Chỗ đỗ xe thiếu hụt khiến lòng đường, vỉa hè tại nhiều khu đô thị, khu chung cư cao tầng ở các phường trung tâm Nghệ An bị chiếm dụng, đặt ra yêu cầu cấp thiết về quy hoạch và đầu tư hạ tầng giao thông tĩnh.
Thiếu chỗ đỗ xe, áp lực dồn lên lòng đường, vỉa hè
Tại nhiều khu đô thị, khu chung cư thuộc các phường trung tâm tỉnh Nghệ An như phường Trường Vinh, Thành Vinh, Vinh Hưng, Vinh Phú… vấn đề thiếu chỗ đỗ xe đang trở thành bất cập kéo dài, ảnh hưởng trực tiếp đến sinh hoạt và chất lượng sống của cư dân.
Thiếu bãi đỗ xe tại các phường trung tâm tỉnh Nghệ An, chủ phương tiện sử dụng cả lòng, lề đường để làm bãi đỗ xe.
Tại khối 2 Quán Bàu, phường Vinh Hưng, nơi tập trung các chung cư Arita và chung cư 389, tình trạng ô tô đỗ kín vỉa hè, tràn xuống lòng đường diễn ra thường xuyên.
Theo ông Nguyễn Hoàng Tùng (cư dân chung cư Arita), từ khi các tòa nhà của các chung cư nơi đây được đưa vào sử dụng, áp lực phương tiện ngày càng rõ rệt. Vào buổi sáng và chiều, ô tô đỗ nối thành nhiều hàng, khiến phần đường dành cho phương tiện lưu thông bị thu hẹp đáng kể.
Theo ông Tùng, thực tế, cả cụm ba tòa nhà cao tầng, gồm hai chung cư Arita và một chung cư 389, có gần 1.200 hộ dân nhưng chỉ bố trí được khoảng 180 vị trí đỗ ô tô. Sự chênh lệch lớn giữa nhu cầu và khả năng đáp ứng khiến việc tìm chỗ đỗ xe trở thành áp lực ngay trong khu dân cư.
Ô tô đỗ nối thành nhiều hàng trên các tuyến đường quanh khu chung cư Arita và chung cư 389 tại khối 2 Quán Bàu, phường Vinh Hưng (Nghệ An) khiến phần lòng đường dành cho phương tiện lưu thông bị thu hẹp đáng kể.
Tình trạng tương tự diễn ra tại chung cư Tecco Phúc Thịnh, phường Trường Vinh, anh Nguyễn Thành Đông, cho biết: "Tôi sinh sống tại chung cư này từ năm 2021, tuy nhiên đến nay vẫn chưa có vị trí đỗ ô tô cố định, khiến việc đi lại hằng ngày, nhất là đưa đón con đi học, gặp nhiều bất tiện.
Có những lần chỉ đưa con đi học trong thời gian ngắn, tôi vẫn phải tìm chỗ đỗ xe khác khi quay về. Việc tìm một vị trí phù hợp có khi mất hơn 30 phút. Khi không có điểm đỗ ổn định, người dân chúng tôi phải tự xoay xở, còn không gian xung quanh khu chung cư tiếp tục chịu thêm áp lực".
Phương tiện ô tô tại các tòa nhà chung cư khu vực phường Quang Trung cũ, đỗ dày đặc trên đường Đinh Tiên Hoàng, phường Thành Vinh (Nghệ An).
Trong khi đó, tại khu vực Quang Trung, phường Thành Vinh, áp lực cũng thể hiện rõ trên các tuyến đường nằm giữa những tòa nhà chung cư có mật độ xây dựng cao, khiến nhu cầu đỗ xe ngày càng tăng.
Chị Đặng Cẩm Tú, cư dân tòa nhà CT2B, chung cư Dầu khí Quang Trung, phường Thành Vinh (Nghệ An), cho biết: "Gia đình tôi chuyển đến ở tại chung cư Dầu khí Quang Trung từ 2017. Sau 9 năm gắn bó với khu chung cư này, điều khiến tôi và nhiều cư dân lo lắng vẫn là câu chuyện tìm chỗ đỗ ô tô mỗi ngày".
Theo chị Tú, chung cư có tầng hầm để xe máy nhưng không có tầng hầm dành cho ô tô. Trong khi số lượng phương tiện cá nhân ngày càng tăng, khu vực xung quanh lại thiếu vị trí đỗ xe phù hợp.
Dù chính quyền đã nhiều lần nhắc nhở việc dừng, đỗ phương tiện, tình trạng này vẫn khó giải quyết triệt để khi nhu cầu đỗ xe thực tế vượt quá khả năng đáp ứng của hạ tầng bãi đỗ.
Cư dân các chung cư trên địa bàn phường Thành Vinh, xoay xở tìm chỗ đỗ xe mỗi khi về nhà.
Ông Nguyễn Tiến Đạt, Trưởng phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường Thành Vinh (Nghệ An), cho biết, nguyên nhân chính của tình trạng dừng, đỗ xe không đúng quy định do thiếu bãi đỗ đáp ứng nhu cầu thực tế.
Tại khu vực đường Quang Trung, có nhiều tòa chung cư cao tầng được xây dựng lên, khiến không gian đô thị trở nên chật hẹp và hạ tầng đỗ xe chưa tương xứng.
Theo ông Đạt, thực tế này cho thấy thiếu chỗ đỗ xe không đơn thuần là vấn đề ý thức của người sử dụng phương tiện. Khi nhu cầu tăng nhanh nhưng hạ tầng không theo kịp, việc xử phạt hoặc cấm dừng, đỗ chỉ có thể hạn chế một phần vi phạm, chưa giải quyết được nguyên nhân cốt lõi.
Trong quá trình điều chỉnh quy hoạch phân khu thời gian tới, địa phương sẽ phối hợp với các đơn vị tư vấn nghiên cứu, đề xuất bố trí những điểm đỗ xe phù hợp. Việc dành quỹ đất để thu hút nhà đầu tư xây dựng bãi đỗ xe cũng là hướng cần tính đến nhằm tăng khả năng đáp ứng nhu cầu tại khu vực trung tâm.
Rà soát quy hoạch, tổ chức lại không gian đỗ xe
Theo ông Nguyễn Ngọc Phong, Phó chủ tịch UBND phường Trường Vinh (Nghệ An), để giải quyết vấn đề thiếu bãi đỗ xe, địa phương cũng đã rà soát tình trạng đỗ xe tại các khu chung cư, xác định những nơi thiếu hụt nghiêm trọng để có phương án xử lý theo thứ tự ưu tiên.
Những vị trí thường xuyên xảy ra tình trạng đỗ xe tràn ra lòng đường, cản trở lối đi hoặc ảnh hưởng đến giao thông cần được kiểm tra, tổ chức lại phù hợp.
Đối với những dự án đang chuẩn bị đầu tư, chủ đầu tư cần tính toán nhu cầu đỗ xe phù hợp với quy mô dân số, đặc điểm khu vực và điều kiện giao thông xung quanh. Không gian đỗ xe cần được tổ chức thuận tiện, bảo đảm an toàn, có lối ra vào hợp lý và hạn chế xung đột với dòng phương tiện lưu thông trong khuôn viên.
Khu vực xung quanh khu chung cư Bảo Sơn, phường Trường Vinh (Nghệ An) các phương tiện đỗ xuống cả lòng đường Nguyễn Sỹ Sách.
Theo ông Phong, với các chung cư đã đưa vào sử dụng nhưng đang thiếu chỗ đỗ xe, việc bổ sung hạ tầng cần được khảo sát cụ thể. Tùy điều kiện thực tế, có thể nghiên cứu tổ chức lại khu vực đỗ xe hiện có, khai thác hợp lý quỹ đất phù hợp hoặc bố trí bãi đỗ xe tập trung tại khu vực lân cận nếu đáp ứng các điều kiện về quy hoạch, giao thông và an toàn.
Việc cải tạo phải bảo đảm không lấn chiếm lối đi, không gian sinh hoạt chung và các khu vực dành cho phòng cháy, chữa cháy.
Về trách nhiệm quản lý sau khi chung cư được đưa vào sử dụng, Ban quản lý, đơn vị vận hành cũng cần bố trí khu vực đỗ xe rõ ràng, kiểm soát việc sử dụng diện tích chung và phối hợp với chính quyền địa phương xử lý tình trạng đỗ xe không đúng nơi quy định.
Cư dân cũng cần chấp hành nội quy, sử dụng đúng khu vực được bố trí, tránh để nhu cầu của cá nhân ảnh hưởng đến cộng đồng.
Ông Nguyễn Văn Hải, Phó giám đốc Sở Xây dựng Nghệ An, cho biết: Quá trình đô thị hóa, gia tăng dân cư và phương tiện khiến nhu cầu dừng, đỗ xe tại đô thị Vinh ngày càng lớn, nhất là ở khu vực trung tâm, các tuyến phố tập trung cơ quan, trường học, bệnh viện, chợ và trung tâm thương mại, các khu chung cư cao tầng...
Trong khi đó, hệ thống bãi đỗ xe công cộng còn hạn chế, chưa đáp ứng nhu cầu thực tế. Tình trạng phương tiện dừng, đỗ không đúng quy định trên lòng đường, vỉa hè tại một số nơi tiếp tục ảnh hưởng đến trật tự, an toàn giao thông và mỹ quan đô thị.
Sở Xây dựng đã báo cáo UBND tỉnh Nghệ An về sự cần thiết xây dựng Đề án Phát triển bãi đỗ xe công cộng và tổ chức điểm dừng, đỗ xe lòng đường, vỉa hè khu vực các phường trung tâm.
Mặt khác, theo QCVN 07-11:2025/BXD của Bộ Xây dựng, việc bố trí bãi đỗ xe phải phù hợp với quy hoạch, bảo đảm thuận lợi cho việc sử dụng, kết nối đồng bộ với hệ thống giao thông, hạn chế ùn tắc và sử dụng hiệu quả quỹ đất.
Vì vậy, việc phát triển hệ thống bãi đỗ xe công cộng cần được nghiên cứu trên cơ sở rà soát quy hoạch đô thị, hiện trạng sử dụng đất, quỹ đất có khả năng bố trí bãi đỗ xe và nhu cầu đỗ xe thực tế của từng khu vực.
Trước thực trạng này, Sở Xây dựng đã có văn bản báo cáo UBND tỉnh Nghệ An về sự cần thiết xây dựng Đề án Phát triển bãi đỗ xe công cộng và tổ chức điểm dừng, đỗ xe lòng đường, vỉa hè khu vực các phường trung tâm.
Theo ông Hải, Đề án dự kiến tập trung rà soát quy hoạch, đánh giá nhu cầu đỗ xe, hiện trạng sử dụng đất và quỹ đất có khả năng bố trí bãi đỗ xe tại các phường. Trên cơ sở đó, xác định vị trí, quy mô, loại hình bãi đỗ xe phù hợp với điều kiện từng khu vực, đồng thời nghiên cứu phương án tổ chức giao thông, xây dựng tiêu chí bố trí điểm dừng, đỗ xe trên lòng đường, vỉa hè, bảo đảm kết nối đồng bộ với hệ thống giao thông và sử dụng hiệu quả không gian đô thị.
Việc xây dựng Đề án cần dựa trên khảo sát thực tế, dữ liệu về nhu cầu đỗ xe, quy hoạch, quỹ đất và khả năng tổ chức giao thông. Sở đề xuất thuê đơn vị tư vấn có đủ năng lực, kinh nghiệm để thực hiện khảo sát, dự báo nhu cầu và xây dựng phương án khả thi.
Sở Xây dựng sẽ chủ trì triển khai, phối hợp với các sở, ngành, chính quyền địa phương và đơn vị liên quan, hoàn thiện Đề án, báo cáo UBND tỉnh Nghệ An trước ngày 15/12/2026.