Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng: Tăng trưởng 10% là thách thức nhưng không phải bất khả thi

Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh, Chính phủ tập trung tháo gỡ vướng mắc cho sản xuất, kinh doanh, đẩy nhanh giải ngân đầu tư công và triển khai đồng bộ các giải pháp kiểm soát lạm phát, quyết tâm đạt mục tiêu tăng trưởng GDP 10% năm 2026.

Sáng 31/10, giải trình trước Quốc hội về tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2026 và dự kiến kế hoạch năm 2027, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng làm rõ thêm ba nhóm vấn đề được đại biểu quan tâm, gồm mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao và bền vững; phân bổ, giải ngân vốn đầu tư công; kiểm soát lạm phát.

Những nỗ lực vượt bậc

Đánh giá về tình hình kinh tế năm 2026, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cho biết đây là năm có nhiều khó khăn, thách thức đối với kinh tế toàn cầu và Việt Nam. 

Tuy nhiên, dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo sát sao của Đảng, Nhà nước, sự điều hành quyết liệt, kịp thời của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và sự đồng hành của Quốc hội, kết quả tăng trưởng kinh tế quý III và 9 tháng đã ghi nhận những nỗ lực vượt bậc.

Theo Phó Thủ tướng, GDP 9 tháng tăng khoảng 9,01%, đưa Việt Nam trở thành một trong số ít quốc gia có tốc độ tăng trưởng kinh tế cao nhất thế giới.

Đáng chú ý, tăng trưởng kinh tế được triển khai đồng thời với các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp, bảo đảm an sinh xã hội và cải thiện đời sống người dân. Thông qua chính sách tài khóa, Nhà nước đã hỗ trợ khoảng 360.000 tỷ đồng tiền thuế, phí cho người dân và doanh nghiệp.

Trong 9 tháng, ngân sách cũng dành hơn 200.000 tỷ đồng triển khai các chương trình an sinh xã hội, trong đó có lĩnh vực y tế, giáo dục, xây dựng trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới và chương trình khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí cho người dân.

Phó Thủ tướng nhấn mạnh, những kết quả này thể hiện quan điểm tăng trưởng kinh tế phải gắn với việc người dân được thụ hưởng thành quả phát triển.

Về mục tiêu tăng trưởng GDP cả năm đạt 10%, Phó Thủ tướng cho biết quý IV cần đạt mức tăng trưởng 12,5%. Đây là thách thức rất lớn nhưng không phải nhiệm vụ bất khả thi, bởi nền kinh tế vẫn còn nhiều động lực và dư địa tăng trưởng.

Để hiện thực hóa mục tiêu, Chính phủ đang tập trung bám sát kịch bản tăng trưởng, chỉ đạo tháo gỡ ngay các vướng mắc về thể chế, đất đai, thủ tục, vật liệu xây dựng, đặc biệt là vốn và thị trường cho doanh nghiệp.

Cùng với đó, Chính phủ thúc đẩy các dự án đủ điều kiện sớm đi vào sản xuất, kinh doanh; phát huy động lực đầu tư, tiêu dùng và xuất khẩu; hỗ trợ doanh nghiệp giữ vững, đa dạng hóa thị trường, mở rộng đơn hàng, nâng cao giá trị gia tăng. Các bộ, ngành, địa phương, nhất là những địa phương đóng vai trò cực tăng trưởng, được chỉ đạo tập trung hoàn thành mục tiêu đề ra.

Giải ngân đầu tư công đạt hơn 720.000 tỷ đồng

Đối với vấn đề phân bổ và giải ngân vốn đầu tư công, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng khẳng định đây là nguồn lực có vai trò đặc biệt quan trọng trong phát triển kết cấu hạ tầng chiến lược, thúc đẩy tăng trưởng và dẫn dắt đầu tư toàn xã hội.

Về phân bổ vốn, theo Nghị quyết 27 của Quốc hội, tổng nguồn vốn đầu tư công trung hạn, dài hạn được phê chuẩn khoảng 3,42 triệu tỷ đồng. Đến nay, Chính phủ đã thông qua phương án phân bổ 3,15 triệu tỷ đồng, chiếm 92% tổng số vốn được Quốc hội cho phép phân bổ.

Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã phân bổ, giao chi tiết 1,98 triệu tỷ đồng, gấp 1,5 lần so với nhiệm kỳ trước.

Đối với số vốn còn lại hơn 1 triệu tỷ đồng, Phó Thủ tướng cho biết các nguồn vốn đều đã có địa chỉ và chương trình cụ thể. Trong đó, dự kiến bố trí 103.000 tỷ đồng cho các dự án thực hiện Nghị quyết 57; một số dự án trọng điểm cũng được trình Quốc hội xem xét, thông qua tại kỳ họp này. Phần vốn còn lại đã có phương án phân bổ và đang chờ các bộ, ngành, địa phương hoàn thiện hồ sơ, thủ tục đầu tư để thực hiện.

Về giải ngân, đến cuối tháng 9, cả nước đã giải ngân 63% kế hoạch, tăng 203.000 tỷ đồng về số tuyệt đối so với cùng kỳ.

Cập nhật đến ngày 29/10, tổng vốn đầu tư công giải ngân đạt hơn 720.000 tỷ đồng, tương đương trên 75% kế hoạch. Phó Thủ tướng đánh giá đây là kết quả thể hiện nỗ lực lớn của Chính phủ, các bộ, ngành và địa phương.

Tuy nhiên, vẫn còn một số bộ, ngành Trung ương và địa phương có tỷ lệ giải ngân chưa đạt yêu cầu. Trong đó, có 8 địa phương có số vốn tạm ứng khá cao.

Lý giải vấn đề này, Phó Thủ tướng cho biết năm 2026 là năm đầu tiên triển khai kế hoạch đầu tư công trung hạn nên nhiều dự án khởi công mới phải thực hiện tạm ứng vốn. Chính phủ kỳ vọng với sự chỉ đạo quyết liệt trong thời gian tới, tỷ lệ vốn tạm ứng sẽ giảm dần.

Chính phủ đang tập trung các giải pháp nhằm giải ngân 100% kế hoạch vốn đầu tư công trung hạn. Theo tính toán, kết quả này sẽ đóng góp khoảng 2,5% vào tăng trưởng quý IV và khoảng 1,7% vào tăng trưởng kinh tế cả năm.

Do đó, hoàn thành mục tiêu giải ngân toàn bộ vốn đầu tư công là một trong những nhiệm vụ trọng tâm Chính phủ tập trung chỉ đạo trong thời gian còn lại của năm.

Dành hơn 64.000 tỷ đồng giảm thuế, phí xăng dầu

Về kiểm soát lạm phát theo mục tiêu Quốc hội đặt ra là 4,5%, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cho biết Chính phủ đã nỗ lực triển khai nhiều giải pháp trong bối cảnh sức ép từ xung đột và biến động địa chính trị bên ngoài.

Trong đó, Chính phủ chủ động tạm ứng ngân sách cho Quỹ Bình ổn giá, triển khai các giải pháp giảm thuế, phí đối với xăng dầu, qua đó duy trì mặt bằng giá xăng dầu trong nước thấp hơn nhiều so với các quốc gia trong khu vực.

Cùng với đó, việc giảm 2% thuế giá trị gia tăng đến hết năm 2026, kiểm soát giá hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước quản lý theo hướng ổn định, không tăng đã góp phần kiềm chế mặt bằng giá.

Nhờ các giải pháp này, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bình quân 9 tháng tăng 4,52%, nằm trong ngưỡng cho phép.

Để duy trì kết quả kiểm soát lạm phát, Phó Thủ tướng cho biết từ đầu năm đến nay, Nhà nước đã dành hơn 64.000 tỷ đồng thực hiện các chính sách giảm thuế, phí đối với xăng dầu.

Dự kiến từ tháng 11 đến hết năm, ngân sách tiếp tục dành khoảng 4.000 tỷ đồng để đưa thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng từ 7% về 0%.

Bên cạnh đó, Chính phủ đang chỉ đạo Tập đoàn Điện lực Việt Nam khẩn trương rà soát, tiết kiệm tối đa chi phí, hướng tới giảm khoảng 2% giá bán lẻ điện từ nay đến hết ngày 31/3/2027.

Theo Phó Thủ tướng, việc giảm thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng về 0% cùng với giải pháp giảm giá điện sẽ tạo dư địa khoảng 0,07% để kiểm soát lạm phát theo mục tiêu Quốc hội đề ra.

Thời gian tới, Chính phủ tiếp tục triển khai đồng bộ các giải pháp về chính sách tài khóa, tiền tệ và quản lý giá; đồng thời thực hiện hiệu quả các chính sách miễn, giảm, gia hạn thuế, phí, lệ phí còn phù hợp, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô và hỗ trợ hoạt động sản xuất, kinh doanh.