Luật Đất đai và Luật Kinh doanh bất động sản được đề nghị sửa đổi theo hướng đồng bộ, minh bạch, tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực đất đai và tạo nền tảng cho thị trường bất động sản phát triển lành mạnh, bền vững.
Chiều 13/8, tại Nhà Quốc hội, các Phó Chủ tịch Quốc hội: Nguyễn Hồng Diên, Nguyễn Thị Hồng dự Phiên họp toàn thể lần thứ 4 của Ủy ban Kinh tế và Tài chính.
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên phát biểu chỉ đạo Phiên họp. Ảnh: Quochoi.vn.
Tại phiên họp, Ủy ban Kinh tế và Tài chính thẩm tra các hồ sơ định hướng sửa đổi Luật Đất đai năm 2024, sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản và xây dựng dự án Luật Ngân sách Nhà nước hợp nhất.
Phát biểu chỉ đạo Phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên nhấn mạnh, sửa đổi Luật Đất đai và Luật Kinh doanh bất động sản là nhiệm vụ chính trị quan trọng, nhiệm vụ lập pháp trọng tâm trong định hướng hoàn thiện thể chế được Trung ương thảo luận và ban hành Nghị quyết về quan điểm, định hướng sửa đổi Luật Đất đai và các luật liên quan.
Theo Phó Chủ tịch Quốc hội, quá trình hoàn thiện hồ sơ phải quán triệt, thể chế hóa đầy đủ tinh thần Nghị quyết 18 của Ban Chấp hành Trung ương; thống nhất nhận thức đất đai là tài nguyên đặc biệt quốc gia, tư liệu sản xuất đặc biệt, nguồn lực quan trọng cho phát triển đất nước; quyền sử dụng đất là nguồn đầu vào quan trọng cho đầu tư phát triển kinh tế - xã hội.
Việc sửa đổi, hoàn thiện Luật Đất đai và Luật Kinh doanh bất động sản phải bảo đảm đồng bộ, thống nhất, khơi thông và phát huy hiệu quả nguồn lực đất đai, thúc đẩy thị trường bất động sản phát triển lành mạnh, minh bạch và bền vững.
Phó Chủ tịch Quốc hội yêu cầu tiếp tục đổi mới mạnh mẽ tư duy và hành động trong quản lý đất đai, kinh doanh bất động sản; chuyển từ quản lý hành chính sang quản trị hiện đại, từ quản lý an toàn sang kiến tạo phát triển, lấy hiệu quả sử dụng đất làm thước đo chính sách. Việc hoàn thiện pháp luật phải theo hướng kiến tạo, đi trước, mở đường cho phát triển, đồng thời gắn với kiểm soát quyền lực, phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và lợi ích nhóm.
Đặc biệt, sửa đổi luật phải thực sự giải quyết căn cơ những điểm nghẽn từ thực tiễn. Vì vậy, cần rà soát, nhận diện đúng nguyên nhân, phân định rõ vướng mắc do quy định pháp luật, tổ chức thực hiện hay thực thi pháp luật; từ đó xác định đúng vấn đề cần sửa đổi, lựa chọn giải pháp và thiết kế chính sách phù hợp, đúng trọng tâm.
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên, Chủ nhiệm Uỷ ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cùng các Phó Chủ nhiệm Uỷ ban tại phiên họp. Ảnh: Quochoi.vn.
Đối với các chính sách sửa đổi, Phó Chủ tịch Quốc hội yêu cầu bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu quản lý và phát triển; tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp tiếp cận, sử dụng hiệu quả nguồn lực đất đai; đồng thời hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người dân và doanh nghiệp, giữ vững vai trò quản lý nhà nước, không buông lỏng quản lý.
"Việc sửa đổi không chỉ để xử lý những bất cập trước mắt mà phải có tầm nhìn dài hạn để tạo lập nền tảng thể chế đồng bộ, minh bạch, ổn định và khả thi, nhằm giải phóng và phát huy mọi nguồn lực, tạo dư địa cho các mô hình kinh doanh, phương thức đầu tư và động lực phát triển mới", Phó Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.
Cùng với đó, các nội dung sửa đổi phải được đặt trong tổng thể hệ thống pháp luật, bảo đảm đồng bộ, liên thông, thống nhất, tuyệt đối không để phát sinh điểm nghẽn mới, không để xảy ra tình trạng "luật này thông nhưng luật khác lại tắc".
Trước đó, cho ý kiến đối với định hướng sửa đổi Luật Đất đai năm 2024, các đại biểu tán thành việc sửa đổi toàn diện, đồng thời đánh giá cao Chính phủ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã chuẩn bị hồ sơ công phu, thuyết minh chi tiết về các chính sách quan trọng.
Về quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất, ĐBQH hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Văn hóa và Xã hội Phan Thị Thùy Linh đồng tình với định hướng coi quy hoạch sử dụng đất là bản đồ không gian phát triển, thay vì chỉ là bản đồ phân bổ chỉ tiêu.
Đại biểu Thuỳ Linh đề nghị bổ sung vào Điều 30 của dự thảo Luật nguyên tắc lập quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất, trong đó phải bảo đảm chỉ tiêu tối thiểu về hạ tầng xã hội thiết yếu như đất dành cho giáo dục, y tế, văn hóa, thể thao, cây xanh và không gian sinh hoạt cộng đồng theo quy chuẩn, kỹ thuật quốc gia.
Chủ nhiệm Uỷ ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi điều hành Phiên họp. Ảnh: Quochoi.vn.
Các chỉ tiêu này không được điều chỉnh giảm khi điều chỉnh quy hoạch, trừ trường hợp bố trí thay thế tại vị trí khác trong cùng đơn vị hành chính với quy mô không thấp hơn.
Về giá đất, một số ý kiến đề nghị làm rõ cơ chế điều chỉnh do các Điều 72, 75 và 76 sử dụng bảng giá đất và hệ số điều chỉnh nhưng chưa có lịch điều chỉnh rõ ràng. Dự thảo Luật cần công khai dữ liệu, phương pháp, hệ số công bố theo lịch cố định, không hồi tố trong chu kỳ.
Các đại biểu cũng đề nghị quy định rõ việc thông báo nghĩa vụ tài chính trong 30 ngày; tiền thuê đất hàng năm cần có trần điều chỉnh trong CPI để doanh nghiệp có thể dự toán chi phí.
Đối với thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, các đại biểu đề nghị rà soát từng trường hợp theo đúng định hướng của Trung ương, không quy định quá rộng để tránh lạm dụng nhưng cũng không quá hẹp làm cản trở phát triển. Mỗi trường hợp phải gắn với tiêu chí định lượng, minh bạch, hạn chế tối đa việc vận dụng chủ quan.
Về vấn đề trên, ĐBQH hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại Trịnh Xuân An đề nghị nghiên cứu quy định các tiêu chí, nguyên tắc về tái thiết cuộc sống cho người được đền bù, bồi thường giải phóng đất đai như: diện tích, chất lượng nhà ở; khả năng tiếp cận dịch vụ thiết yếu; việc làm, thu nhập và khả năng phục hồi sinh kế; điều kiện sản xuất, kinh doanh đối với người có sinh kế phụ thuộc vào đất. Qua đó, tạo cơ sở để Chính phủ triển khai các chương trình, chính sách nhằm bảo đảm cuộc sống của người dân tốt hơn.
Quang cảnh Phiên họp. Ảnh: Quochoi.vn.
Cho ý kiến về định hướng sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản, các đại biểu đề nghị tiếp tục rà soát, hoàn thiện chính sách về chuyển nhượng toàn bộ hoặc một phần dự án bất động sản; đánh giá đầy đủ tác động của yêu cầu hoàn thành nghĩa vụ tài chính về đất đai trước khi chuyển nhượng, bảo đảm phù hợp thực tiễn, qua đó khơi thông nguồn lực triển khai dự án.
Đối với bất động sản hình thành trong tương lai, cần quy định đồng bộ, đánh giá tổng thể các điều kiện đưa vào kinh doanh, đặt cọc, thanh toán, tài khoản bảo đảm và bảo lãnh ngân hàng, nhằm bảo vệ thực chất quyền và lợi ích của các bên.