Ngáy to khi ngủ có thể là dấu hiệu của hội chứng ngưng thở khi ngủ. Không chỉ gây mệt mỏi vào ban ngày, hội chứng này còn làm tăng nguy cơ tăng huyết áp, suy tim, đột quỵ, rối loạn chuyển hóa.
Đêm ngáy "như sấm", ngày gà gật
Đến khám tại Bệnh viện Tai Mũi Họng Trung ương, anh P.T.T (35 tuổi, Hà Nội) được xác định mắc chứng ngủ ngáy và ngưng thở khi ngủ rất nặng. Vợ anh T cho hay, chồng đặt lưng xuống là ngáy "như sấm" bất kể ngày hay đêm, nhưng giấc ngủ thường ngắt quãng. Gần đây, cơ thể mệt mỏi, hay gà gật ban ngày gây ảnh hưởng công việc nên anh T mới đi khám.
Kỹ thuật viên lắp điện cực não đo đa ký giấc ngủ cho bệnh nhân
Anh T được chỉ định khám bằng phương pháp đo đa ký giấc ngủ, kết quả tình trạng giảm thở, ngừng thở hơn 51 lần/tiếng, độ bão hòa oxy có lúc giảm sâu. Các bác sĩ quyết định phẫu thuật cắt màn hầu và amidan, thu nhỏ cuốn mũi. Sau điều trị phẫu thuật, kết quả đo đa ký giấc ngủ cải thiện tốt, mức độ ngưng thở khi ngủ chỉ còn 9 lần/giờ và độ bão hòa oxy máu là hơn 90% trong toàn bộ thời gian ngủ.
Tương tự, anh T.V.T (40 tuổi, Hà Nội), thường bị vợ cùng các đồng nghiệp phàn nàn bởi cứ đặt lưng nằm ngủ là ngáy rất to. Gần đây anh thường thấy mệt, buồn ngủ vào ban ngày, đau đầu khi ngủ dậy, ngộp thở khi ngủ…
Tại bệnh viện, sau khi khám nội soi tai mũi họng, đo đa ký giấc ngủ, anh T được chẩn đoán ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn; nguyên nhân khiến mũi tắc nghẽn, hẹp eo họng nên đường thở không được thông thoáng dẫn đến ngủ ngáy.
Các bác sĩ chỉ định phẫu thuật cắt amidan, chỉnh hình cuốn mũi dưới, họng màn hầu lưỡi gà và phẫu thuật lệch vách ngăn mũi giúp thông thoáng đường thở. Ở lần tái khám 2 lần sau phẫu thuật, tình trạng của anh T cải thiện đáng kể.
Đừng bỏ qua những dấu hiệu bất thường
Theo TS.BS Đào Đình Thi, Bệnh viện Tai Mũi Họng Trung ương, ngủ ngáy là tình trạng luồng không khí đi qua đường thở bị hẹp tạo ra âm thanh ồn ào khi ngủ trong vô thức. Ngủ ngáy có thể là sinh lý nhưng cũng có thể là một dấu hiệu khởi đầu cho một rối loạn nghiêm trọng hơn, được gọi là hội chứng ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn.
TS.BS Phan Thanh Thủy, Viện Hô hấp, Bệnh viện Bạch Mai cho biết, khi ngủ, các cơ vùng hầu họng sẽ giãn ra. Ở người khỏe mạnh, đường thở vẫn đủ rộng để không khí lưu thông. Nhưng ở người mắc hội chứng ngưng thở khi ngủ, đường hô hấp trên vốn đã hẹp nên rất dễ bị xẹp xuống khi ngủ.
Khi đó, luồng không khí bị cản trở hoặc tắc hoàn toàn dù người bệnh vẫn cố gắng hít thở. Lượng oxy trong máu giảm khiến não bộ buộc phải "đánh thức" cơ thể trong thời gian rất ngắn để mở lại đường thở. Hiện tượng này có thể lặp lại hàng chục, thậm chí hàng trăm lần trong một đêm.
Về nguyên nhân, thường gặp nhất là thừa cân, béo phì, khi lớp mỡ vùng cổ làm hẹp đường thở; tuổi cao, hút thuốc lá, uống nhiều rượu bia hoặc sử dụng thuốc an thần cũng làm tăng nguy cơ mắc bệnh.
Bên cạnh ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn, còn có thể ngưng thở trung ương là tình trạng não bộ tạm thời không phát tín hiệu điều khiển hô hấp, thường gặp ở người suy tim, sau đột quỵ hoặc khi lên vùng núi cao.
Dấu hiệu điển hình nhất là ngáy to, ngắt quãng. Người bệnh đang ngáy bỗng im bặt trong vài chục giây rồi giật mình thở gấp, thở hổn hển hoặc sặc để lấy lại hơi. Một số trường hợp còn vã mồ hôi nhiều hoặc tiểu đêm nhiều lần.
Còn theo BS Thủy, hội chứng ngưng thở khi ngủ là yếu tố nguy cơ của nhiều bệnh lý nghiêm trọng. Việc thiếu oxy lặp đi lặp lại khiến tim phải hoạt động quá sức, làm tăng nguy cơ tăng huyết áp, rối loạn nhịp tim, suy tim, nhồi máu cơ tim và đột tử. Đồng thời, nguy cơ đột quỵ có thể tăng từ 2 - 4 lần, nguy cơ mắc đái tháo đường type 2 và rối loạn mỡ máu cũng cao hơn đáng kể.
"Ngáy to hay ngưng thở khi ngủ là bệnh lý hoàn toàn có thể chẩn đoán và điều trị. Phát hiện sớm giúp giảm nguy cơ đột quỵ, suy tim và nhiều biến chứng tim mạch nghiêm trọng", BS Thủy nhấn mạnh.