“Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác minh danh tính hài cốt liệt sĩ” nhằm phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị trong thực hiện nhiệm vụ này.
Trách nhiệm thiêng liêng
Sáng 2/4, tại Khu di tích quốc gia đặc biệt Thành cổ Quảng Trị (tỉnh Quảng Trị), Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ (gọi tắt là Ban Chỉ đạo 515 quốc gia) tổ chức Lễ phát động "Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác minh danh tính hài cốt liệt sĩ".
Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà, Trưởng Ban Chỉ đạo 515 quốc gia cùng các đại biểu đặt vòng hoa, dâng hương tưởng nhớ, tri ân các Anh hùng liệt sĩ tại Khu di tích quốc gia đặc biệt Thành cổ Quảng Trị.
Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà, Trưởng Ban Chỉ đạo 515 quốc gia dự và chỉ đạo buổi lễ.
Cùng tham dự lễ phát động có lãnh đạo các ban, bộ, ngành Trung ương, lãnh đạo tỉnh Quảng Trị và các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương; các Anh hùng lực lượng vũ trang, thương binh, thân nhân gia đình liệt sĩ, người có công với cách mạng; thành viên Ban Chỉ đạo 515 các cấp; các đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ...
Lễ phát động "Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ" là sự kiện có ý nghĩa chính trị, xã hội và nhân văn đặc biệt sâu sắc, hoạt động thiết thực hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2027).
Chiến dịch nhằm phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị trong thực hiện nhiệm vụ này, góp phần tri ân và ghi nhớ sâu sắc công lao to lớn của các Anh hùng liệt sĩ; khẳng định và không ngừng phát huy đạo lý, trách nhiệm và tình cảm sâu nặng đối với các anh hùng liệt sĩ và gia đình có công với cách mạng.
Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà cùng các đại biểu tại lễ phát động.
Phát biểu tại lễ phát động, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà cho biết, trong các cuộc chiến tranh ái quốc vĩ đại của dân tộc, hàng triệu người con ưu tú đã chiến đấu và hy sinh anh dũng, góp phần làm nên nền hòa bình, độc lập, tự do, ấm no, hạnh phúc của nhân dân và sự phát triển của đất nước hôm nay.
Đảng, Nhà nước và nhân dân ta luôn xác định công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, đồng thời là trách nhiệm thiêng liêng, thể hiện đạo lý và lương tri của dân tộc.
Trong những năm qua, với sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng, Nhà nước và sự nỗ lực của các bộ, ngành, địa phương cùng lực lượng trực tiếp thực hiện nhiệm vụ, công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ đã đạt được những kết quả bước đầu quan trọng.
Đặc biệt, trong giai đoạn 2021-2025, toàn quốc đã tìm kiếm và quy tập được gần 7.000 hài cốt liệt sĩ; tiếp nhận gần 13.500 mẫu (gồm mẫu hài cốt và mẫu thân nhân), qua đó đã xác định được danh tính trên 100 liệt sĩ bằng phương pháp giám định ADN và trên 2.500 liệt sĩ bằng phương pháp thực chứng; đã tổ chức thu nhận gần 60.000 mẫu sinh phẩm để xây dựng ngân hàng gen thân nhân liệt sĩ.
Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà phát biểu tại lễ phát động.
Những kết quả đó không chỉ có ý nghĩa về số lượng, mà quan trọng hơn là giá trị tinh thần, góp phần làm vơi đi nỗi đau của các gia đình.
Theo Phó Thủ tướng, hiện khối lượng công việc còn lại rất lớn, vẫn còn khoảng 175 nghìn hài cốt liệt sĩ chưa được tìm thấy và hơn 300 nghìn ngôi mộ liệt sĩ chưa xác định được danh tính.
Trong khi đó, điều kiện thực hiện ngày càng rất khó khăn và gian nan, thông tin ngày càng ít, nhân chứng lịch sử ngày càng giảm, địa hình, địa bàn thay đổi lớn theo thời gian. Nếu không hành động khẩn trương, quyết liệt và có cách làm phù hợp hơn, khoa học, tỉ mỉ, công phu, kiên trì và sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ, ngành, địa phương, các lực lượng và nhân dân thì cơ hội tìm kiếm, quy tập liệt sĩ sẽ mất dần.
Vì vậy, yêu cầu đặt ra là phải nâng cao chất lượng tổ chức thực hiện, đổi mới phương pháp, đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, tinh thần làm việc quyết tâm, nỗ lực vượt bậc trong triển khai và tổ chức thực hiện.
Phó Thủ tướng khẳng định, công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ không chỉ đơn thuần là nhiệm vụ chuyên môn, mà trước hết và trên hết là sự thể hiện sâu sắc đạo lý "Uống nước nhớ nguồn", trách nhiệm chính trị thiêng liêng của Đảng, Nhà nước và nhân dân ta; là sự tri ân đối với những người đã hiến dâng trọn đời mình cho Tổ quốc.
"Hơn thế nữa, đây còn là mệnh lệnh từ trái tim - một mệnh lệnh thôi thúc chúng ta không được phép chậm trễ, không được phép bằng lòng với những gì đã đạt được, mà phải quyết tâm, quyết liệt hơn rất nhiều để đưa các anh hùng, liệt sĩ trở về với đất mẹ, với gia đình, với tên tuổi của mình", Phó Thủ tướng nhấn mạnh.
Trong bối cảnh thời gian không chờ đợi, điều kiện ngày càng khó khăn, nhiệm vụ ngày càng nặng nề, Phó Thủ tướng yêu cầu càng phải thống nhất nhận thức và hành động với quyết tâm chính trị cao nhất để đến dịp kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ có những kết quả cụ thể, nhất là phấn đấu tìm kiếm và quy tập được 7.000 hài cốt liệt sĩ, xác định danh tính được khoảng trên 230.000 mẫu hài cốt liệt sĩ và khoảng 18.000 mẫu hài cốt liệt sĩ được xác định AND.
Tập trung 6 nhiệm vụ trọng tâm, bảo đảm nguyên tắc "6 rõ"
Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà cho biết, các nhiệm vụ, giải pháp và phân công đã được xác định rất cụ thể trong kế hoạch số 27 của Ban Chỉ đạo quốc gia, đồng thời yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tổ chức thực hiện nghiêm túc, đầy đủ và có trách nhiệm, tập trung vào một số nhiệm vụ trọng tâm.
"Trước yêu cầu và trách nhiệm to lớn, chúng ta không thể triển khai theo cách làm thông thường, mà phải là một chiến dịch cao điểm, sâu rộng, chặt chẽ, khoa học, bài bản, nghiêm túc và vô cùng kiên trì, quyết tâm, quyết liệt, thực chất để đảm bảo đạt được hiệu quả cao nhất trong chiến dịch.
Tôi kêu gọi toàn thể các bộ, ngành, địa phương, cả hệ thống chính trị, các lực lượng vũ trang, các tổ chức chính trị - xã hội, cộng đồng doanh nghiệp cùng toàn thể nhân dân cả nước hãy hành động với lương tâm, trách nhiệm, với tình cảm sâu sắc nhất, với quyết tâm mạnh mẽ nhất; cùng chung tay thực hiện nhiệm vụ thiêng liêng này - phấn đấu cao nhất để đạt được mục tiêu của chiến dịch và rút ngắn thời gian chờ đợi của các gia đình liệt sĩ", Phó Thủ tướng nhấn mạnh.
Trong đó, cần xác định rõ đây là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, được đặt trong chương trình công tác trọng tâm của cả hệ thống chính trị, nhất là các thành viên trong Ban Chỉ đạo các cấp từ Trung ương đến các quân khu, từng địa phương cần được lãnh đạo, chỉ đạo trực tiếp, thường xuyên, liên tục; gắn với trách nhiệm của người đứng đầu trong tổ chức thực hiện và từng thành viên Ban Chỉ đạo các cấp.
Từng bộ, ngành, địa phương cần khẩn trương xây dựng kế hoạch ngay để triển khai cụ thể, sát với nhiệm vụ, điều kiện thực tiễn của từng đơn vị; xác định rõ nội dung công việc của từng tháng, từng tuần, từng địa bàn; phân công rõ trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị, cá nhân; bảo đảm thực hiện đúng theo nguyên tắc "6 rõ".
Đồng thời, cần tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị trong quá trình triển khai, bảo đảm sự thống nhất, đồng bộ, hiệu quả; phấn đấu sơ kết chiến dịch với kết quả cụ thể vào tháng 11/2026 và tổng kết chiến dịch đúng vào dịp Kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ.
Thiếu tướng Phạm Anh Tuấn, Chủ nhiệm Chính trị Quân khu 7, Phó trưởng Ban thường trực Ban Chỉ đạo 515 Quân khu phát biểu tại buổi lễ.
Cần thiết lập cơ chế theo dõi, kiểm tra, giám sát tiến độ chặt chẽ, thực chất. Việc tổ chức thực hiện phải gắn với cơ chế kiểm tra tiến độ rõ ràng, có công cụ theo dõi cụ thể và đánh giá định kỳ hằng tháng của các cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo.
Thực hiện nghiêm chế độ báo cáo hàng tháng ở cấp địa phương và từng quân khu với cấp quốc gia để công khai toàn bộ kết quả theo tiến độ yêu cầu; đồng thời thực hiện báo cáo nhanh khi phát sinh khó khăn, vướng mắc hoặc những vấn đề vượt thẩm quyền. Nội dung báo cáo phải có số liệu cụ thể, phản ánh đúng tình hình thực tế; chỉ rõ nguyên nhân của những nội dung chậm tiến độ, đề xuất giải pháp xử lý khả thi, kịp thời cho Ban Chỉ đạo cấp quốc gia.
Cùng đó, tăng cường công tác kiểm tra, đôn đốc, tháo gỡ mọi khó khăn, vướng mắc; không để các tồn tại kéo dài ảnh hưởng tiến độ chung của chiến dịch cao điểm này.
Đổi mới phương pháp thực hiện theo hướng ứng dụng mạnh mẽ khoa học công nghệ. Cần tập trung xây dựng, chuẩn hóa và số hóa cơ sở dữ liệu; bảo đảm dữ liệu đầy đủ, chính xác, có khả năng kết nối, chia sẻ và khai thác hiệu quả.
Đồng thời, đẩy mạnh ứng dụng bản đồ số trong xác định khu vực tìm kiếm; ứng dụng công nghệ sinh học, đặc biệt là mở rộng giám định ADN; nâng cao năng lực của các cơ sở giám định; tiếp tục đầu tư nâng cấp điều kiện để thực hiện nhiệm vụ này, rút ngắn thời gian xử lý, nâng cao độ chính xác trong xác định danh tính.
Ông Lê Văn Bảo, Phó chủ tịch UBND tỉnh, Trưởng Ban Chỉ đạo 515 tỉnh Quảng Trị phát biểu tại buổi lễ.
Phát huy vai trò của các lực lượng và huy động sự tham gia của toàn xã hội. Lực lượng quân đội tiếp tục là nòng cốt trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ, nhất là trong khoanh vùng, xác định địa bàn trọng điểm, tổ chức lực lượng chuyên sâu để thực hiện.
Đồng thời, cần huy động sự tham gia chủ động, trách nhiệm, tích cực của các bộ, ngành Trung ương và từng địa phương, các tổ chức chính trị - xã hội, các nhà khoa học, các tổ chức, doanh nghiệp và nhân dân, nhằm phát huy sức mạnh tổng hợp cho nhiệm vụ quan trọng và ý nghĩa này.
Đặc biệt, cần coi trọng việc tiếp nhận, xác minh thông tin từ các cựu chiến binh, nhân chứng lịch sử, các tổ chức, cá nhân, gia đình; đây là nguồn thông tin quý giá, có ý nghĩa quan trọng trong việc xác định khu vực tìm kiếm và sẵn sàng phối hợp xác định danh tính liệt sĩ.
Song song đó, cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức xã hội; tạo sự lan tỏa trách nhiệm trong toàn xã hội để mỗi người dân Việt Nam, từng gia đình Việt Nam góp một thông tin, một ký ức và hành động để cùng nhau gọi tên các liệt sĩ hi sinh vì tình dân tộc, nghĩa đồng bào.
Bà Vương Ngọc Hà, Phó chủ tịch UBND tỉnh, Trưởng Ban Chỉ đạo 515 tỉnh Tuyên Quang phát biểu tại buổi lễ.
Tăng cường hợp tác quốc tế, nhất là với các nước bạn Lào và Campuchia; đồng thời mở rộng hợp tác với các đối tác quốc tế trong trao đổi thông tin, hỗ trợ kỹ thuật, công nghệ và chia sẻ kinh nghiệm. Việc hợp tác quốc tế cần phải được triển khai một cách chủ động, hiệu quả, phù hợp với thông lệ quốc tế...