Ninh Bình đang đẩy nhanh lộ trình xử lý khối lượng lớn nhà, đất dôi dư sau sắp xếp đơn vị hành chính. Trong số các phương án được đề xuất, nhiều cơ sở có vị trí đắc địa sẽ được cho thuê để khai thác, tạo nguồn thu cho ngân sách.
UBND tỉnh Ninh Bình vừa có báo cáo gửi Ban Thường vụ Đảng ủy UBND tỉnh về kết quả rà soát, khai thác và xử lý các cơ sở nhà, đất dôi dư trên địa bàn, đồng thời xin ý kiến đối với phương án xử lý đợt tiếp theo nhằm sớm đưa quỹ tài sản công vào sử dụng hiệu quả, tránh lãng phí.
Ninh Bình tìm hướng khai thác, xử lý 839 cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp.
Theo báo cáo, đến ngày 24/6/2026, toàn tỉnh có 839 cơ sở nhà, đất dôi dư, gồm 672 cơ sở thuộc địa phương và 167 cơ sở do Trung ương chuyển giao.
Đến nay, UBND tỉnh đã giao hoặc phân công các đơn vị quản lý, xử lý 787 cơ sở, trong đó 367 cơ sở đã hoàn thành xử lý, còn 420 cơ sở đang tiếp tục triển khai các thủ tục theo quy định.
Phần lớn các tài sản sau khi xử lý được ưu tiên phục vụ nhu cầu công cộng. Cụ thể, 30 cơ sở được bố trí làm trụ sở làm việc, 13 cơ sở phục vụ hoạt động sự nghiệp, 53 cơ sở dành cho giáo dục, 12 cơ sở phục vụ y tế và 49 cơ sở được sử dụng làm thiết chế văn hóa, thể thao.
Ngoài ra, 65 cơ sở được cho thuê theo quy định của Nghị định 108/2024/NĐ-CP, 145 cơ sở được xử lý theo pháp luật về đất đai và một cơ sở được bàn giao cho tỉnh Thanh Hóa quản lý.
Đối với 420 cơ sở chưa xử lý, có 100 cơ sở đã được giao Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh quản lý, còn 320 cơ sở giao UBND các xã, phường thực hiện.
Song song với đó, quá trình rà soát tiếp tục phát sinh thêm 52 cơ sở nhà, đất dôi dư ngoài phương án đã được phê duyệt trước đây. UBND tỉnh đã giao Sở Tài chính phối hợp các đơn vị liên quan hướng dẫn địa phương hoàn thiện phương án xử lý để trình cấp có thẩm quyền xem xét.
Theo báo cáo, trong 100 cơ sở do Trung tâm Phát triển quỹ đất quản lý, 71 cơ sở đã đủ điều kiện lập phương án xử lý. Trong đó, 30 cơ sở được đề xuất cho thuê nhà gắn với quyền sử dụng đất và tạm quản lý trong thời gian chờ xử lý theo Nghị định 108/2024/NĐ-CP; 41 cơ sở còn lại dự kiến xử lý theo quy định của pháp luật về đất đai.
Tuy nhiên, 29 cơ sở vẫn chưa đủ điều kiện triển khai do vướng mắc về bàn giao, giải phóng mặt bằng hoặc hồ sơ pháp lý. Một số khu đất đã bị người dân xây dựng nhà ở, có nơi tài sản công nằm trên đất doanh nghiệp hoặc chưa hoàn tất thủ tục giao đất.
UBND tỉnh yêu cầu Trung tâm Phát triển quỹ đất phối hợp với các sở, ngành liên quan khẩn trương tháo gỡ khó khăn, hoàn thiện phương án để sớm đưa các cơ sở này vào khai thác.
Đáng chú ý, trong 320 cơ sở do UBND các xã, phường quản lý có 146 cơ sở dự kiến xử lý theo pháp luật đất đai. Trong số này, 106 cơ sở được đề xuất đấu giá quyền sử dụng đất, 10 cơ sở cho thuê đất, 3 cơ sở bố trí tái định cư, 16 cơ sở chuyển thành bãi đỗ xe, công viên, cây xanh và các điểm sinh hoạt cộng đồng, 11 cơ sở chuyển đổi sang mục đích sử dụng khác.
Ngoài ra, địa phương cũng dự kiến cho thuê 13 cơ sở nhà gắn với quyền sử dụng đất và thực hiện điều chuyển, giao sử dụng đối với 137 cơ sở. Sau điều chuyển, nhiều tài sản sẽ tiếp tục được sử dụng làm trụ sở, cơ sở sự nghiệp, trường học, cơ sở y tế và các thiết chế văn hóa, thể thao phục vụ người dân.
Hiện vẫn còn 6 cơ sở chưa xác định được phương án xử lý do liên quan đến điều chỉnh quy hoạch, nằm trong khu vực quy hoạch sân bay, mới tiếp nhận bàn giao hoặc đang xảy ra tình trạng lấn chiếm đất.
Trong báo cáo xin ý kiến, UBND tỉnh Ninh Bình đề xuất Thường trực Tỉnh ủy xem xét phương án xử lý 71 cơ sở nhà, đất thuộc đợt 2 do Trung tâm Phát triển quỹ đất quản lý.
Theo đề xuất, 30 cơ sở sẽ được khai thác theo hình thức cho thuê nhà gắn với quyền sử dụng đất. Đây chủ yếu là những tài sản còn giá trị sử dụng cao, được đầu tư tương đối đồng bộ, nằm tại các vị trí thuận lợi như mặt đường lớn, khu đất hai mặt tiền hoặc có diện tích rộng, được đánh giá có tiềm năng khai thác thương mại và tạo nguồn thu ổn định cho ngân sách.
41 cơ sở còn lại được đề xuất xử lý theo quy định của pháp luật về đất đai. Phần lớn là các công trình đã xuống cấp nghiêm trọng, hết thời gian khấu hao, không còn khả năng sửa chữa hoặc là các khu đất trống, diện tích nhỏ, cần quản lý để phục vụ quy hoạch và các dự án phát triển trong thời gian tới.
UBND tỉnh nhấn mạnh việc xử lý các cơ sở nhà, đất dôi dư phải bảo đảm đúng quy định của pháp luật về tài sản công, đất đai, đấu giá, quy hoạch và xây dựng; đồng thời thực hiện công khai, minh bạch, đúng thẩm quyền.
Việc lựa chọn phương án đối với từng cơ sở sẽ căn cứ hiện trạng, hồ sơ pháp lý, nhu cầu sử dụng và hiệu quả khai thác, ưu tiên phục vụ các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, giáo dục, y tế, văn hóa, quốc phòng và an ninh.