Đầu tư hạ tầng thể thao học đường đồng bộ, bền vững không chỉ góp phần nâng cao thể chất học sinh mà còn tạo nền tảng phát hiện, bồi dưỡng tài năng và thúc đẩy phong trào rèn luyện trong nhà trường.
Từng bước hoàn thiện hạ tầng thể thao trường học
Giáo dục thể chất ngày càng giữ vai trò quan trọng trong mục tiêu phát triển toàn diện học sinh. Bên cạnh kiến thức văn hóa, việc rèn luyện thể lực, hình thành thói quen vận động và phát triển kỹ năng thể thao đang trở thành yêu cầu thiết yếu trong môi trường giáo dục.
Tuy nhiên, để những mục tiêu này đi vào thực chất, hệ thống sân bãi, nhà tập và trang thiết bị thể thao tại các trường học cần được đầu tư đồng bộ, phù hợp với điều kiện thực tế.
Hà Nội đặt mục tiêu 100% trường học trong hệ thống giáo dục phổ thông có công trình thể thao.
Tại Hà Nội, cùng với quá trình phát triển mạng lưới trường lớp, thành phố đang từng bước chú trọng đầu tư cơ sở vật chất phục vụ giáo dục thể chất. Theo định hướng phát triển thể dục thể thao Thủ đô đến năm 2030, Hà Nội đặt mục tiêu 100% trường học trong hệ thống giáo dục phổ thông có công trình thể thao, đồng thời từng bước đầu tư xây dựng bể bơi, nhà tập đa năng và mở rộng hoạt động thể thao ngoại khóa.
Đây là mục tiêu quan trọng, phản ánh yêu cầu chuyển từ việc bảo đảm giờ học thể dục bắt buộc sang xây dựng môi trường vận động thường xuyên cho học sinh. Khi có điều kiện sân bãi phù hợp, nhà trường không chỉ nâng cao chất lượng giảng dạy mà còn có thể tổ chức các câu lạc bộ, giải đấu và hoạt động trải nghiệm thể thao, tạo cơ hội phát hiện những học sinh có năng khiếu.
Thạc sĩ Lê Trung Kiên, Hiệu trưởng Trường THPT Phùng Hưng (Sóc Sơn, Hà Nội) chia sẻ, Trường Phổ thông Phùng Hưng bắt đầu hoạt động từ năm học 2026–2027, với sự chú trọng đầu tư cơ sở vật chất phục vụ giáo dục thể chất. Hiện trường có khu gym-kid phục vụ khoảng 200 học sinh, một sân pickleball, hai sân cầu lông và hai khu vực chơi bóng rổ.
Nhà trường đang xây dựng nhà thể chất đa năng rộng 800 m², đáp ứng khoảng 450 học sinh tập luyện, đồng thời có thể làm hội trường sức chứa hơn 1.000 người. Sân bóng đá futsal cũng đang được hoàn thiện, dự kiến đưa vào sử dụng trong học kỳ I năm học 2026–2027.
"Hoạt động thể chất có thể tổ chức hiệu quả ngay cả khi chưa có sân tập chuyên biệt, nếu bảo đảm an toàn và phương pháp phù hợp. Tuy nhiên, hệ thống cơ sở vật chất đồng bộ giúp nâng cao chất lượng giảng dạy, đa dạng lựa chọn thể thao, duy trì tập luyện khi thời tiết bất lợi và tổ chức các giải đấu học sinh hiệu quả hơn. Nhà trường hướng đến đầu tư bền vững, gắn với khai thác thường xuyên, bảo trì tốt và tạo cơ hội vận động an toàn cho mọi học sinh, góp phần hình thành thói quen rèn luyện lâu dài", thạc sĩ Lê Trung Kiên nhận định.
Bể bơi của Trường TH& THCS Victoria Thăng Long.
Nhà giáo Nguyễn Thị Vĩnh Hà - Hiệu trưởng Trường TH& THCS Victoria Thăng Long chia sẻ với Báo Xây dựng: "Nhà trường hiện có đủ sân chơi bãi tập cho học sinh trong các giờ giáo dục thể chất và hoạt động ngoại khóa, gồm sân bóng đá, bóng rổ, bể bơi,... đảm bảo cho việc thực hiện các hoạt động giáo dục hiệu quả; Các công trình được xây dựng từ đầu, đồng bộ với cơ sở vật chất lớp học, đáp ứng nhu cầu phục vụ cho hơn 1 nghìn học sinh.
Việc có đủ sân bãi thể thao là một lợi thế không nhỏ trong việc tổ chức các hoạt động giáo dục thể chất, đảm bảo cho học sinh được rèn luyện thể chất theo yêu cầu. Bên cạnh đó, sân bãi nhà trường đáp ứng tốt trong việc tổ chức các sự kiện và hoạt động ngoại khóa, các giải thể thao, đặc biệt như giải bóng đá, bóng rổ, giải bơi,... là những hoạt động học sinh cực kì yêu thích.
Với cơ sở vật chất hiện nay, nhà trường có thể tổ chức nhiều hoạt động thể thao cùng lúc và hoàn toàn đáp ứng được nhu cầu rèn luyện thể lực và tập luyện của học sinh hằng ngày".
Sân bóng và ngôi cơ sở hạ tầng của hề thống trường học Victoria.
Theo ghi nhận thực tế của phóng viên, một số trường học tại Hà Nội đã được đầu tư theo hướng kết hợp hạ tầng giáo dục với không gian vận động. Điển hình, Trường THPT Lý Thường Kiệt tại phường Việt Hưng được cải tạo, nâng cấp với tổng mức đầu tư 106,9 tỷ đồng, trên diện tích hơn 16.300m², hoàn thành vào tháng 9/2025.
Bên cạnh các khối phòng học và phòng chức năng, dự án còn có nhà thể chất gồm hai tầng nổi, một tầng hầm, sân thể thao trong nhà, sân bóng và khu vui chơi. Việc bố trí những hạng mục này trong tổng thể công trình trường học góp phần tạo điều kiện để học sinh tham gia nhiều hình thức vận động, đồng thời nâng cao khả năng tổ chức hoạt động giáo dục thể chất.
Quy hoạch đồng bộ, nâng cao hiệu quả sử dụng
Phát triển thể thao học đường bền vững không chỉ là xây dựng thêm công trình mà còn đòi hỏi giải pháp tổng thể từ quy hoạch, thiết kế đến quản lý, vận hành. Một sân tập được bố trí phù hợp, sử dụng thường xuyên và bảo đảm an toàn có thể mang lại giá trị thiết thực hơn công trình quy mô lớn nhưng không đáp ứng nhu cầu của học sinh.
Chú trọng xây dựng hạ tầng tại các cơ sở giáo dục phổ thông, phù hợp với điều kiện thực tế của từng cấp học và địa phương.
Theo kế hoạch của UBND TP Hà Nội, các địa phương cần rà soát mạng lưới trường lớp, bổ sung quỹ đất, đầu tư xây dựng và chuẩn hóa cơ sở vật chất, đáp ứng yêu cầu Chương trình giáo dục phổ thông. Đây là cơ sở quan trọng để quy hoạch, phát triển hệ thống trường học đồng bộ, trong đó chú trọng bố trí sân chơi, bãi tập và các công trình thể thao, tạo điều kiện nâng cao chất lượng giáo dục thể chất cho học sinh.
Đối với các dự án xây mới, việc quy hoạch cần tính toán ngay từ đầu diện tích sân chơi, bãi tập, nhà đa năng và các không gian vận động phù hợp với từng cấp học. Những hạng mục này cần được xem xét trong tổng thể kiến trúc trường học, bảo đảm an toàn, thuận tiện và khả năng sử dụng linh hoạt, thay vì chỉ bổ sung khi còn quỹ đất.
Với các trường đã hoạt động, đặc biệt tại khu vực nội đô, giải pháp có thể là cải tạo sân trường, bố trí khu tập luyện đa năng, nâng cấp thiết bị và tổ chức lịch sử dụng hợp lý. Tùy điều kiện, nhà trường cũng có thể nghiên cứu phối hợp với các trung tâm văn hóa, thể thao hoặc thiết chế công cộng gần trường để tổ chức hoạt động ngoại khóa, nhưng phải bảo đảm an toàn, trách nhiệm quản lý và chi phí phù hợp.
Theo đại diện Cục Thể dục Thể thao Việt Nam, ngành thể thao đang phối hợp với ngành Giáo dục và Đào tạo cùng UBND các tỉnh, thành phố nhằm tăng cường đầu tư, chuẩn hóa cơ sở vật chất, trang thiết bị và nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên giáo dục thể chất. Trong đó, chú trọng xây dựng bể bơi, nhà tập đa năng tại các cơ sở giáo dục phổ thông, phù hợp với điều kiện thực tế của từng cấp học và địa phương.
Bên cạnh đó, các ngành, địa phương đẩy mạnh liên kết giữa nhà trường với các cơ sở thể thao, mở rộng hoạt động ngoại khóa theo hướng đáp ứng nhu cầu, sở thích và đặc điểm tâm sinh lý của học sinh, sinh viên. Đặc biệt, ưu tiên phát triển các môn bơi, võ cổ truyền và những môn thể thao phù hợp, góp phần nâng cao thể chất, trang bị kỹ năng và hình thành thói quen rèn luyện thường xuyên cho thế hệ trẻ.
Ở góc độ quy hoạch, bà Lê Thị Thúy Hà, Phó trưởng phòng Nghiên cứu chiến lược và chính sách phát triển đô thị (Viện Quy hoạch đô thị và nông thôn quốc gia) chia sẻ, việc phát triển hạ tầng thể thao học đường cần được tính toán đồng bộ ngay từ khâu lập quy hoạch và thiết kế trường học, bảo đảm phù hợp với quy mô học sinh, đặc điểm từng cấp học và điều kiện quỹ đất của địa phương.
Đối với các dự án trường học xây mới, sân chơi, bãi tập và không gian vận động cần được xác định là những hạng mục thiết yếu trong tổng thể công trình giáo dục, thay vì chỉ bố trí trên phần diện tích còn lại. Việc đầu tư cũng phải tính đến khả năng sử dụng lâu dài, bảo đảm an toàn, thuận tiện và đáp ứng nhu cầu tổ chức nhiều môn thể thao khác nhau.
Trong khi đó, tại các trường học ở khu vực nội đô có quỹ đất hạn chế, cần nghiên cứu giải pháp thiết kế không gian đa chức năng, cải tạo sân trường và tăng cường kết nối với các thiết chế thể thao công cộng. Việc sử dụng chung cơ sở vật chất giữa nhà trường và các trung tâm thể thao địa phương cũng là hướng cần xem xét, trên cơ sở có cơ chế quản lý rõ ràng, bảo đảm an toàn cho học sinh.