Nhiều biến chứng khi người trẻ mắc tiểu đường

Theo cảnh báo từ chuyên gia y tế, bệnh đái tháo đường ngày càng có xu hướng trẻ hóa, trong khi các triệu chứng ở người trẻ thường diễn tiến âm thầm và dễ bị bỏ qua. Nhiều trường hợp chỉ phát hiện bệnh khi đã xuất hiện biến chứng.

Âm thầm thành bệnh

Thấy chồng xuống cân nhiều trong thời gian ngắn, vợ anh P.V.T (32 tuổi, Bắc Ninh) thúc giục chồng đi khám. Anh T chần chừ mãi không đi vì cho rằng dù giảm cân nhưng mọi sinh hoạt hằng ngày đều bình thường, 3 buổi/tuần vẫn đánh cầu lông, không có cảm giác mệt mỏi. 

Để yên lòng người thân, anh T mới đăng ký khám tại Bệnh viện Bạch Mai và bất ngờ khi biết chỉ số đường huyết của mình cao rất cao, 16mmol/L so với mức bình thường là dưới 7mmol/L. Theo anh T, khoảng 2-3 năm gần đây anh gần như không đi khám sức khỏe định kỳ nên cũng không rõ bệnh đến từ khi nào.

Không may mắn như anh T, anh T.L (29 tuổi, Hà Nội) đến khi nhập viện cấp cứu mới phát hiện mắc tiểu đường type 2 nặng với chỉ số đường huyết cao vót gần 40mmol/L. Trước đó anh L sụt cân nhanh, kèm các dấu hiệu nhanh đói và khát nước, thường xuyên chóng mặt sau khi ngủ dậy, đi tiểu đêm nhiều lần. Nhưng thay vì đi khám anh lại lựa chọn uống các loại thảo dược hỗ trợ sức khỏe. 

Tại bệnh viện, anh L được chẩn đoán bị tăng áp lực thẩm thấu do tăng đường huyết, một biến chứng nghiêm trọng của bệnh tiểu đường type 2. Sau 2 ngày điều trị tích cực, đường huyết của người bệnh ổn định, bù đủ nước, tiếp tục theo dõi.

Phần lớn được phát hiện tình cờ

TS. BS Nguyễn Quang Bảy, Giám đốc Trung tâm Nội tiết và Chuyển hóa, Bệnh viện Bạch Mai cho biết, ngoài 4 triệu chứng phổ biến là "tiểu nhiều - khát nhiều - ăn nhiều - gầy nhiều" thì khi đường huyết tăng cao, người bệnh có thể có các dấu hiệu như mệt mỏi, giảm khả năng tập trung; nhìn mờ; Tê bì, dị cảm ở bàn chân hoặc bàn tay; vết thương lâu lành hay nhiễm trùng da, nhiễm nấm sinh dục hoặc tiết niệu tái diễn… Tuy nhiên, nhiều bệnh nhân đái tháo đường có thể hoàn toàn không có triệu chứng. 

"Ở giai đoạn sớm, đường huyết có tăng (> 7,0mmol/L) nhưng không quá cao (ví dụ < 11,0mmol/L) thì không hoặc có rất ít đường trong nước tiểu nên sẽ không bị đi tiểu nhiều, không có khát nước hay gầy sút. Hoặc một số người béo thì khi có đái tháo đường nhẹ mà bị gầy sút chút ít thì lại thấy mừng và không nghĩ là bị bệnh. 

Bệnh nhân có thể được phát hiện tình cờ khi khám sức khỏe hoặc khi đã xuất hiện các biến chứng về tim mạch, thận, mắt hoặc thần kinh. Nghiên cứu ở Việt Nam cho thấy, gần 2/3 số bệnh nhân đái tháo đường được phát hiện tình cờ.

Gia tăng người trẻ mắc bệnh người già

Theo BS Dương Minh Tuấn, Trung tâm Nội tiết và Chuyển hóa, Bệnh viện Bạch Mai, số bệnh nhân được phát hiện tăng đường huyết và đái tháo đường ở độ tuổi rất trẻ đang gia tăng rõ rệt trong những năm gần đây. Nếu hơn 10 năm trước, đái tháo đường chủ yếu gặp ở người trung niên và cao tuổi, nhưng hiện nay, người ở độ tuổi 30-40, thậm chí mới ngoài 20, đến khám vì tăng đường huyết đã không còn hiếm.

Các bác sĩ nội tiết cho rằng, lối sống hiện đại với chế độ ăn dư thừa năng lượng, nhiều thực phẩm chế biến sẵn, nước ngọt; thói quen ít vận động, ngồi nhiều; thức khuya kéo dài và căng thẳng mạn tính… không gây bệnh ngay lập tức, nhưng âm thầm tạo ra tình trạng kháng insulin từ rất sớm, khiến hệ chuyển hóa "già đi" nhanh hơn tuổi thật.

Bên cạnh đó, nhiều yếu tố nguy cơ từ sớm trong cuộc đời thường bị bỏ qua như tiền sử gia đình có người mắc đái tháo đường, mẹ từng bị đái tháo đường thai kỳ, trẻ sinh to hoặc béo phì từ nhỏ… Khi những yếu tố này kết hợp với lối sống kém lành mạnh, bệnh có thể xuất hiện sớm hơn.

BS Tuấn lưu ý, đái tháo đường là hệ quả của nhiều năm tích lũy rối loạn chuyển hóa. Vì vậy, với những người trong độ tuổi 25-40, dù chưa có triệu chứng rõ ràng nhưng có thừa cân, ít vận động, thường xuyên thức khuya hoặc stress kéo dài, việc chủ động kiểm tra đường huyết sớm là cách thiết thực để bảo vệ sức khỏe.

"Điểm tích cực là phần lớn các trường hợp đái tháo đường type 2 khởi phát sớm hoàn toàn có thể phòng ngừa hoặc trì hoãn. Theo khuyến cáo mới nhất của Hiệp hội Đái tháo đường Mỹ (ADA), chỉ cần giảm khoảng 7% cân nặng ở người thừa cân và duy trì ít nhất 150 phút vận động mức vừa mỗi tuần, nguy cơ tiến triển từ tiền đái tháo đường sang đái tháo đường thực sự đã giảm đáng kể", BS Tuấn thông tin thêm.