Quy định mới về tiền bản quyền trong lĩnh vực báo chí, xuất bản
Nghị định số 287/2026/NĐ-CP quy định cụ thể tiền bản quyền đối với hoạt động sáng tạo, khai thác, sử dụng tác phẩm báo chí; đồng thời ban hành khung chi trả đối với các thể loại phát thanh, truyền hình, có hiệu lực từ 1/9/2026.
Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 287/2026/NĐ-CP quy định về tiền bản quyền trong các lĩnh vực điện ảnh, mỹ thuật, nhiếp ảnh, nghệ thuật biểu diễn, báo chí, xuất bản.

Với cả hai loại hình phát thanh và truyền hình, tiền bản quyền được xác định theo tỷ lệ phần trăm chi phí sản xuất. (Ảnh minh họa AI).
Theo đó, về tiền bản quyền sáng tạo tác phẩm báo chí, Nghị định quy định tiền bản quyền sáng tạo tác phẩm báo chí thuộc loại hình báo chí in, báo chí điện tử được thực hiện theo quy định của pháp luật về giao nhiệm vụ, đặt hàng hoặc đấu thầu.
Đối với tác phẩm báo chí thuộc loại hình phát thanh, truyền hình, tiền bản quyền sáng tạo được chi trả trong đơn giá sản xuất tác phẩm báo chí đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt sản xuất nội dung theo nhiệm vụ đặt hàng, giao nhiệm vụ hoặc đấu thầu sử dụng nguồn ngân sách nhà nước.
Căn cứ các trường hợp quy định tại các điểm a, b khoản 3 Điều 3 của Nghị định, thẩm quyền quy định tại khoản 7 Điều 3 của Nghị định và cơ chế tự chủ của cơ quan báo chí theo quy định của pháp luật, mức tiền bản quyền khuyến khích do người đứng đầu cơ quan báo chí quyết định hoặc thực hiện theo quyết định của cấp có thẩm quyền.
Đối với tiền bản quyền khai thác, sử dụng tác phẩm báo chí thuộc loại hình báo chí in, báo chí điện tử, Nghị định quy định tiền bản quyền do cơ quan đại diện chủ sở hữu hoặc đại diện quản lý hoặc tổ chức được phân cấp hoặc ủy quyền theo quy định của pháp luật thỏa thuận với tổ chức, cá nhân khai thác, sử dụng trên cơ sở các tiêu chí về tần suất, thời lượng, vị trí sử dụng, mục đích, phạm vi, hình thức, phương tiện khai thác, sử dụng, doanh thu (nếu có) hoặc các tiêu chí khác theo quy định của pháp luật có liên quan, nhưng không được thấp hơn 20% tiền bản quyền sáng tạo tác phẩm.
Trường hợp khai thác, sử dụng tác phẩm báo chí thuộc loại hình báo chí in, báo chí điện tử mà Nhà nước là đại diện chủ sở hữu quyền tác giả, quyền liên quan nhằm mục tiêu tuyên truyền không nhằm mục đích thương mại dành cho trẻ em, đồng bào dân tộc thiểu số, vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo thì không phải xin phép, không phải trả tiền bản quyền nhưng phải thông tin về tên tác giả và nguồn gốc, xuất xứ của tác phẩm.
Đối với tiền bản quyền khai thác, sử dụng tác phẩm báo chí thuộc loại hình phát thanh, truyền hình, Nghị định quy định tiền bản quyền do cơ quan đại diện chủ sở hữu hoặc đại diện quản lý hoặc tổ chức được phân cấp hoặc ủy quyền theo quy định của pháp luật thỏa thuận với tổ chức, cá nhân khai thác, sử dụng, không thấp hơn khung chi trả đối với từng thể loại tác phẩm.
Cụ thể, đối với phát thanh, khung chi trả được áp dụng cho 12 thể loại gồm: tin/bài thời sự, chương trình tư vấn, chương trình tọa đàm, chương trình tạp chí, phóng sự, chương trình giao lưu, tiểu phẩm, trò chơi phát thanh, chương trình phát thanh trực tiếp, ca múa nhạc, chương trình khoa giáo và chương trình thiếu nhi.
Đối với truyền hình, khung chi trả áp dụng đối với các thể loại: tin/bài thời sự, phóng sự, ký sự, phim tài liệu, chương trình tạp chí, tọa đàm, giao lưu, tư vấn, chương trình trực tuyến, ca múa nhạc, chương trình khoa giáo và chương trình thiếu nhi.
Với cả hai loại hình phát thanh và truyền hình, tiền bản quyền được xác định theo tỷ lệ phần trăm chi phí sản xuất. Theo đó, tác phẩm có chi phí sản xuất đến 10 triệu đồng được áp dụng mức 10% chi phí sản xuất; từ trên 10 triệu đồng đến 100 triệu đồng áp dụng mức 8%; và trên 100 triệu đồng áp dụng mức 5% chi phí sản xuất.
Nghị định cũng quy định, trường hợp khai thác, sử dụng tác phẩm báo chí thuộc loại hình phát thanh, truyền hình mà cơ quan báo chí hoạt động phát thanh, hoạt động truyền hình thực hiện khai thác, sử dụng không có nguồn thu từ tài trợ, quảng cáo hoặc không thu tiền dưới bất kỳ hình thức nào thì số tiền bản quyền chi trả bằng 30% khung chi trả quy định.
Đối với trường hợp khai thác, sử dụng tác phẩm báo chí thuộc loại hình phát thanh, truyền hình từ lần thứ hai trở đi, tiền bản quyền được chi trả theo thỏa thuận với cơ quan đại diện chủ sở hữu hoặc đại diện quản lý hoặc tổ chức được phân cấp hoặc ủy quyền theo quy định của pháp luật trên cơ sở các tiêu chí về tần suất sử dụng, thời lượng, khung giờ, phương tiện, nền tảng khai thác, sử dụng, doanh thu (nếu có) hoặc các tiêu chí khác.
Trường hợp khai thác, sử dụng tác phẩm báo chí thuộc loại hình phát thanh, truyền hình mà Nhà nước là đại diện chủ sở hữu quyền tác giả, quyền liên quan nhằm mục tiêu tuyên truyền không nhằm mục đích thương mại dành cho trẻ em, đồng bào dân tộc thiểu số, vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo thì không phải xin phép, không phải trả tiền bản quyền nhưng phải thông tin về tên tác giả và nguồn gốc, xuất xứ của tác phẩm.
Nghị định số 287/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 1/9. Kể từ thời điểm này, Nghị định số 18/2014/NĐ-CP của Chính phủ quy định về chế độ nhuận bút trong lĩnh vực báo chí, xuất bản và Nghị định số 21/2015/NĐ-CP của Chính phủ quy định về nhuận bút, thù lao đối với tác phẩm điện ảnh, mỹ thuật, nhiếp ảnh, sân khấu và các loại hình nghệ thuật biểu diễn khác hết hiệu lực thi hành.