Từ công sở xã đến bản làng du lịch, từ doanh nghiệp nhỏ đến hệ sinh thái khởi nghiệp, Nghị quyết 57 đang tạo lực đẩy cho đổi mới sáng tạo, đưa khoa học công nghệ trở thành công cụ hữu ích phục vụ đời sống.
Khi đổi mới sáng tạo "chạm" từng người dân
Nghị quyết 57 không dừng lại ở định hướng vĩ mô, mà đang được hiện thực hóa bằng những thay đổi cụ thể, có thể đo đếm trong đời sống hằng ngày. Ở nhiều địa phương, chuyển đổi số đã đi qua giai đoạn "thử nghiệm", bước sang giai đoạn vận hành thực chất.
Tại Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Khánh Hội (Ninh Bình), việc ứng dụng chữ ký số, mã QR tra cứu thủ tục, hệ thống lấy số tự động… đã giúp rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, giảm tiếp xúc trực tiếp và tăng tính minh bạch. Người dân không còn bị động mà chủ động chuẩn bị hồ sơ từ trước khi đến giao dịch.
Đến nay, 100% xã, phường của tỉnh Ninh Bình đã "phủ xanh" 16/16 tiêu chí về thúc đẩy chuyển đổi số Giai đoạn 1 trên hệ thống theo dõi giám sát thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW. Cấp tỉnh đã đạt trạng thái "Xanh" (Hoàn thành xuất sắc) trên bản đồ giám sát về phát triển khoa học, đổi mới, sáng tạo và chuyển đổi số; cải thiện đáng kể về thứ hạng và điểm số đối với Chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương, xếp thứ 14/34 tỉnh, thành phố trong cả nước.
Nghị quyết 57 không dừng lại ở định hướng vĩ mô, mà đang được hiện thực hóa bằng những thay đổi cụ thể, có thể đo đếm trong đời sống hằng ngày
Câu chuyện tương tự cũng diễn ra tại nhiều địa phương có thế mạnh du lịch. Ở vùng cao như Tuyên Quang, người dân làm du lịch cộng đồng đã chuyển mình từ cách làm truyền thống sang kinh doanh trên nền tảng số. Chỉ với một chiếc điện thoại thông minh, họ có thể quảng bá homestay, ẩm thực, sản phẩm bản địa đến du khách khắp nơi, mở rộng thị trường mà không cần qua trung gian.
Điều đáng chú ý là đổi mới sáng tạo ở đây không còn là đặc quyền của doanh nghiệp lớn hay giới công nghệ, mà đang lan tỏa đến từng hộ gia đình, từng cá nhân. Khi công nghệ trở nên dễ tiếp cận, mỗi người dân đều có thể trở thành một "tác nhân đổi mới".
Từ thực tiễn này, các chuyên gia cho rằng điểm đột phá của Nghị quyết 57 nằm ở việc chuyển đổi tư duy: từ "ứng dụng công nghệ" sang "làm chủ công nghệ", từ "cải cách hành chính" sang "kiến tạo hệ sinh thái số phục vụ người dân".
Đòn bẩy mở rộng không gian khởi nghiệp
Song song với chuyển động ở cơ sở, một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo đang dần hình thành với quy mô và cấu trúc ngày càng rõ nét. Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo tại Việt Nam đã có bước phát triển đáng kể Việt Nam hiện có khoảng 4.000 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, cùng hàng trăm quỹ đầu tư, vườn ươm và tổ chức thúc đẩy kinh doanh.
Những "kỳ lân" công nghệ như MoMo hay Sky Mavis không chỉ là câu chuyện thành công riêng lẻ, mà còn cho thấy tiềm năng thương mại hóa các ý tưởng sáng tạo khi được đặt trong môi trường thuận lợi. Hạ tầng hỗ trợ ngày càng mở rộng với 208 quỹ đầu tư, 84 vườn ươm, 40 tổ chức thúc đẩy kinh doanh và hơn 20 trung tâm hỗ trợ khởi nghiệp ở cấp địa phương và quốc gia.
Việc Chính phủ ban hành Nghị quyết số 86/NQ-CP về Chiến lược quốc gia về khởi nghiệp sáng tạo là bước tiến quan trọng, khẳng định quyết tâm mạnh mẽ trong việc kiến tạo môi trường thuận lợi nhất để đánh thức tiềm năng sáng tạo của toàn dân phục vụ cho phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.
Mục tiêu của Chiến lược là hình thành và lan tỏa sâu rộng làn sóng khởi nghiệp sáng tạo dựa trên nền tảng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trong toàn xã hội; đưa khởi nghiệp sáng tạo trở thành một động lực quan trọng của tăng trưởng kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống nhân dân, thúc đẩy công nghiệp hóa, hiện đại hóa, tăng cường năng lực tự chủ quốc gia, phát triển đất nước nhanh và bền vững; đưa Việt Nam trở thành quốc gia hàng đầu về khởi nghiệp sáng tạo trong khu vực.
Trong bối cảnh chuyển đổi mô hình tăng trưởng và hội nhập ngày càng sâu rộng, khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo được xác định là động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Nhiều địa phương hướng tới xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp đồng bộ, phát huy hiệu quả các lợi thế sẵn có.
Theo Đề án phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo giai đoạn 2026 - 2030, Khánh Hòa đẩy mạnh phát triển hạ tầng hỗ trợ khởi nghiệp, bao gồm xây dựng trung tâm đổi mới sáng tạo, không gian khởi nghiệp, công viên đổi mới sáng tạo và quỹ đầu tư mạo hiểm. Tỉnh cũng sẽ triển khai các chương trình ươm tạo, tăng tốc khởi nghiệp nhằm hỗ trợ các dự án tiềm năng hoàn thiện sản phẩm, mô hình kinh doanh và tiếp cận thị trường; đồng thời đẩy mạnh hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ, nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh. Các hoạt động kết nối hệ sinh thái được tăng cường thông qua các cuộc thi, ngày hội khởi nghiệp, hội thảo, diễn đàn và xúc tiến đầu tư, tạo cầu nối giữa doanh nghiệp khởi nghiệp với nhà đầu tư và các tổ chức hỗ trợ.
Ở góc độ địa phương, nhiều tỉnh, thành đang chủ động xây dựng trung tâm đổi mới sáng tạo, không gian khởi nghiệp, quỹ đầu tư mạo hiểm và chương trình tăng tốc
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa Nguyễn Thanh Hà cho biết, tỉnh đang xây dựng môi trường thuận lợi để hình thành, phát triển các doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo có khả năng tăng trưởng nhanh, dựa trên khai thác tài sản trí tuệ, công nghệ và mô hình kinh doanh mới.
Tương tự Khánh Hòa, nhiều địa phương đang chủ động xây dựng trung tâm đổi mới sáng tạo, không gian khởi nghiệp, quỹ đầu tư mạo hiểm và chương trình tăng tốc. Những chính sách này giúp doanh nghiệp tiếp cận nguồn lực, hoàn thiện sản phẩm và kết nối thị trường nhanh hơn.
Theo các chuyên gia, điểm mấu chốt để Nghị quyết 57 phát huy hiệu quả là phải tạo được sự liên thông giữa ba trụ cột: Nhà nước – Doanh nghiệp – Người dân. Khi đó, đổi mới sáng tạo không chỉ là phong trào mà trở thành động lực nội sinh của nền kinh tế.