Người đàn ông tránh được việc thay toàn bộ giác mạc nhờ kỹ thuật ghép lớp chọn lọc

Bị thải loại mảnh ghép, người bệnh 33 tuổi đứng trước nguy cơ phải thay toàn bộ giác mạc. Các bác sĩ Hồng Ngọc áp dụng kỹ thuật ghép giác mạc lớp chọn lọc, chỉ thay lớp nội mô tổn thương, giúp bảo tồn mô lành, giảm nguy cơ thải ghép, nhanh hồi phục.

Phương án nào cho những ca bị thải loại mảnh ghép sau ghép giác mạc?

Ở những người bệnh từng ghép giác mạc, lần phẫu thuật tiếp theo thường khó hơn do mô đã trải qua can thiệp trước đó và nguy cơ thải ghép cao hơn. Vì vậy, việc lựa chọn phương pháp điều trị không thể áp dụng theo một khuôn mẫu chung mà cần đánh giá chính xác lớp giác mạc bị tổn thương của từng người bệnh, từ đó có phương án điều trị cá thể hóa phù hợp.

Thạc sĩ, bác sĩ Hoàng Anh trực tiếp điều trị.

Trường hợp của anh Lê Ngọc Sơn (33 tuổi) là một ví dụ điển hình. Anh bị bỏng giác mạc mắt phải và đã được ghép giác mạc xuyên tại Đài Loan, thay toàn bộ chiều dày giác mạc. Sau phẫu thuật, thị lực ổn định trong suốt 8 năm.

Hai năm gần đây, mắt của anh bắt đầu giảm thị lực kèm đau nhức và viêm tái phát nhiều lần. "Bệnh viện ở Đài Loan không có hướng giải quyết nên mình về Việt Nam", anh Sơn chia sẻ.

Tại BVĐK Hồng Ngọc, TS. BS Đinh Thị Hoàng Anh, Trưởng khoa Mắt chẩn đoán bệnh nhân bị thải loại mảnh ghép. Tuy nhiên, tổn thương chủ yếu ở phần nội mô phía sau, trong khi các lớp giác mạc phía trước còn tốt. Phát hiện này là cơ sở quan trọng để bác sĩ cá thể hóa cho anh Sơn phương pháp ghép phù hợp.

Ghép giác mạc lớp chọn lọc - hội chẩn cùng chuyên gia quốc tế, cá thể hóa phác đồ điều trị 

Sau khi xác định phần tổn thương của mắt anh Sơn tập trung ở lớp nội mô, TS. BS Hoàng Anh đã hội chẩn cùng GS.TS. BS Kalinnikov Yury, chuyên gia nhãn khoa hàng đầu Liên bang Nga để lựa chọn phương án xử lý triệt để phần giác mạc hỏng và hạn chế tối đa biến chứng.

Anh Sơn được hội chẩn cùng chuyên gia Việt - Nga.

Do giác mạc gồm nhiều lớp, nếu tổn thương chỉ ở một vài lớp thì việc thay thế toàn bộ chiều dày giác mạc khiến phạm vi can thiệp rộng hơn mức cần thiết, người bệnh cần nhiều thời gian hơn để hồi phục và đối mặt với nguy cơ thải ghép cao. Trên cơ sở đó, các bác sĩ quyết định phẫu thuật ghép giác mạc nội mô (DMEK), loại bỏ đúng phần tổn thương, đồng thời giữ nguyên lớp giác mạc còn lành. 

Đây là kỹ thuật ghép giác mạc lớp chọn lọc đang được áp dụng trong nhãn khoa hiện đại, hướng tới điều trị bảo tồn và can thiệp trúng đích. Việc giữ lại phần lớn giác mạc của chính người bệnh giúp hạn chế phản ứng miễn dịch và giảm đáng kể nguy cơ thải ghép sau mổ.

Ca mổ khó đòi hỏi kỹ thuật viên giàu kinh nghiệm.

TS. BS Hoàng Anh chia sẻ: "Ghép giác mạc nội mô là một trong những kỹ thuật khó, bởi mảnh ghép chỉ dày khoảng 15 micron và phải thực hiện trên nền giác mạc đã ghép trước đó của bệnh nhân. Vì vậy, phải thao tác chính xác trong từng bước vi phẫu để tránh tác động đến các mô xung quanh".

Không chỉ kỹ thuật phẫu thuật, phương án gây mê cũng được cá thể hóa. Ê kíp phối hợp với khoa Gây mê hồi sức lựa chọn gây tê vùng chọn lọc thay vì gây mê toàn thân, giúp giảm can thiệp không cần thiết và hỗ trợ người bệnh hồi phục nhanh hơn sau mổ.

Tái khám sau 3 tuần, anh vui mừng chia sẻ: "Thị lực của mình cải thiện rõ rệt từ đưa bàn tay sát mắt mới nhìn thấy đến bây giờ đã nhìn được ở khoảng cách xa hơn rất nhiều ".

Theo bác sĩ Hoàng Anh, trường hợp của anh Sơn cho thấy điều quan trọng trong điều trị thải ghép giác mạc không phải lúc nào cũng là thay lại toàn bộ giác mạc, mà là đánh giá chính xác lớp mô bị tổn thương để lựa chọn kỹ thuật phù hợp. Việc chỉ thay lớp nội mô giúp bảo tồn tối đa giác mạc còn lành của người bệnh, giảm phản ứng miễn dịch, hạn chế nguy cơ thải ghép tái phát và tạo điều kiện phục hồi thị lực thuận lợi hơn.

Được công nhận đáp ứng các tiêu chuẩn ngoại khoa quốc tế của Hoàng gia Anh (RCS) và đạt chứng nhận Tiêu chuẩn quốc tế ACHSI (Úc) về Chất lượng chăm sóc sức khoẻ, Trung tâm Mắt Hồng Ngọc hiện đang triển khai các kỹ thuật ghép giác mạc hiện đại theo hướng cá thể hóa và ít xâm lấn. Định hướng này giúp người bệnh được tiếp cận giải pháp điều trị phù hợp với từng tổn thương cụ thể, ưu tiên bảo tồn mô tự nhiên và nâng cao hiệu quả phục hồi sau phẫu thuật.