Tự sử dụng thuốc tránh thai trong nhiều tháng, kết hợp thừa cân và ít vận động, người phụ nữ 36 tuổi xuất hiện huyết khối tĩnh mạch sâu ở chân, sau đó biến chứng thuyên tắc phổi.
Phụ nữ thừa cân, ít vận động lưu ý khi dùng thuốc tránh thai
Theo chia sẻ của ThS Nguyễn Thị Tuyết Mai, Bệnh viện Bạch Mai, tại đây đã tiếp nhận nữ người bệnh nữ 36 tuổi, nhập viện trong tình trạng khó thở, đau ngực, tim đập nhanh. Được biệt, bệnh nhân tự sử dụng thuốc tránh thai trong khoảng 10 tháng. Khoảng một tuần trước khi nhập viện, chị xuất hiện sưng đau bắp chân phải, đau tức khi đi lại nhưng tự xoa dầu nóng và mát-xa tại nhà. Sau đó tình trạng nặng thêm, nên được gia đình đưa đi cấp cứu.
Tự ý dùng thuốc tránh thai có thể xảy ra biến chứng, đặc biệt với phụ nữ béo phì, ít vận động (ảnh minh họa).
Bác sĩ ghi nhận người bệnh làm việc văn phòng, ít vận động và thừa cân, với chỉ số BMI 26 (béo phì độ 1). Tại bệnh viện, người phụ nữ này được chẩn đoán huyết khối tĩnh mạch sâu chi dưới, biến chứng thuyên tắc phổi do cục máu đông di chuyển lên phổi. Sau 3 ngày điều trị tích cực, bệnh nhân dần ổn định.
Các chuyên gia y tế khuyến cáo, việc tự sử dụng thuốc tránh thai không có chỉ định, kết hợp với thừa cân và ít vận động, là những yếu tố cần lưu ý khi đánh giá nguy cơ huyết khối ở trường hợp này.
Trả lời câu hỏi vì sao thuốc tránh thai có thể làm tăng nguy cơ huyết khối?, theo bà Mai, một số loại thuốc tránh thai phối hợp chứa estrogen và progestin có thể làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông do ảnh hưởng đến hệ thống đông máu của cơ thể. Nguy cơ này nhìn chung vẫn thấp ở phần lớn phụ nữ khỏe mạnh, nhưng có thể tăng khi đi kèm các yếu tố nguy cơ khác.
Những yếu tố cần lưu ý gồm hút thuốc lá, thừa cân hoặc béo phì, ít vận động kéo dài, tiền sử huyết khối cá nhân hoặc gia đình, một số rối loạn đông máu, đau nửa đầu có tiền triệu và giai đoạn sau sinh.
Vì vậy, trước khi sử dụng thuốc tránh thai nội tiết, phụ nữ cần được nhân viên y tế tư vấn, đánh giá tiền sử bệnh và lựa chọn phương pháp phù hợp. Không nên tự mua thuốc theo quảng cáo, lời mách bảo hoặc dùng chung đơn thuốc với người khác.
Lưu ý gì để dùng thuốc tránh thai an toàn?
Để giảm nguy cơ, các bác sĩ khuyến cáo các chị em cần lưu ý các vấn đề sau: Thăm khám trước khi dùng thuốc tránh thai, cần thông báo với bác sĩ về tiền sử huyết khối, bệnh tim mạch, đột quỵ, đau nửa đầu và bệnh lý của người thân trong gia đình; Không tự ý mua thuốc, nên lựa chọn biện pháp tránh thai phù hợp theo tư vấn chuyên môn; Không hút thuốc lá nếu trên 35 tuổi và đang sử dụng thuốc tránh thai chứa estrogen;
Tăng vận động, khi làm việc lâu, nên thường xuyên đứng dậy đi lại, co duỗi chân. Hoặc trong hành trình dài bằng ô tô hoặc máy bay, cần vận động chân phù hợp và uống đủ nước. Ngoài ra, cần thông báo cho bác sĩ biết về thuốc tránh thai đang sử dụng nếu chuẩn bị phẫu thuật hoặc phải nằm bất động kéo dài. Đồng thời, không tự ý thay đổi thuốc, nếu lo ngại tác dụng phụ, hãy trao đổi với bác sĩ để được tư vấn phương pháp thay thế an toàn.
Trong trường hợp, không may xảy ra tình trạng huyết khối, chị em cần chủ động nhận biết dấu hiệu để tránh biến chứng nguy hiểm. Ví như, huyết khối tĩnh mạch sâu thường xuất hiện ở chân. Người bệnh có thể thấy một bên chân sưng, đau, căng tức, nóng đỏ hoặc đổi màu da. Nếu cục máu đông di chuyển đến phổi, tình trạng thuyên tắc phổi có thể gây khó thở đột ngột, đau ngực, tim đập nhanh, choáng hoặc ho ra máu.
Khi xuất hiện các dấu hiệu này, người bệnh cần được đánh giá y tế khẩn cấp. Đặc biệt, nếu đột ngột khó thở hoặc đau ngực, cần gọi cấp cứu ngay. Người bệnh không xoa bóp, mát-xa hay chườm nóng lên chân đang sưng đau nghi do huyết khối.