Hàng triệu người dễ mua nhà ở xã hội khi bỏ thủ tục này

Người mua nhà ở xã hội phải xác nhận điều kiện nhà ở đến 2 lần, bỏ bớt xác nhận khi nộp hồ sơ sẽ giảm bớt thủ tục hành chính khi mua nhà ở xã hội.

Trầy trật xin xác nhận điều kiện nhà ở

Anh K.T đang làm trong một cơ quan nhà nước tại Hà Nội cho biết: Cuộc sống gia đình anh trông chờ vào đồng lương anh được trả hàng tháng. Tiền lương thấp, anh không dám mơ mua nhà ở thương mại tại Hà Nội - hiện đã ở ngưỡng trên dưới 100 triệu đồng/m2. Vì thế, khi nhận được thông tin dự án nhà ở xã hội Khu nhà ở xã hội Thượng Thanh (Ricecity Long Châu Thượng Thanh, phường Bồ Đề, Hà Nội) do Liên danh Công ty Cổ phần Him Lam Thủ Đô và Công ty Cổ phần BIC Việt Nam làm chủ đầu tư, mở bán, hai vợ chồng anh đã kỳ vọng rất nhiều về một chốn an cư. Vì thế, anh T đã làm hồ sơ mua nhà ở xã hội, nhưng hành trình hoàn thiện, nộp hồ sơ quá khó khăn, khiến kế hoạch an cư bị lỡ dở.

Anh T kể, ngày 8/10, sau khi lấy mẫu giấy tờ và ghi đầy đủ về việc xin "giấy xác nhận về điều kiện nhà ở" tại Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai Hà Nội (VPĐKĐĐHN) quận Long Biên, anh đã đăng ký nộp lại hồ sơ tại đây.

Nhưng do Chi nhánh VPĐKĐĐHN quận Long Biên (chi nhánh) bị quá tải, nhân viên chi nhánh hướng dẫn anh T lên ứng dụng iHanoi đăng ký lịch hẹn nộp hồ sơ bản cứng tại Dịch vụ công Chi nhánh số 6 - Điểm tiếp nhận Gia Lâm. Đồng thời, anh T phải đăng nhập Cổng Dịch vụ công Quốc gia để nộp bản mềm trước, chọn cơ quan xử lý hồ sơ là Chi nhánh VPĐKĐĐHN quận Long Biên. Chiều cùng ngày (8/10), nộp thành công hồ sơ như hướng dẫn.

Theo giấy hẹn của Dịch vụ công Chi nhánh Số 6 - Điểm tiếp nhận Gia Lâm, anh được trả kết quả "Xác nhận về điều kiện nhà ở" vào ngày 22/10 (12 ngày sau). Tuy nhiên, đến chiều 22/10, tổng đài tin nhắn của Cổng dịch vụ công Hà Nội thông báo hồ sơ của anh chưa có kết quả.

Một ngày sau (tối 23/10), anh nhận được điện thoại của nhân viên Dịch vụ công Chi nhánh Số 6 - Điểm tiếp nhận Gia Lâm thông báo hồ sơ đã có kết quả, xác nhận lại địa chỉ để chuyển phát tại nhà.

Sau nhiều ngày không nhận được hồ sơ, anh điện lại 2 lần, nhắn tin 1 lần vào số điện thoại đã gọi cho anh, đề nghị gửi trả kết quả. Cho đến ngày 31/10, anh tỏ thái độ bức xúc về việc chưa nhận được kết quả, nhân viên Cổng Dịch vụ công Chi nhánh số 6 - Điểm tiếp nhận Gia Lâm mới điện cho bên chuyển phát Vnpost để giải quyết trả hồ sơ. Và anh nhận được thông báo của Dịch vụ công Chi nhánh số 6 - Điểm tiếp nhận Gia Lâm rằng, anh phải ra Vnpost chi nhánh Giải Phóng để nhận trực tiếp.

Bức xúc lên đến đỉnh điểm khi anh T ra Vnpost chi nhánh Giải Phóng, nhân viên cho biết, do Dịch vụ công Chi nhánh số 6 - Điểm tiếp nhận Gia Lâm ghi sai số điện thoại nên không thể liên lạc giao bưu phẩm. Vnpost không có số điện thoại Dịch vụ công Chi nhánh số 6 - Điểm tiếp nhận Gia Lâm nên không thể phản hồi. Trong khi anh T thấy Dịch vụ công Chi nhánh Số 6 - Điểm tiếp nhận Gia Lâm đã ghi số điện thoại trên bì bưu phẩm gửi đi. Thời gian xin giấy xác nhận về điều kiện nhà ở quá lâu khiến anh T dù mất nhiều công sức vẫn lỡ nhịp mua nhà.

Nhiều bạn đọc cũng có phản ánh tương tự đến Báo Xây dựng, trong đó tập trung vào phản ánh khó nộp hồ sơ online; chủ đầu tư đòi hỏi giấy tờ vô lý ngoài quy định và việc mỗi lần đăng ký mua dự án nhà ở xã hội người dân lại một lần phải xin lại giấy xác nhận về điều kiện nhà ở.

Xác nhận 1 lần, có giá trị toàn thành phố sẽ giảm thủ tục hành chính

Trước thực trạng trên, Hà Nội đã có văn bản gửi Trung tâm Phục vụ hành chính công, Sở Xây dựng, Nông nghiệp và Môi trường về việc đơn giản hóa thủ tục xác nhận đối tượng được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở xã hội trên địa bàn thành phố.

Theo đó, Hà Nội giao Trung tâm Phục vụ hành chính công chủ trì, phối hợp với Sở Xây dựng nghiên cứu đề xuất của Sở Nông nghiệp và Môi trường hoàn thiện dự thảo Quyết định công bố thủ tục hành chính nội bộ liên thông xác nhận điều kiện nhà ở và điều kiện thu nhập phục vụ đăng ký mua, thuê mua nhà ở xã hội trên địa bàn.

Yêu cầu được Hà Nội đặt ra là quy định đảm bảo đúng quy định pháp luật về nhà ở, rút ngắn thời gian giải quyết, cụ thể trách nhiệm từng khâu, kịp thời khắc phục tình trạng chồng chéo, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân và nâng cao hiệu lực, hiệu quả tổ chức thực hiện chính sách, pháp luật về quản lý và phát triển nhà ở trên địa bàn thành phố Hà Nội.

Trao đổi với PV Báo Xây dựng, đại diện VPĐKĐĐHN cho biết, việc xác nhận người dân có hay không đứng tên trên quyền sử dụng đất hoặc sở hữu nhà ở cho người dân có nhu cầu mua nhà ở xã hội đang gặp khó khăn do chưa liên thông dữ liệu giữa Ngành Nông nghiệp & Môi trường với Xây dựng, Tư pháp, Thuế, Công an.

Do đó, VPĐKĐĐHN đề xuất thiết lập cơ chế chia sẻ dữ liệu liên thông giữa các ngành liên quan, giảm thiểu tình trạng xác minh chồng chéo, khó khăn.

Để giảm bớt số lượng hồ sơ phải tiếp nhận và rút ngắn quy trình xác nhận, VPĐKĐĐHN đề xuất thực hiện theo hướng công dân chỉ cần tự cam kết trước pháp luật về tình trạng có hay không có sở hữu nhà ở, đất ở thuộc quyền sở hữu, sử dụng của mình với chủ đầu tư mà không phải nộp đơn xin xác nhận tại chi nhánh văn phòng đăng ký đất đai. VPĐKĐĐHN chỉ thực hiện xác nhận theo danh sách được Sở Xây dựng Hà Nội chuyển sang, là các trường hợp thuộc đối tượng được mua nhà ở xã hội (các đối tượng đã được chủ đầu tư, Sở Xây dựng phê duyệt đủ điều kiện mua nhà ở xã hội - PV).

Đề xuất này đưa ra trước thực trạng, văn phòng đăng ký đất đai phải xác nhận 2 lần về điều kiện nhà ở, lần 1 là khi người dân nộp hồ sơ, lần 2 là sau khi Sở Xây dựng xác nhận hồ sơ đủ điều kiện mua nhà ở xã hội.

Đại diện VPĐKĐĐHN cũng đề nghị tăng cường công tác hậu kiểm đối với các dự án, đối tượng thụ hưởng; áp dụng chế tài xử lý nhằm kịp thời phát hiện, ngăn chặn các hành vi trục lợi chính sách nhà ở xã hội. Các hình thức trục lợi thường thấy là người mua nhà ở nhưng không ở mang cho thuê; bán nhà ở xã hội dưới hình thức ủy quyền sử dụng...

Ý kiến khác cho rằng, Hà Nội xây dựng cơ chế để người mua nhà ở xã hội chỉ phải xác nhận điều kiện mua nhà ở xã hội 1 lần có giá trị trên toàn thành phố, thay vì dự án ở xã phường nào, người dân lại phải làm quy trình xin lại giấy xác nhận lại tại xã phường đó như hiện nay. Điều này giảm nhiêu khê cho người dân phải xin giấy xác nhận nhiều nơi, mỗi dự án phải xin một giấy xác nhận, dẫn đến tình trạng hồ sơ xin giấy xác nhận chạy theo dự án, hồ sơ đổ xô từ phường này sang xã phường khác.