Sau sáp nhập, Phú Thọ tập trung rà soát, điều chỉnh quy hoạch, gắn kết phát triển đô thị, công nghiệp, giao thông, dịch vụ và du lịch, đồng bộ hạ tầng, khai thác tiềm năng các khu vực, mở rộng dư địa thu hút đầu tư, tạo động lực tăng trưởng bền vững.
Hoàn thiện quy hoạch, định hình không gian phát triển mới
Với quan điểm “quy hoạch phải đi trước một bước”, tỉnh Phú Thọ xác định hoàn thiện hệ thống quy hoạch là nhiệm vụ trọng tâm nhằm tổ chức lại không gian phát triển sau sáp nhập.
Trong đó, yêu cầu đặt ra là bảo đảm tính thống nhất giữa quy hoạch tỉnh, quy hoạch đô thị, nông thôn và quy hoạch ngành; đồng thời kết nối đồng bộ hạ tầng giao thông với các khu công nghiệp, khu đô thị, thương mại, dịch vụ và du lịch.
Với quan điểm “quy hoạch phải đi trước một bước”, tỉnh Phú Thọ xác định hoàn thiện hệ thống quy hoạch là nhiệm vụ trọng tâm nhằm tổ chức lại không gian phát triển sau sáp nhập.
Quy hoạch tỉnh Phú Thọ thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050, được điều chỉnh tại Quyết định số 2468/QĐ-UBND ngày 31/12/2025, là cơ sở quan trọng để các địa phương cụ thể hóa định hướng phát triển, bố trí hạ tầng và xác định các khu vực ưu tiên đầu tư.
Tính đến hết tháng 9/2026, UBND tỉnh đã phê duyệt 12/27 đồ án quy hoạch phân khu đô thị và khu chức năng ngoài khu công nghiệp; triển khai 28/28 nhiệm vụ quy hoạch, gồm 8 đô thị loại II và 20 đô thị loại III.
Cùng với đó, tỉnh tổ chức lập quy hoạch chung cho 72 xã không được định hướng phát triển thành đô thị theo Quy hoạch tỉnh, làm cơ sở quản lý xây dựng, bố trí hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội và chuẩn bị các dự án đầu tư.
Trên cơ sở định hướng quy hoạch tổng thể, Phú Thọ từng bước hình thành các không gian phát triển gắn với lợi thế từng khu vực.
Tại những địa bàn có tốc độ công nghiệp hóa cao, quy hoạch đô thị được kết nối với hệ thống khu công nghiệp, cụm công nghiệp và khu dân cư.
Các khu vực có lợi thế về cảnh quan, du lịch và giao thông được định hướng phát triển dịch vụ, nghỉ dưỡng và đô thị gắn với các đầu mối giao thông.
Đáng chú ý, tỉnh Phú Thọ đang triển khai quy hoạch khu vực phụ cận ga đường sắt Phú Thọ tại phường Phú Thọ, phường Phong Châu và ga Hạ Hòa tại xã Hạ Hòa theo định hướng phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng (TOD) trên tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.
Các phương án quy hoạch đã được đơn vị tư vấn hoàn thiện, đang lấy ý kiến các sở, ngành, đơn vị và cộng đồng dân cư trước khi hoàn thiện hồ sơ, thẩm định, trình phê duyệt.
Cùng với định hướng phát triển giao thông, tỉnh chú trọng khai thác tiềm năng du lịch, dịch vụ. Tại khu vực Vĩnh Phúc, Sở Xây dựng đang lập quy hoạch phân khu phát triển du lịch, dịch vụ quanh hồ Vân Trục; thực hiện thủ tục lập quy hoạch khu du lịch sinh thái nghỉ dưỡng, vui chơi giải trí cao cấp, sân golf tại một số địa bàn.
Tại khu vực Hòa Bình, tỉnh tiếp tục hoàn thiện đồ án điều chỉnh Quy hoạch chung Khu du lịch quốc gia hồ Hòa Bình đến năm 2035, định hướng đến năm 2050.
Trong lĩnh vực công nghiệp, theo Quy hoạch tỉnh điều chỉnh, Phú Thọ có 57 khu công nghiệp, trong đó 32 khu đã được thành lập và 18 khu đang hoạt động.
Việc gắn quy hoạch khu công nghiệp với chuẩn bị quỹ đất, đầu tư hạ tầng và phát triển đô thị được kỳ vọng tạo thêm dư địa thu hút đầu tư, giải quyết việc làm và thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế.
Phường Vĩnh Phúc (tỉnh Phú Thọ) tăng cường quản lý, kiểm soát việc thực hiện các quy hoạch đã được phê duyệt, hạn chế tình trạng điều chỉnh tùy tiện, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý đô thị và sử dụng đất.
Cụ thể hóa quy hoạch từ cấp tỉnh đến cơ sở
Định hướng quy hoạch cấp tỉnh đang từng bước được cụ thể hóa tại các địa phương, phù hợp với điều kiện thực tế và yêu cầu mở rộng không gian phát triển sau sáp nhập. Đây cũng là cơ sở để nâng cao hiệu quả quản lý đất đai, trật tự xây dựng và chủ động chuẩn bị quỹ đất cho các dự án đầu tư.
Xã Nguyệt Đức được thành lập trên cơ sở sáp nhập 4 đơn vị gồm Nguyệt Đức, Văn Tiến, Trung Hà và Trung Kiên, với diện tích 19,01km², dân số gần 34.000 người. Sau sáp nhập, địa phương đứng trước yêu cầu rà soát, đồng bộ hệ thống quy hoạch, bảo đảm phù hợp với địa giới hành chính mới, hiện trạng sử dụng đất và nhu cầu phát triển.
Qua rà soát, UBND xã nhận thấy một số nội dung trong các đồ án quy hoạch cũ không còn phù hợp với thực tế. Địa phương đã hoàn thành điều chỉnh cục bộ 4 đồ án quy hoạch chung đô thị Nguyệt Đức và các xã Văn Tiến, Trung Hà, Trung Kiên theo các Quyết định số 2121, 2122, 2123 và 2124/QĐ-UBND ngày 2/10/2026.
Việc điều chỉnh nhằm khắc phục những bất cập trong các đồ án, tạo cơ sở pháp lý cho công tác quản lý đất đai, trật tự xây dựng, bố trí quỹ đất phát triển hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội và triển khai các dự án đầu tư. Các đồ án sau điều chỉnh được công bố, công khai theo quy định.
Thời gian tới, xã tiếp tục rà soát, hoàn thiện quy hoạch gắn với kế hoạch sử dụng đất và đầu tư công; ưu tiên quỹ đất cho các công trình thiết yếu, đẩy mạnh số hóa hồ sơ, ứng dụng GIS. Đồng thời, tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực hiện quy hoạch, kịp thời phát hiện và xử lý vi phạm về đất đai, trật tự xây dựng.
Tại phường Vĩnh Phúc, sau sáp nhập, địa phương đã chủ động rà soát các đồ án quy hoạch phân khu A1, A2, A3, A4, đồng thời có văn bản đề nghị Sở Xây dựng Phú Thọ xem xét điều chỉnh, bảo đảm phù hợp với không gian và định hướng phát triển trong giai đoạn mới.
Cùng với đó, phường giao các phòng chuyên môn rà soát toàn bộ quy hoạch chi tiết, quy hoạch quản lý kiến trúc trên địa bàn, kịp thời phát hiện những nội dung bất cập, thiếu đồng bộ để đề xuất điều chỉnh. Quá trình rà soát chú trọng khảo sát hiện trạng, đánh giá nhu cầu phát triển và khả năng kết nối hạ tầng, bảo đảm tính khả thi của từng đồ án.
Đặc biệt, địa phương tăng cường quản lý, kiểm soát việc thực hiện các quy hoạch đã được phê duyệt, hạn chế tình trạng điều chỉnh tùy tiện, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý đô thị và sử dụng đất.
Tại xã Xuân Lãng, theo Quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050, địa phương được định hướng phát triển thành đô thị thuộc đô thị Vĩnh Yên - đô thị loại II. Ngày 24/8/2026, UBND xã đã có Tờ trình số 217/TTr-UBND đề nghị UBND tỉnh trình cấp có thẩm quyền xem xét chủ trương lập Đề án thành lập phường; đồng thời phối hợp với các đơn vị liên quan điều chỉnh quy hoạch phân khu phát triển B1, C1, C2 phù hợp với định hướng chung.
Ông Hoàng Văn Hưng, Chủ tịch UBND xã Xuân Lãng cho biết, địa phương có lợi thế về vị trí địa lý và hệ thống giao thông, cùng sự hiện diện của các khu, cụm công nghiệp. Bên cạnh đó, các khu đô thị, khu nhà ở như Khu đô thị Việt Đức, Khu đô thị sinh thái hồ Sáu Vó tạo điều kiện để địa phương phát triển theo hướng đô thị hóa gắn với công nghiệp và dịch vụ.
Thực tiễn tại các địa phương cho thấy, việc cụ thể hóa quy hoạch cấp tỉnh không chỉ tạo cơ sở pháp lý cho quản lý đất đai, xây dựng mà còn giúp xác định rõ các khu vực phát triển đô thị, công nghiệp, dân cư, hạn chế tình trạng đầu tư thiếu đồng bộ.
Tuy nhiên, để quy hoạch thực sự phát huy hiệu quả, cần bảo đảm chất lượng đồ án, đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện thủ tục và có kế hoạch huy động nguồn lực đầu tư hạ tầng phù hợp.
Để nâng cao chất lượng quy hoạch, xã Nguyệt Đức (tỉnh Phú Thọ) tiếp tục rà soát, hoàn thiện quy hoạch gắn với kế hoạch sử dụng đất và đầu tư công; ưu tiên quỹ đất cho các công trình thiết yếu, đẩy mạnh số hóa hồ sơ, ứng dụng GIS...
Nâng chất lượng quy hoạch, bảo đảm tính khả thi
Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác quy hoạch đô thị và nông thôn tại Phú Thọ vẫn còn một số hạn chế. Tiến độ lập, điều chỉnh một số đồ án chưa đáp ứng yêu cầu; hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội tại một số khu vực chưa đồng bộ.
Quỹ đất đô thị chưa được khai thác hiệu quả, không gian công cộng, công viên, vườn hoa và hệ thống chiếu sáng còn thiếu. Công tác quản lý trật tự xây dựng ở một số nơi chưa chặt chẽ, trong khi kinh phí dành cho lập, điều chỉnh quy hoạch còn hạn chế.
Trước yêu cầu phát triển mới, tỉnh Phú Thọ xác định cần nâng cao chất lượng quy hoạch ngay từ khâu khảo sát, đánh giá hiện trạng và dự báo nhu cầu phát triển.
Các đồ án phải bảo đảm tính thống nhất giữa các cấp độ quy hoạch, gắn với khả năng đáp ứng của hệ thống hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội và nguồn lực đầu tư.
Đối với những đồ án đã được phê duyệt, việc rà soát, điều chỉnh cần đánh giá rõ các nội dung còn phù hợp, những vấn đề cần bổ sung, khắc phục; hạn chế điều chỉnh nhiều lần, tránh phát sinh đầu tư dàn trải, lãng phí nguồn lực.
Cùng với đó, tỉnh Phú Thọ tăng cường phối hợp giữa các sở, ngành và địa phương, nhất là cấp xã, trong quá trình lập, thẩm định và tổ chức thực hiện quy hoạch. Công tác quản lý quy hoạch, trật tự xây dựng cần được siết chặt; đẩy mạnh số hóa, kết nối dữ liệu để người dân, doanh nghiệp thuận lợi tiếp cận thông tin, nâng cao tính công khai, minh bạch và hiệu quả quản lý.
Theo ông Nguyễn Xuân Quang, Giám đốc Sở Xây dựng Phú Thọ, chất lượng quy hoạch có vai trò quan trọng trong việc sử dụng hiệu quả không gian, tài nguyên và định hướng phát triển bền vững.
Thời gian tới, ngành Xây dựng sẽ tiếp tục tham mưu tỉnh các giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý quy hoạch, đầu tư hạ tầng và huy động nguồn lực; chú trọng sử dụng đất hiệu quả, hạn chế đầu tư dàn trải, khai thác tốt hơn tiềm năng, lợi thế của từng khu vực.
Việc hoàn thiện hệ thống quy hoạch đồng bộ, có tầm nhìn dài hạn và phù hợp với nguồn lực thực tế sẽ tạo nền tảng để Phú Thọ mở rộng không gian phát triển, tăng cường kết nối giữa các khu vực, nâng cao hiệu quả đầu tư.
Qua đó, phát huy lợi thế sau sáp nhập, tạo động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và hướng tới phát triển nhanh, bền vững.