Tăng phân quyền, tinh gọn thủ tục trong lĩnh vực quy hoạch đô thị và nông thôn

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, tạo hành lang pháp lý mới theo hướng phân cấp, phân quyền mạnh hơn, cắt giảm thủ tục hành chính và nâng cao hiệu quả công tác quy hoạch.

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn được Quốc hội khóa XV thông qua tại Kỳ họp thứ 10, ngày 12/11/2025. Luật có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2026.

Theo Vụ Quy hoạch - Kiến trúc (Bộ Xây dựng), Luật được ban hành với mục tiêu chính là hoàn thiện hệ thống pháp luật về quy hoạch đô thị và nông thôn để thể chế hóa phù hợp với chủ trương, đường lối của Đảng, Nhà nước về đổi mới tư duy xây dựng pháp luật, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, phân quyền, phân cấp, đơn giản hóa thủ tục hành chính, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, phát triển kinh tế tư nhân, đáp ứng các yêu cầu phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.

Trong đó, Luật đã chỉnh lý, bổ sung quy định nhằm đảm bảo tính chủ động của UBND cấp tỉnh trong việc phân công trách nhiệm giữa cơ quan quản lý khu chức năng và UBND cấp xã (khoản 2 và khoản 3a Điều 17, khoản 4 Điều 41).

Đối với thành phố sau khi quy hoạch chung được phê duyệt, Luật quy định thực hiện lập các quy hoạch phân khu đối với khu vực phát triển đô thị; quy định về đối tượng lập quy hoạch tại Điều 3 và Điều 5 để giảm số lượng quy hoạch cần phải lập như lập ngay quy hoạch chi tiết đối với khu chức năng dịch vụ hỗ trợ phát triển kinh tế nông thôn được xác định, hình thành theo chương trình mục tiêu quốc gia tại khoản 6 Điều 3.

Đối với các đối tượng không gian có sự chồng lấn về phạm vi quy hoạch, Luật quy định rõ: Khi phạm vi quy hoạch đô thị, xã, đặc khu nằm hoàn toàn trong phạm vi quy hoạch của khu kinh tế, khu du lịch quốc gia thì khi lập quy hoạch chung khu kinh tế, khu du lịch quốc gia phải thể hiện đầy đủ nội dung định hướng phát triển của đô thị, xã, đặc khu mà không phải lập riêng quy hoạch chung đối với từng đô thị, xã, đặc khu.

Bên cạnh đó, Luật còn quy định rõ thời gian tối thiểu phải ban hành quy định quản lý theo quy hoạch đô thị và nông thôn, đồng thời lược bỏ quy định trách nhiệm của Bộ Xây dựng cho ý kiến trước khi UBND cấp tỉnh ban hành quy định quản lý theo quy hoạch đô thị và nông thôn đối với quy hoạch thuộc thẩm quyền phê duyệt của Thủ tướng Chính phủ (khoản 1 Điều 49).

Bà Trần Thu Hằng, Vụ trưởng Vụ Quy hoạch - Kiến trúc cho biết, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn được kỳ vọng sẽ tạo ra những tác động tích cực, lâu dài đối với người dân, doanh nghiệp và toàn xã hội thông qua việc hoàn thiện khung pháp lý về quy hoạch đô thị và nông thôn phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp, đồng thời tiếp tục đẩy mạnh phân quyền, phân cấp và đơn giản hóa trình tự, thủ tục hành chính trong lĩnh vực quy hoạch.