Dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa đề xuất hình thành các tổ hợp, cụm, KCN sáng tạo văn hóa. Cơ quan thẩm tra đề nghị rà soát sử dụng tài sản công dôi dư, không gian công cộng đồng thời bảo đảm thống nhất với pháp luật về đất đai, quy hoạch.
Sáng 24/10, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ hai, Quốc hội nghe Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh trình bày Tờ trình và Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh trình bày Báo cáo thẩm tra dự án Luật Phát triển công nghiệp văn hóa.
Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh. Ảnh: Media Quốc hội.
Trình bày Báo cáo thẩm tra dự án Luật, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết, Ủy ban cơ bản tán thành sự cần thiết ban hành luật, đồng thời ghi nhận, đánh giá cao cơ quan chủ trì soạn thảo đã chủ động xây dựng báo cáo đánh giá tác động chính sách.
Tuy nhiên, do đây là dự án luật mới, xác lập nhiều nội dung, cơ chế, chính sách đặc thù, trong đó có các quy định về ưu đãi, hỗ trợ tài chính và đầu tư tác động trực tiếp đến ngân sách nhà nước, quyền và nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân trên nhiều lĩnh vực, Ủy ban đề nghị tiếp tục rà soát, bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật, đánh giá cụ thể hơn tính khả thi của các chính sách mới.
Đáng chú ý, về hạ tầng công nghiệp văn hóa, cơ quan thẩm tra đề nghị rà soát việc sử dụng tài sản công dôi dư, hình thức đối tác công tư và không gian công cộng; đồng thời làm rõ lộ trình đối với các loại công trình thực hiện hoạt động phát triển công nghiệp văn hóa.
Ủy ban cũng đề nghị rà soát các quy định về thành lập, điều chỉnh cụm, khu công nghiệp sáng tạo văn hóa để bảo đảm thống nhất với dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) và Luật Quy hoạch. Cùng với đó, cần cân nhắc kỹ lưỡng thẩm quyền cho phép chấp thuận nhà đầu tư không thông qua đấu giá quyền sử dụng đất, đấu thầu đối với các dự án có vai trò hình thành hoặc dẫn dắt hệ sinh thái công nghiệp văn hóa.
Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh. Ảnh: Media Quốc hội.
Về các nhóm chính sách khác, Ủy ban cơ bản tán thành, đồng thời đề nghị ưu tiên đầu tư phát triển những ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam có thế mạnh, bảo đảm trọng tâm, trọng điểm, lấy chủ thể sáng tạo và doanh nghiệp làm trung tâm.
Đối với hệ sinh thái thử nghiệm có kiểm soát, cơ quan thẩm tra đề nghị quy định thống nhất về chủ thể sáng tạo, bảo đảm tính mở, bao quát cộng đồng dân cư, hộ gia đình, làng nghề; không quy định nội dung ưu tiên đối với mô hình du lịch chữa bệnh do không thuộc các ngành công nghiệp văn hóa và tránh trùng lặp với Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Về quyền sở hữu trí tuệ, Ủy ban đề nghị rà soát phương án khai thác quyền thông qua chuyển nhượng, chuyển quyền sử dụng hoặc hình thức hợp pháp khác để thống nhất với Luật Phá sản. Đồng thời, cần cân nhắc quy định miễn trách nhiệm của thẩm định viên về giá; trường hợp giữ quy định này, cần bổ sung cơ chế kiểm tra, hậu kiểm nhằm phòng ngừa thông đồng, trục lợi.
Đối với nhân lực, cơ quan thẩm tra cho rằng, việc công nhận Nghệ sĩ ưu tú, Nghệ sĩ nhân dân, Nghệ nhân nhân dân, Nghệ nhân ưu tú đáp ứng yêu cầu về trình độ đào tạo là chưa hợp lý, bởi đây là danh hiệu vinh dự nhà nước, khác với trình độ đào tạo theo pháp luật về giáo dục. Ủy ban cũng đề nghị làm rõ chính sách thu hút nhân lực chất lượng cao, quy định về giảng viên đồng cơ hữu và cân nhắc việc mở rộng phụ cấp ưu đãi nghề đối với cán bộ quản lý giáo dục.
Quang cảnh phiên họp. Ảnh: Media Quốc hội.
Trước đó, trình bày Tờ trình dự án Luật, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh cho biết việc xây dựng luật nhằm kịp thời thể chế hóa các chủ trương của Đảng, Nghị quyết của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam cùng các kết luận, chỉ đạo có liên quan. Việc xây dựng luật xuất phát từ yêu cầu thực tiễn nhằm giải phóng sức sáng tạo, khơi thông nguồn lực và tạo đòn bẩy đưa công nghiệp văn hóa trở thành động lực tăng trưởng mới của đất nước.
Dự thảo Luật gồm 8 chương, 39 điều, tập trung vào 6 nhóm chính sách: hỗ trợ sáng tạo và khai thác quyền sở hữu trí tuệ; thu hút, phát triển nhân lực; xây dựng hạ tầng công nghiệp văn hóa; phát triển hệ sinh thái và cơ chế thử nghiệm có kiểm soát; hình thành sàn giao dịch công nghiệp văn hóa, hỗ trợ doanh nghiệp, phát triển thị trường; cùng các chính sách tài chính, hỗ trợ và ưu đãi đầu tư.
Đáng chú ý, dự thảo Luật lần đầu quy định phần mềm phục vụ sáng tạo và nền tảng số hỗ trợ về quyền sở hữu trí tuệ là hạ tầng có chức năng hỗ trợ sáng tạo, lưu vết quá trình sáng tạo để chứng minh, bảo hộ và khai thác thương mại.
Dự thảo Luật cũng đề cập chính sách học bổng, miễn học phí, hỗ trợ sinh hoạt phí, tín dụng và đầu tư cơ sở vật chất phục vụ đào tạo nhân lực công nghiệp văn hóa; đồng thời hướng tới hình thành sàn giao dịch kết nối chủ thể sáng tạo, quyền sở hữu trí tuệ, sản phẩm, nhà đầu tư và người sử dụng.