Ninh Bình tăng tốc “Chiến dịch 500 ngày đêm”, thu hơn 16.300 mẫu ADN thân nhân liệt sĩ

Ninh Bình đang đồng bộ để đẩy nhanh công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ. Đến nay, địa phương đã thu nhận hơn 16.300 mẫu ADN thân nhân liệt sĩ, phục vụ đối sánh, góp phần thực hiện hiệu quả “Chiến dịch 500 ngày đêm”.

Với quyết tâm sớm đưa các Anh hùng liệt sĩ trở về với gia đình, quê hương, tỉnh Ninh Bình đang huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ bằng nhiều giải pháp đồng bộ, trong đó trọng tâm là ứng dụng công nghệ giám định ADN.

Đoàn Công tác của Ban Chỉ đạo 515 Quân khu 3 kiểm tra việc lấy mẫu hài cốt liệt sĩ tại Nghĩa trang Liệt sĩ Lê Hồ, phường Lê Hồ. (Ảnh: Khánh Chi).

Theo Ban Chỉ đạo 515 tỉnh Ninh Bình, toàn tỉnh hiện còn 19.465 liệt sĩ chưa được tìm thấy, quy tập; hơn 7.000 phần mộ tại 361 nghĩa trang chưa xác định đầy đủ thông tin. 

Triển khai "Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ" do Ban Chỉ đạo quốc gia 515 phát động, Ban Chỉ đạo 515 tỉnh đã ban hành kế hoạch hành động, phân công nhiệm vụ cụ thể cho các lực lượng, phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương.

Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh, cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo 515, đã tham mưu UBND tỉnh kiện toàn tổ chức, hoàn thiện quy chế hoạt động, đồng thời phối hợp chặt chẽ với Công an tỉnh, Sở Nội vụ và các sở, ngành, địa phương triển khai đồng bộ các nhiệm vụ. 

Nhiều địa phương đã thành lập các tổ công tác chuyên trách thực hiện khảo sát, khai quật, lấy mẫu hài cốt, tuyên truyền, bảo đảm an ninh trật tự và hỗ trợ công tác thu nhận mẫu ADN của thân nhân liệt sĩ.

Theo đại tá Vũ Trọng Thoan, Chính ủy Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh, Phó trưởng Ban Thường trực Ban Chỉ đạo 515 tỉnh cho biết, việc tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ không chỉ là nhiệm vụ chính trị mà còn thể hiện đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" của dân tộc.

Theo ông Thoan, các lực lượng xác định phải huy động sức mạnh tổng hợp, tăng cường phối hợp, đồng thời ứng dụng thành tựu khoa học để từng bước xác định danh tính, "trả lại tên" cho các Anh hùng liệt sĩ, góp phần xoa dịu nỗi đau chiến tranh và đáp ứng nguyện vọng của thân nhân.

Một trong những điểm nhấn của chiến dịch là việc đẩy mạnh giám định ADN. Đây được xem là giải pháp có độ chính xác cao trong xác định danh tính hài cốt liệt sĩ nhưng yêu cầu quy trình thực hiện nghiêm ngặt.

Đến ngày 14/7/2026, tỉnh Ninh Bình đã khai quật 4.442 trong tổng số 7.839 phần mộ liệt sĩ chưa rõ thông tin. Qua đó thu được 4.025 mẫu hài cốt đủ điều kiện giám định ADN và đã bàn giao 3.959 mẫu cho Viện Pháp y Quân đội phục vụ phân tích.

Quá trình lấy mẫu được thực hiện theo quy trình chặt chẽ, mỗi thời điểm chỉ lấy mẫu đối với một hài cốt nhằm tránh nhiễm chéo. Các chuyên gia ưu tiên lấy mẫu từ răng hoặc các xương dài như xương đùi, xương chày để bảo đảm chất lượng ADN phục vụ giám định.

Song song với việc lấy mẫu hài cốt, Công an tỉnh Ninh Bình cũng triển khai đợt cao điểm thu nhận mẫu sinh phẩm ADN của thân nhân liệt sĩ nhằm xây dựng cơ sở dữ liệu đối sánh.

Đến nay, lực lượng chức năng đã thu nhận 16.329 trong tổng số 18.998 mẫu theo kế hoạch, đạt khoảng 86%. Đối với những trường hợp thân nhân cao tuổi, sức khỏe yếu hoặc không có điều kiện đi lại, các tổ công tác trực tiếp đến tận nhà để lấy mẫu, bảo đảm không bỏ sót nguồn dữ liệu phục vụ đối chiếu.

Cùng với đó, toàn bộ mẫu hài cốt đều được cấp mã định danh riêng và tích hợp vào Cơ sở dữ liệu căn cước, tạo thuận lợi cho công tác quản lý, lưu trữ và truy xuất thông tin lâu dài.

Theo Ban Chỉ đạo 515 tỉnh, quá trình triển khai vẫn gặp không ít khó khăn khi nhiều phần mộ đã được quy tập từ nhiều thập kỷ trước, hồ sơ lưu trữ thiếu đồng bộ, thông tin trên bia mộ bị mờ hoặc thất lạc. Sự thay đổi địa hình theo thời gian cũng khiến việc xác minh vị trí chôn cất ban đầu gặp nhiều trở ngại.

Bên cạnh đó, nhiều mẫu hài cốt đã bị phân hủy mạnh, chất lượng ADN suy giảm sau hàng chục năm. Không ít trường hợp thân nhân trực hệ của liệt sĩ đã qua đời hoặc tuổi cao, ảnh hưởng đến việc thu nhận mẫu đối chứng phục vụ giám định.

Trước thực tế này, Ban Chỉ đạo 515 tỉnh xác định tiếp tục tăng cường tuyên truyền, rà soát thông tin từ cựu chiến binh, nhân chứng lịch sử và người dân; đồng thời phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chuyên môn để xác minh, đối chiếu dữ liệu, bảo đảm đầy đủ nhân lực, trang thiết bị và kinh phí cho nhiệm vụ.

Theo Ban Chỉ đạo 515 tỉnh, mỗi mẫu ADN được thu nhận thành công, mỗi phần mộ được xác định đúng danh tính không chỉ mang ý nghĩa về mặt khoa học mà còn mở ra cơ hội để nhiều gia đình đón người thân trở về sau nhiều thập kỷ chờ đợi.

Những kết quả bước đầu của "Chiến dịch 500 ngày đêm" tiếp tục khẳng định quyết tâm của tỉnh Ninh Bình trong thực hiện chính sách hậu phương quân đội, thể hiện sự tri ân sâu sắc đối với các Anh hùng liệt sĩ, đồng thời góp phần gìn giữ, phát huy truyền thống "Uống nước nhớ nguồn" của dân tộc.