Đại biểu Nguyễn Văn Thân, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam kiến nghị hoàn thiện chính sách tín dụng, điều chỉnh ưu đãi thuế và bảo đảm doanh nghiệp nhỏ và vừa thực sự được hưởng cơ hội từ các gói thầu sử dụng ngân sách Nhà nước.
Thảo luận tại Hội trường về dự thảo Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa chiều 29/10, đại biểu Nguyễn Văn Thân (Đoàn TP.HCM) đánh giá dự thảo Luật được chuẩn bị công phu, bài bản, có sự tham vấn rộng rãi trong cộng đồng doanh nghiệp, đáp ứng mong mỏi của doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh.
Đại biểu Nguyễn Văn Thân (Đoàn TP.HCM). Ảnh: Media Quốc hội.
Từ thực tiễn hoạt động của doanh nghiệp, đại biểu Nguyễn Văn Thân đề nghị làm rõ hơn ba nhóm chính sách về tiếp cận nguồn vốn, thuế và kế toán, ưu tiên trong mua sắm sử dụng ngân sách nhà nước và phát triển thị trường.
Về tiếp cận nguồn vốn, đại biểu đánh giá cao việc dự thảo Luật đề cập chính sách cấp tín dụng dựa trên phương án kinh doanh, doanh thu, dòng tiền, dữ liệu giao dịch; đa dạng hóa tài sản bảo đảm và phát triển hạ tầng thông tin tín dụng, phương pháp cho vay. Đây là hướng tiếp cận phù hợp với nhu cầu của doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Tuy nhiên, theo đại biểu, Điều 8 của dự thảo Luật chủ yếu mới dừng ở nguyên tắc, định hướng và khuyến khích. Nếu không có quy định cụ thể về cơ chế triển khai, trách nhiệm của tổ chức tín dụng, tiêu chí đánh giá và phương thức tiếp cận, doanh nghiệp vẫn khó thụ hưởng chính sách.
Từ đó, đại biểu đề nghị bổ sung quy định giao Chính phủ hướng dẫn chi tiết tại Điều 8, trong đó Ngân hàng Nhà nước Việt Nam chủ trì tham mưu, tổ chức thực hiện các nội dung thuộc lĩnh vực tín dụng, thông tin tín dụng và các mô hình tài chính thuộc thẩm quyền. Theo ông, việc này sẽ giúp chủ trương mở rộng tín dụng trở thành cơ chế thực thi rõ ràng, có căn cứ triển khai và giám sát.
Về chính sách thuế và kế toán, đại biểu Nguyễn Văn Thân đồng tình với chủ trương miễn thuế thu nhập doanh nghiệp cho doanh nghiệp nhỏ và vừa mới thành lập, nhưng đề nghị quy định sát hơn với thực tế hoạt động.
Cụ thể, ông kiến nghị sửa đổi, bổ sung khoản 2 Điều 9 theo hướng doanh nghiệp nhỏ và vừa được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 3 năm kể từ khi có lợi nhuận, nhưng không quá 5 năm kể từ khi được cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu. Theo đại biểu, quy định này vừa tạo động lực, vừa tạo áp lực để doanh nghiệp phát triển.
Đại biểu Trần Quang Tâm (Đoàn Đắk Lắk). Ảnh: Media Quốc hội.
Một nội dung được đại biểu Nguyễn Văn Thân đặc biệt nhấn mạnh là cơ hội tham gia các gói thầu sử dụng ngân sách nhà nước. Ông ủng hộ quy định dành tối thiểu 20% tổng giá trị các gói thầu cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia, cùng cơ chế dành các gói thầu không quá 20 tỷ đồng cho nhóm doanh nghiệp này. Theo ông, chính sách mở ra cơ hội tiếp cận đơn hàng từ khu vực công, tạo thị trường và dư địa phát triển cho doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Tuy nhiên, đại biểu lưu ý tỷ lệ 20% cần phản ánh giá trị công việc thực tế doanh nghiệp nhỏ và vừa thực hiện và được thanh toán, thay vì chỉ là con số tổng hợp trên báo cáo.
Đối với các gói thầu lớn do doanh nghiệp lớn trúng thầu, ông đề nghị quy định cụ thể việc nhà thầu chính giao cho nhà thầu phụ là doanh nghiệp nhỏ và vừa thực hiện phần công việc phù hợp, với tổng giá trị thanh toán cho các nhà thầu phụ này tối thiểu bằng 20% giá trị hợp đồng gói thầu ký với chủ đầu tư.
Đơn giá thanh toán cho nhà thầu phụ đối với cùng nội dung, khối lượng công việc phải tương ứng với đơn giá chủ đầu tư thanh toán cho nhà thầu chính. Đại biểu đề nghị không để doanh nghiệp nhỏ và vừa bị ép giá, phải qua nhiều tầng trung gian hoặc bị chậm thanh toán.
Đặc biệt, cần quy định rõ trách nhiệm thanh toán đầy đủ, đúng hạn của nhà thầu chính đối với nhà thầu phụ là doanh nghiệp nhỏ và vừa ngay khi nhà thầu chính được chủ đầu tư thanh toán. Theo ông, nếu doanh nghiệp có việc làm nhưng bị chiếm dụng vốn kéo dài thì chính sách ưu tiên chưa đạt mục tiêu.
Đại biểu Trần Đức Thuận (Đoàn Nghệ An). Ảnh: Media Quốc hội.
Từ đó, đại biểu Nguyễn Văn Thân đề nghị giữ nguyên tỷ lệ tối thiểu 20% trong dự thảo Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa, đồng thời nghiên cứu bổ sung đồng bộ các nội dung liên quan vào dự thảo Luật Đấu thầu. Các quy định cần được làm rõ trong hồ sơ mời thầu, hợp đồng và cơ chế kiểm tra, thực hiện, bảo đảm phù hợp với tính chất từng gói thầu và khả năng thực hiện của doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Cùng quan tâm đến việc tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, đại biểu Trần Quang Tâm (Đoàn Đắk Lắk) đề nghị có cơ chế bảo vệ doanh nghiệp nhỏ và vừa trước tình trạng chậm thanh toán, đồng thời bổ sung chính sách hỗ trợ chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn và minh bạch thị trường nguyên vật liệu, vật tư đầu vào.
Đại biểu cũng kiến nghị ưu tiên doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia các gói thầu phụ, chuỗi cung ứng công nghiệp hỗ trợ tại địa phương.
Trong khi đó, đại biểu Trần Đức Thuận (Đoàn Nghệ An) đề nghị lựa chọn doanh nghiệp được hỗ trợ dựa trên mục tiêu chương trình, mức độ đáp ứng tiêu chí, nhu cầu và hiệu quả dự kiến, thay vì chủ yếu căn cứ thời điểm nộp hồ sơ.
Với doanh nghiệp ở miền núi, biên giới, hải đảo, cần có chính sách phù hợp điều kiện sản xuất, kinh doanh thực tế, đồng thời bảo đảm tính liên tục của các khoản vay, cam kết bảo lãnh khi sắp xếp lại các quỹ hỗ trợ.