Quy hoạch dải ven biển Nha Trang: Hướng tới không gian công cộng hiện đại, giàu bản sắc

Theo quy hoạch dải bờ biển Nha Trang (phía đông đường Trần Phú, phường Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa) sẽ tạo dựng một không gian ven biển hiện đại, đồng bộ phục vụ người dân và du khách.

Tổ chức lại giao thông, tăng khả năng tiếp cận biển

Dải ven biển phía đông đường Trần Phú là khu vực có mật độ hoạt động du lịch, dịch vụ và sinh hoạt cộng đồng cao của Nha Trang. Không gian này tập trung nhiều công viên, quảng trường, điểm tham quan và các hoạt động hướng biển, trong khi quỹ đất giao thông hạn chế, nhu cầu dừng đỗ phương tiện lớn. Vì vậy, tổ chức giao thông và kết nối giữa khu vực đô thị với bờ biển là một trong những vấn đề được đặt ra trong đồ án quy hoạch mới.

Theo quy hoạch được phê duyệt, phạm vi nghiên cứu bao gồm khu vực phía đông đường Trần Phú (từ cầu Trần Phú đến khu vực Cảng Nha Trang và cả khu vực Trung tâm Hội nghị và Nhà khách tỉnh Khánh Hòa ở phía tây đường Trần Phú), tổng diện tích lập quy hoạch khoảng 80,6ha, định hướng phát triển theo hai giai đoạn đến năm 2030 và năm 2040.

Một trong những giải pháp đáng chú ý là tổ chức hệ thống bãi đỗ xe kết hợp nghiên cứu khai thác không gian ngầm. Toàn khu vực dự kiến bố trí 13 bãi đỗ xe, trong đó có 9 bãi đỗ xe trong công viên, 1 bãi đỗ xe theo quy hoạch phân khu và 3 bãi đỗ xe ngầm.

Đồ án đồng thời định hướng nghiên cứu phát triển giao thông ngầm tại khu vực đường Trần Phú và các bãi đỗ xe công cộng ngầm tại quảng trường, công viên. Ba vị trí dự kiến nghiên cứu bố trí hầm đi bộ gồm khu vực Khách sạn Havana hiện hữu, Công viên Yersin và Quảng trường Thanh Niên.

Các giải pháp này hướng đến phân tách hợp lý dòng phương tiện và người đi bộ, tạo thêm không gian kết nối an toàn giữa khu đô thị với khu vực ven biển. Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào mặt đường hiện hữu, việc nghiên cứu khai thác không gian ngầm có thể góp phần giải quyết nhu cầu đỗ xe, giảm áp lực giao thông tại những khu vực tập trung đông người.

Cùng với giao thông cơ giới, quy hoạch chú trọng các phương thức di chuyển thân thiện với môi trường. Tuyến đường xe đạp cảnh quan được định hướng kết nối các công viên, không gian công cộng và khu chức năng dọc tuyến. Khi được tổ chức liên tục, đây sẽ là một phần trong mạng lưới giao thông phục vụ du lịch và sinh hoạt đô thị, giúp người dân, du khách thuận tiện di chuyển giữa các điểm đến ven biển.

Vì vậy, việc tổ chức lại khu vực này có ý nghĩa quan trọng đối với định hướng phát triển đô thị. Không chỉ giải quyết những vấn đề về hạ tầng, giao thông, quy hoạch còn hướng đến tạo sự liên kết giữa các khu chức năng, bảo đảm người dân và du khách có thể tiếp cận không gian biển thuận lợi.

Trong giai đoạn đến năm 2030, khu vực sẽ ưu tiên cải tạo, chỉnh trang các khu dân cư hiện hữu, đầu tư công viên công cộng, hạ tầng kỹ thuật và hệ thống giao thông chính. Các thủ tục chuẩn bị đầu tư, kêu gọi nguồn lực cũng được triển khai để từng bước hiện thực hóa các định hướng quy hoạch. Đến năm 2040, toàn khu vực dự kiến hoàn thiện phát triển theo quy hoạch được duyệt.

Ở góc độ địa phương, ông Trần Xuân Tây, Bí thư Đảng ủy phường Nha Trang cho rằng, khu vực phía đông đường Trần Phú là "mặt tiền" của đô thị, mang tính biểu tượng Nha Trang. Vì vậy, quy hoạch có tầm nhìn chiến lược dài hạn theo định hướng lớn giữ gìn tối đa không gian công cộng và bảo đảm quyền tiếp cận biển của cộng đồng; tạo động lực phát triển kinh tế đêm gắn với chuyển đổi xanh. Đồng thời, hướng tới mô hình đô thị thông minh với các giải pháp giao thông và hạ tầng hiện đại.

Ưu tiên không gian mở, giữ bản sắc đô thị biển

Không gian ven biển có giá trị đặc biệt đối với Nha Trang, không chỉ bởi cảnh quan tự nhiên mà còn là nơi diễn ra nhiều hoạt động văn hóa, du lịch và sinh hoạt thường ngày của cộng đồng. Do đó, định hướng đáng chú ý của đồ án là kiểm soát công trình xây dựng, dành quỹ đất lớn cho cây xanh, quảng trường và các hoạt động công cộng.

Trong tổng diện tích khoảng 80,6ha, đất cây xanh sử dụng công cộng cấp đô thị chiếm hơn 27ha, tương đương khoảng 34%; đất cây xanh công viên khoảng 19ha. Cùng với đó là diện tích đất xây dựng quảng trường, hệ thống giao thông...

Cơ cấu này cho thấy quy hoạch đặt trọng tâm vào việc duy trì và mở rộng các không gian phục vụ cộng đồng. Các công viên, quảng trường không chỉ được xem là những điểm cảnh quan riêng lẻ mà cần kết nối thành một hệ thống liên tục, tạo điều kiện cho người dân và du khách sử dụng không gian ven biển với nhiều mục đích khác nhau.

Theo định hướng, khu vực được tổ chức thành không gian công viên, dịch vụ du lịch ven biển kết hợp khu dân cư thuộc trung tâm đô thị hiện hữu. Các hoạt động dịch vụ được bố trí để hỗ trợ chức năng công cộng, nâng cao tiện ích nhưng không làm thay đổi tính chất chủ đạo của công viên ven biển.

Cụ thể, diện tích dành cho chức năng dịch vụ trong dải công viên được khống chế tối đa 5%. Các công trình dịch vụ, tiện ích công cộng, nhà chờ, điểm đón trả khách, công trình vệ sinh và hạng mục phụ trợ cơ bản được giới hạn ở quy mô thấp tầng, tối đa 1 tầng nổi.

Việc kiểm soát này nhằm hạn chế tình trạng công trình dịch vụ phát triển lấn át không gian xanh, ảnh hưởng tầm nhìn hướng biển. Đây cũng là yêu cầu quan trọng để giữ được tính mở của dải công viên, bảo đảm cảnh quan ven biển là không gian chung, người dân có thể tiếp cận và thụ hưởng.

Bên cạnh chức năng nghỉ ngơi, thư giãn, quy hoạch còn hướng đến tăng sức sống cho các không gian công cộng thông qua hoạt động văn hóa, thể thao và giải trí. Các công trình như bảo tàng, nhà triển lãm, không gian nghệ thuật, trung tâm trải nghiệm văn hóa biển hoặc lịch sử địa phương được khuyến khích nghiên cứu bố trí.

Về kiến trúc, cảnh quan, các công viên được yêu cầu tổ chức theo hướng mở, thân thiện, gần gũi thiên nhiên và hạn chế tác động đến hệ sinh thái hiện hữu. Công trình kiến trúc cần có hình khối nhẹ nhàng, màu sắc trang nhã, tận dụng ánh sáng tự nhiên và vật liệu thân thiện với môi trường.

Theo Phó chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa Trần Hòa Nam, quy hoạch đã chú trọng sự phù hợp hiện trạng sử dụng đất tại khu vực ven biển. Khi các định hướng được triển khai đồng bộ, dải phía đông đường Trần Phú sẽ có điều kiện hình thành một trục không gian công cộng liên tục, kết nối đô thị với biển, vừa đáp ứng nhu cầu du lịch, vừa phục vụ đời sống cộng đồng và góp phần giữ gìn bản sắc của Nha Trang.