Từ đầu năm đến nay, Ninh Bình đã xóa 65 lối đi tự mở qua đường sắt, góp phần bảo đảm an ninh trật tự, an toàn giao thông. Tuy nhiên, toàn tuyến vẫn còn 128 lối đi tự mở chưa thể xóa bỏ, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn.
Tai nạn đường sắt tăng, không xảy ra sự cố do chủ quan
Trao đổi với PV Báo Xây dựng chiều 17/8, ông Trần Anh Nguyên, Phó giám đốc Công ty Cổ phần Đường sắt Hà Ninh cho biết, đơn vị được giao quản lý, duy tu, bảo dưỡng 125,3km đường sắt, từ Km12+000 thuộc xã Ngọc Hồi, Hà Nội đến Km137+300 thuộc phường Quang Trung, Thanh Hóa.
Toàn tuyến qua Ninh Bình có 228 điểm giao cắt đường bộ - đường sắt.
Riêng tuyến đường sắt Hà Nội - TP.HCM qua Ninh Bình dài 94,22km, từ Km40+840 thuộc phường Duy Hà đến Km135+060 thuộc phường Trung Sơn, tuyến nhánh PL - TC dài 4,66km.
Tuyến đường sắt đi qua nhiều khu dân cư, khu công nghiệp, chạy song song với quốc lộ 1A, quốc lộ 21 và quốc lộ 10. Quá trình đô thị hóa, người dân sinh sống, kinh doanh dọc hai bên đường sắt khiến tình trạng vi phạm hành lang an toàn và phát sinh lối đi tự mở còn phức tạp, trong đó có những điểm tồn tại kéo dài.
Trong 6 tháng đầu năm 2026, tình hình an ninh trật tự trên tuyến cơ bản ổn định. Không xảy ra tình trạng ném đất đá lên tàu, đặt chướng ngại trên đường sắt, cháy nổ, mất cắp vật tư, thiết bị; không ghi nhận vụ việc liên quan đến khủng bố hoặc lợi dụng đường sắt để vận chuyển hàng cấm, hàng lậu, gian lận thương mại.
Tuy nhiên, an toàn giao thông đường sắt vẫn là vấn đề đáng lưu ý. Toàn tuyến qua Ninh Bình có 228 điểm giao cắt đường bộ - đường sắt, gồm 100 đường ngang hợp pháp và 128 lối đi tự mở.
Trong số đường ngang hợp pháp có 47 đường ngang có gác, 49 đường ngang cảnh báo tự động có cần chắn và bốn đường ngang biển báo.
Vẫn còn 128 điểm tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn đường sắt.
Đáng chú ý, 6 tháng đầu năm, toàn tuyến xảy ra 6 vụ tai nạn giao thông đường sắt, tăng hai vụ so với cùng kỳ năm 2025. Tai nạn làm bốn người chết, tăng một người và hai người bị thương, trong khi cùng kỳ năm trước không có người bị thương.
Theo đánh giá, nguyên nhân chủ yếu do yếu tố khách quan, trong đó có trường hợp người tham gia giao thông cố tình vượt đường sắt hoặc thiếu chú ý quan sát khi tàu chạy qua.
Dù tai nạn tăng, công tác bảo đảm an toàn chạy tàu được duy trì. Trong 6 tháng đầu năm, không xảy ra vụ tai nạn chạy tàu do nguyên nhân chủ quan của đơn vị đường sắt. Địa phương tiếp tục duy trì cảnh giới, chốt gác an toàn giao thông tại 19 vị trí nguy hiểm, góp phần hạn chế nguy cơ tai nạn tại các điểm giao cắt phức tạp.
Xóa 65 lối đi tự mở, tiếp tục tìm nguồn lực làm đường gom
Cùng với chính quyền địa phương, Công ty CP Đường sắt Hà Ninh triển khai nhiều giải pháp bảo đảm an toàn kết cấu hạ tầng và hành lang đường sắt. Đơn vị ban hành Kế hoạch hành động số 13/KH-ĐSHN ngày 7/1/2026 về bảo đảm an toàn chạy tàu, trật tự hành lang an toàn giao thông đường sắt năm 2026.
Đối với các đường ngang có mật độ giao thông cao và lối đi tự mở chưa thể rào, đóng, đơn vị phối hợp UBND các xã, phường kiểm tra, hướng dẫn giải pháp bảo đảm an toàn; đồng thời hỗ trợ địa phương hoàn thiện thủ tục xem xét nâng cấp một số lối đi thành đường ngang hợp pháp theo quy định.
Kết quả, trong 6 tháng đầu năm, các đơn vị đã phối hợp với UBND các xã, Công an xã và lực lượng liên quan rào, xóa bỏ 65 lối đi tự mở. Sau khi đóng, các vị trí này tiếp tục được kiểm tra nhằm kịp thời xử lý trường hợp phá hoại hoặc tái mở lối đi.
Trong 6 tháng đầu năm, các đơn vị đã phối hợp với UBND các xã, Công an xã và lực lượng liên quan rào, xóa bỏ 65 lối đi tự mở.
Việc thực hiện Quyết định số 358/QĐ-TTg ngày 10/3/2020 của Thủ tướng Chính phủ về bảo đảm trật tự hành lang an toàn giao thông và xử lý dứt điểm lối đi tự mở qua đường sắt được đánh giá đạt kết quả tích cực.
Tuy nhiên, Ninh Bình vẫn còn 128 lối đi tự mở chưa thể xóa bỏ. Nguyên nhân chủ yếu là một số địa phương chưa bố trí được kinh phí xây dựng đường gom hoặc đang lập kế hoạch đầu tư đường gom để từng bước đóng các lối đi.
Cùng với đó, tình trạng lấn chiếm hành lang an toàn đường sắt, đổ rác thải, vật liệu xây dựng, bày bán đá cảnh dọc tuyến vẫn còn diễn ra.
Ông Nguyễn Hữu Thắng (56 tuổi), phường Mỹ Lộc cho biết, gia đình sống gần đường sắt và nhận thấy thời gian qua chính quyền, ngành đường sắt đã triển khai nhiều giải pháp về hạ tầng. Công tác phối hợp giữa Công an, chính quyền địa phương và ngành đường sắt được thực hiện chặt chẽ, góp phần ngăn chặn, xử lý kịp thời các hành vi vi phạm Luật Đường sắt.
Theo ông Thắng, các địa phương cần tiếp tục rà soát, thu hẹp, đóng các lối đi tự mở, không để phát sinh thêm đường ngang, lối đi tự mở mới.
Đơn vị quản lý đường sắt kiến nghị UBND tỉnh chỉ đạo các cơ quan, địa phương tăng cường kiểm tra, rà soát vi phạm hành lang an toàn, đẩy mạnh tuyên truyền pháp luật đường sắt đến người dân, doanh nghiệp.
Đại diện lãnh đạo Sở Xây dựng cho biết, đơn vị quản lý đường sắt kiến nghị UBND tỉnh chỉ đạo các cơ quan, địa phương tăng cường kiểm tra, rà soát vi phạm hành lang an toàn, đẩy mạnh tuyên truyền pháp luật đường sắt đến người dân, doanh nghiệp.
Đặc biệt, khi cấp đất cho người dân, doanh nghiệp cần tính toán phương án bảo đảm an toàn giao thông đường sắt trong quá trình khai thác.
Thời gian tới, việc huy động nguồn lực xây dựng đường gom, hàng rào ngăn cách đường sắt với khu dân cư và xóa 128 lối đi tự mở còn tồn tại được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, góp phần giảm nguy cơ tai nạn, bảo đảm an toàn chạy tàu và an toàn cho người dân.