Đường sắt tốc độ cao

Quảng Trị: Nghiên cứu hai khu vực làm ga đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam

-

Ga đường sắt tốc độ cao phía Bắc tỉnh Quảng Trị đang được nghiên cứu tại hai khu vực Đồng Sơn và Nam Trạch. Trong đó, Nam Trạch có lợi thế về quỹ đất, khả năng phát triển đô thị quanh ga.

Ngày 11/11, Sở Xây dựng tỉnh Quảng Trị cho biết UBND tỉnh vừa có kết luận về tình hình triển khai các dự án liên quan tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam đoạn qua địa bàn.

Theo đó, UBND tỉnh Quảng Trị giao Sở Xây dựng làm đầu mối liên hệ Bộ Xây dựng, phối hợp Ban Quản lý dự án và đơn vị tư vấn khảo sát, nghiên cứu, lựa chọn vị trí nhà ga để báo cáo UBND tỉnh.

Quảng Trị nghiên cứu hai khu vực làm ga đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam- Ảnh 1.

Phường Đồng Sơn là một trong hai khu vực đang được nghiên cứu lựa chọn vị trí đặt ga đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam ở phía Bắc tỉnh Quảng Trị.

Theo phương án nghiên cứu, ga phía Nam đã được xác định tại phường Nam Đông Hà (TP Đông Hà, tỉnh Quảng Trị cũ); ga phía Bắc nằm ở địa phận Quảng Bình (cũ) thuộc khu vực tỉnh lỵ hiện nay, đang được xem xét với hai phương án là xã Nghĩa Ninh (cũ), nay thuộc phường Đồng Sơn và xã Lý Trạch (cũ), nay thuộc xã Nam Trạch.

Với phương án thứ nhất, khu vực nghiên cứu đặt ga tại phường Đồng Sơn, có lợi thế gần trung tâm Đồng Hới.

Từ vị trí dự kiến đến trung tâm hành chính tỉnh khoảng 6,3-7km, đến khu vực ven biển Bảo Ninh khoảng 10-12km. Khu vực này có khả năng kết nối với đường Điện Biên Phủ, đường Hồ Chí Minh, cao tốc Bắc - Nam và tận dụng một phần hạ tầng đô thị hiện hữu.

Tuy nhiên, phương án này cũng bộc lộ nhiều hạn chế về điều kiện địa hình và thoát nước. Khu vực nghiên cứu rộng khoảng 120ha, có nhiều sông, kênh, ao hồ, bị chia cắt bởi đường sắt, đường dây điện cao thế và khu dân cư.

Đáng chú ý, cao độ tự nhiên chỉ từ 1,2-2m, trong khi khoảng 30% diện tích là mặt nước, hành lang thoát nước, hạ tầng kỹ thuật và đất bị chia cắt.

Theo tính toán sơ bộ, khu vực lõi ga cùng các chức năng phục vụ nhà ga cần khoảng 30ha; phần đất còn lại có thể dành cho phát triển đô thị theo mô hình TOD (đô thị định hướng giao thông công cộng), với quy mô tối đa khoảng 54ha.

Sở Xây dựng Quảng Trị cho rằng cần tiếp tục khảo sát địa hình, mô hình hóa thủy văn - thủy lực và đánh giá tác động đến khả năng thoát lũ trước khi đưa ra kết luận. Phạm vi giải phóng mặt bằng, số hộ dân bị ảnh hưởng, chi phí tái định cư và tổng chi phí đầu tư trong suốt vòng đời dự án cũng chưa được lượng hóa đầy đủ.

Quảng Trị nghiên cứu hai khu vực làm ga đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam- Ảnh 2.

Xã Nam Trạch có khu vực nghiên cứu rộng hơn 720ha, được xem xét làm vị trí đặt ga đường sắt tốc độ cao và phát triển đô thị quanh ga.

Trong khi đó, phương án thứ hai tại khu vực xã Nam Trạch có lợi thế đáng kể về quỹ đất và điều kiện địa hình.

Khu vực này có hơn 720ha đất nông nghiệp, đất rừng sản xuất và đất hoa màu, cao độ tự nhiên từ 10-30m, địa hình đồi thoải.

Vị trí dự kiến có khả năng kết nối với tuyến tránh quốc lộ 1, đường Hồ Chí Minh, cao tốc Bắc - Nam, sân bay Đồng Hới, đô thị Hoàn Lão và khu vực Phong Nha - Kẻ Bàng.

Đặc biệt, với quỹ đất rộng, khu vực này có thể nghiên cứu bố trí không gian phát triển đô thị theo mô hình TOD khoảng 300-500ha, đồng thời dự trữ quỹ đất cho nhu cầu mở rộng trong tương lai.

Dù vậy, Lý Trạch có hạn chế là khoảng cách đến trung tâm hành chính tỉnh Quảng Trị xa hơn phương án tại Đồng Sơn khoảng 3km. Hạ tầng kết nối trực tiếp hiện chưa hoàn chỉnh, đòi hỏi nguồn lực đầu tư ban đầu lớn.

Theo Sở Xây dựng Quảng Trị, phương án này chỉ phát huy hiệu quả khi các trục giao thông kết nối với trung tâm Đồng Hới, sân bay Đồng Hới, Hoàn Lão, Phong Nha, đường Hồ Chí Minh, cao tốc Bắc - Nam và tuyến ven biển được đầu tư đồng bộ.

Trên cơ sở đánh giá bước đầu, Sở Xây dựng nhận định khu vực Lý Trạch có nhiều ưu thế và tiềm năng phát triển lớn, cần tiếp tục được nghiên cứu kỹ trước khi lựa chọn vị trí đặt ga đường sắt tốc độ cao phía bắc tỉnh.

Hoàn thành các khu tái định cư đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam trong 2027

Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam qua Quảng Trị dài 190,68km, đi qua 35 xã, phường, có 2 ga hành khách (Đồng Hới và Đông Hà) và 4 trạm bảo dưỡng tại các xã Bố Trạch, Ninh Châu, Tân Mỹ, Ái Tử.

Công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư trên địa bàn được tách thành 113 dự án thành phần, sơ bộ tổng mức đầu tư 17.380 tỷ đồng, gồm 51 khu tái định cư cho 3.060 hộ dân, 26 khu nghĩa trang cho 13.165 ngôi mộ cùng các dự án bồi thường, giải phóng mặt bằng và di dời hạ tầng kỹ thuật.

Quảng Trị yêu cầu các dự án tái định cư phải đẩy nhanh tiến độ để khởi công chậm nhất trước ngày 15/1/2027; và hoàn thành xây dựng các khu tái định cư trong năm 2027.