Pavilion sáng tạo gợi mở giải pháp cho không gian đô thị Hà Nội
Một số mô hình kiến trúc tạm thời (pavilion) tại Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 gợi mở cách tiếp cận thiết kế như một công cụ nghiên cứu, thử nghiệm và tìm kiếm giải pháp cho những vấn đề cụ thể của đô thị.
Pavilion mở ra những trải nghiệm mới
Tại Quảng trường Sáng tạo phía Đông hồ Hoàn Kiếm, pavilion "Hồ Gương" của kiến trúc sư Nguyễn Hồng Quang thu hút sự chú ý bằng cách tiếp cận giản dị nhưng giàu tính tương tác.

Pavilion "Hồ Gương" tại Quảng trường Sáng tạo phía Đông hồ Hoàn Kiếm.
Không sử dụng hình thức kiến trúc cầu kỳ, công trình khai thác khả năng phản chiếu của bề mặt gương, tạo nên một "khoảng lặng đô thị" giữa nhịp sống sôi động của Hà Nội.
Được xây dựng từ cấu trúc hình học cơ bản, lấy mặt nước tròn, phẳng lặng làm hình ảnh trung tâm, "Hồ Gương" mở ra trải nghiệm thị giác đa chiều.
Bầu trời, cảnh quan, kiến trúc và bóng dáng người qua lại đều hiện diện trên mặt gương, biến những hình ảnh vốn thuộc về môi trường xung quanh trở thành một phần của tác phẩm.
Theo sự thay đổi của ánh sáng tự nhiên, thời điểm trong ngày và chuyển động của con người, hình ảnh phản chiếu liên tục biến đổi. Công trình tạo nên cuộc đối thoại giữa những trạng thái đối lập: Tĩnh tại và chuyển động, tự nhiên và đô thị, thực tại và phản chiếu.
Nếu mặt hồ Hoàn Kiếm là hình ảnh cảnh quan gắn với ký ức và bản sắc Hà Nội, thì "Hồ Gương" đưa trải nghiệm phản chiếu vào hình thức nghệ thuật đương đại, giúp người xem nhìn lại những hình ảnh quen thuộc của thành phố từ góc độ khác.
Đáng chú ý, công chúng không chỉ đứng bên ngoài quan sát mà trực tiếp tham gia vào quá trình hình thành tác phẩm. Khi nhìn xuống mặt gương, người xem bắt gặp hình ảnh của chính mình và những người xung quanh trong cùng khung hình với bầu trời, cây xanh và không gian quảng trường.
Qua đó, công trình gợi mở vai trò của nghệ thuật công cộng trong việc khuyến khích tương tác, kết nối giữa con người với không gian đô thị.
Cùng hiện diện tại Quảng trường Sáng tạo là Pavilion nghệ thuật Art Hanoi 2026 do kiến trúc sư Trần Ngọc Linh - IDEE Architects thiết kế.
Công trình có cấu trúc gồm nhiều lớp không gian đan xen, bên trong bố trí các tác phẩm hội họa, điêu khắc và sắp đặt trong mối tương quan với kiến trúc, tạo nên không gian thưởng lãm nghệ thuật mở giữa lòng thành phố.
Nếu Art Hanoi 2026 mở ra cuộc đối thoại qua nhiều tác phẩm nghệ thuật thì "Hồ Gương" lấy chính con người và cảnh quan xung quanh làm chất liệu phản chiếu.
Hai pavilion cùng góp phần hình thành không gian sáng tạo, nơi kiến trúc, nghệ thuật và đời sống công cộng giao thoa.
Tại công viên Thống Nhất, hai pavilion Mây và Kén được giới thiệu như những cấu trúc sáng tạo phục vụ trưng bày, trải nghiệm thiên nhiên và kết nối cộng đồng.
Pavilion Mây do nhóm HF Vietnam Architecture & Design thiết kế, lấy cảm hứng từ hình ảnh những đám mây trắng xốp gắn với trí tưởng tượng tuổi thơ. Nhóm thiết kế hình dung một đám mây hạ xuống mặt đất, đánh thức cảm hứng và trí tưởng tượng giữa không gian đô thị.




Công chúng háo hức với pavilion "Hồ Gương".
Theo kiến trúc sư Nông Hải Yến, người tham gia thực hiện pavilion, Mây không đơn thuần là cấu trúc che mưa, tránh nắng mà còn mở ra khoảng đệm đa năng, nơi diễn ra các cuộc gặp gỡ, giao lưu, triển lãm và kết nối cộng đồng nghệ thuật.
Kiến trúc sư Nông Hải Yến cho rằng, một cấu trúc kiến trúc không nhất thiết phải có quy mô lớn hay công năng phức tạp mới tạo được giá trị.
Đôi khi, việc bổ sung khoảng che chắn, tạo bóng mát và có khả năng thích ứng với nhiều hoạt động cũng có thể làm thay đổi cách con người sử dụng không gian.
Trong khi đó, Pavilion Kén do NaP architects thiết kế, được hình dung như một "bảo tàng của tự nhiên" giữa lòng đô thị.
Lấy cảm hứng từ hình thái, nhịp điệu và tỷ lệ của kiến trúc đô thị Hà Nội, Kén chuyển hóa những cấu trúc quen thuộc thành hệ khung không gian giữa cảnh quan cây xanh, hướng tới đưa con người đến gần hơn với thiên nhiên.
Nếu Mây gợi mở khả năng tổ chức không gian gặp gỡ, giao lưu và sinh hoạt cộng đồng thì Kén nhấn mạnh mối quan hệ giữa con người, kiến trúc và thiên nhiên.
Cả hai cùng xuất phát từ những nhu cầu gần gũi như có nơi nghỉ chân, không gian giao tiếp và cơ hội trải nghiệm thiên nhiên.
Đưa thiết kế sáng tạo vào những vấn đề đô thị
Tại Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, các pavilion sáng tạo trở thành nơi kiến trúc sư, nhà thiết kế, nghệ sĩ, chuyên gia công nghệ, sinh viên, doanh nghiệp và người dân cùng nghiên cứu những vấn đề cụ thể của Hà Nội.

Pavilion Mây tại công viên Thống Nhất.
Thay vì chỉ trưng bày sản phẩm hoàn thiện, không gian sáng tạo có thể giới thiệu quá trình hình thành ý tưởng, kết quả khảo sát, mô hình thử nghiệm và các phương án giải quyết vấn đề đô thị.
Từ những pavilion tại hồ Hoàn Kiếm đến công viên Thống Nhất, các thử nghiệm kiến trúc và nghệ thuật đang mở ra những cách nhìn mới về không gian đô thị.
Giá trị của thiết kế sáng tạo không chỉ nằm ở hình thức hay trải nghiệm trong khuôn khổ lễ hội, mà còn ở khả năng gợi mở giải pháp để không gian công cộng thân thiện hơn, con người kết nối nhiều hơn với thiên nhiên và những giá trị kiến trúc, văn hóa được tiếp nối trong đời sống hiện đại.
Kiến trúc sư Phan Đăng Sơn, Chủ tịch Hội Kiến trúc sư Việt Nam nhận định, thiết kế sáng tạo có thể đóng góp thông qua việc nghiên cứu bộ nhận diện cảnh quan cho từng tuyến phố. Sự phối hợp giữa nhà thiết kế, nghệ nhân, tiểu thương và cư dân sẽ giúp tìm được sự cân bằng giữa thẩm mỹ, công năng kinh doanh và bản sắc địa phương.
Đối với những công trình cũ, nhà xưởng hoặc không gian công cộng chưa được khai thác hiệu quả, thiết kế sáng tạo có thể mở ra hướng tái sử dụng thích ứng, chuyển đổi thành thư viện cộng đồng, không gian triển lãm, xưởng sáng tạo hoặc điểm sinh hoạt văn hóa. Việc chuyển đổi cần dựa trên đánh giá chất lượng công trình, yêu cầu an toàn và các quy định bảo tồn.
Tuy nhiên, các nhà sáng tạo cũng cho rằng, sáng tạo cũng có những giới hạn nhất định. Thiết kế có thể góp phần giải quyết các vấn đề về công năng, trải nghiệm, khả năng tiếp cận và tương tác giữa con người với không gian. Nhưng với những điểm nghẽn mang tính cấu trúc như thiếu hạ tầng, ùn tắc giao thông hay vi phạm trật tự đô thị, cần có quyết sách và nguồn lực tương ứng...
Nhận diện đúng giới hạn của thiết kế là điều kiện để các sáng kiến không chỉ dừng ở những ý tưởng đẹp mà thực sự đi vào cuộc sống.
Với chủ đề "Thăng Long Kẻ Nghệ", Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội năm 2026 diễn ra từ ngày 13 - 28/11/2026, với khoảng 150 hoạt động tại 5 cụm không gian, quy tụ gần 1.000 nghệ nhân, nghệ sĩ và nhà sáng tạo trong nước, quốc tế.