Chuyên gia y tế cảnh báo, không chỉ gây ho, sốt, mệt mỏi, virus cúm còn có thể làm tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim, đột quỵ và suy tim cấp, đặc biệt ở người cao tuổi, người mắc bệnh tim mạch và các bệnh lý nền.
Hiện, miền Bắc đang là cao điểm của dịch cúm mùa, với số ca mắc gia tăng trong các tuần gần đây. Với nhiều người, khi mắc cúm mùa chỉ vài ngày nghỉ ngơi cơ thể sẽ nhanh chóng hồi phục. Tuy nhiên, với người cao tuổi, người mắc bệnh tim mạch, đái tháo đường hoặc bệnh phổi mạn tính, cúm có thể gây ra những biến chứng nghiêm trọng, thậm chí đe dọa tính mạng.
Một bệnh nhân cao tuổi nhập viện điều trị sau khi mắc cúm.
Theo phân tích của PGS.TS Trần Song Giang, Phó viện trưởng Viện Tim mạch, Bệnh viện Bạch Mai, khi nhiễm virus cúm, cơ thể xuất hiện phản ứng viêm, làm thay đổi hoạt động đông máu và gia tăng gánh nặng cho tim. Phản ứng viêm có thể góp phần làm mất ổn định các mảng xơ vữa trong động mạch. Khi mảng xơ vữa nứt vỡ, cục máu đông hình thành có thể gây tắc động mạch vành dẫn đến nhồi máu cơ tim, hoặc tắc mạch máu não gây đột quỵ thiếu máu não.
Hơn nữa, sốt và nhiễm trùng khiến nhịp tim tăng, nhu cầu oxy của cơ tim tăng lên. Nếu người bệnh đồng thời bị viêm phổi hoặc suy hô hấp, lượng oxy cung cấp cho cơ thể giảm, làm tăng nguy cơ thiếu máu cơ tim và suy tim mất bù. Trong một số trường hợp, virus cúm còn có thể gây tổn thương trực tiếp cơ tim.
Đáng lưu ý, biến cố tim mạch có thể xảy ra ngay cả ở người chưa được phát hiện mắc bệnh tim mạch trước đó. Với người đã có bệnh nền, nguy cơ càng đáng quan tâm nếu bệnh chưa được kiểm soát tốt.
Theo PGS.TS Trần Song Giang, tiêm vaccine cúm là một giải pháp giúp giảm nguy cơ mắc bệnh và diễn biến nặng. Việc hạn chế nhiễm cúm cũng góp phần giảm khả năng xuất hiện phản ứng viêm có thể kích hoạt hoặc làm trầm trọng thêm các bệnh lý tim mạch.
Tại Việt Nam, nghiên cứu trên 598 bệnh nhân cao tuổi mắc bệnh động mạch vành và/hoặc suy tim, theo dõi trong 6 tháng sau xuất viện, ghi nhận nhóm được tiêm có tỷ lệ tái nhập viện do mọi nguyên nhân thấp hơn nhóm không tiêm (25,7% so với 41,2%). Tỷ lệ tái nhập viện do tim mạch lần lượt là 20,2% và 35%; tỷ lệ tử vong do mọi nguyên nhân là 1% và 5,2%.
Tuy nhiên, vaccine cúm không thay thế thuốc điều trị hoặc các biện pháp kiểm soát bệnh nền. Người bệnh vẫn cần tuân thủ chỉ định của bác sĩ, kiểm soát huyết áp, mỡ máu, đường huyết và tái khám định kỳ.
Theo khuyến cáo của BS Song Giang, người từ 65 tuổi trở lên, người mắc bệnh tim mạch, suy tim, bệnh động mạch vành, bệnh phổi mạn tính, đái tháo đường, bệnh thận mạn hoặc suy giảm miễn dịch cần đặc biệt lưu ý phòng cúm. Phụ nữ mang thai, trẻ nhỏ và nhân viên y tế cũng là những nhóm cần quan tâm đến tiêm chủng theo khuyến cáo chuyên môn.
Do virus cúm biến đổi theo thời gian và miễn dịch sau tiêm có thể suy giảm, người dân nên tiêm vaccine cúm hằng năm. Người mắc bệnh tim mạch, đặc biệt người vừa nhập viện hoặc vừa trải qua biến cố cấp tính, nên trao đổi với bác sĩ về thời điểm tiêm phù hợp.
Bên cạnh tiêm chủng, cần duy trì vệ sinh tay, che miệng khi ho hoặc hắt hơi, giữ không gian sống thông thoáng và hạn chế tiếp xúc gần khi có triệu chứng nhiễm trùng.
Đặc biệt, nếu xuất hiện đau ngực, khó thở tăng lên, ngất, méo miệng, yếu liệt đột ngột hoặc nói khó, người bệnh cần được cấp cứu ngay, không nên cho rằng đây chỉ là biểu hiện thông thường của cúm.