cảnh báo sau khi làm việc hoặc đi ngoài trời nắng nóng:
Lượng nước tiểu giảm rõ rệt hoặc nhiều giờ không đi tiểu.
Nước tiểu sẫm màu, vàng đậm hoặc đỏ như nước trà đặc.
Đau cơ dữ dội, chuột rút, co rút chân tay liên tục.
Mệt lả, chóng mặt, buồn nôn, lơ mơ hoặc giảm tỉnh táo.
Đây có thể là 4 dấu hiệu cơ thể đang mất nước nặng hoặc chức năng thận bị suy giảm.
Để phòng ngừa nguy cơ suy thận cấp trong thời tiết cực đoan, các chuyên gia Trung tâm Thận tiết niệu và Lọc máu Bệnh viện Bạch Mai khuyến cáo người dân cần uống nước chủ động, không đợi khát: Người làm việc ngoài trời nên bổ sung thêm nước điện giải hoặc nước khoáng để bù muối khoáng mất qua mồ hôi; Hạn chế làm việc, vận động hoặc tập thể dục ngoài trời trong khung giờ nắng gắt từ 10h đến 16h; Và lưu ý khi cảm thấy quá nóng hoặc mệt mỏi, cần nghỉ ngơi ngay tại nơi thoáng mát, hạ nhiệt cơ thể và bù nước kịp thời.
Đồng thời, lưu ý chế độ ăn cũng đóng vai trò hỗ trợ quan trọng. Việc tăng cường rau xanh, trái cây có tính thanh mát giúp bổ sung nước và khoáng chất tự nhiên, góp phần thanh nhiệt, sinh tân dịch cho cơ thể.
"Chức năng thận có thể bị tổn thương rất nhanh chỉ vì một ngày mất nước nghiêm trọng. Khi xuất hiện tình trạng kiệt sức, tiểu ít hoặc nước tiểu sẫm màu sau khi đi nắng, người dân không nên tự theo dõi tại nhà mà cần tới cơ sở y tế sớm để được thăm khám và điều trị kịp thời", BS Huyền cho hay.