Sau khi Nghị quyết số 111/2025/UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, tỉnh Thái Nguyên đang đẩy nhanh lộ trình phát triển hệ thống đô thị đồng bộ, hiện đại, hướng tới mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương.
Việc triển khai Nghị quyết số 111/2025/UBTVQH15 về phân loại đô thị đang mở ra giai đoạn phát triển mới đối với Thái Nguyên, một trong những địa phương có tốc độ đô thị hóa nhanh tại vùng trung du miền núi phía Bắc.
Phường Vạn Xuân có tốc độ đô thị hóa nhanh.
Theo UBND tỉnh, phạm vi các đô thị sau chuyển tiếp được xác định trên cơ sở ranh giới phường, xã thuộc các đô thị đã được công nhận trước thời điểm thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính.
Việc chuẩn hóa hệ thống đô thị sẽ giúp địa phương thuận lợi hơn trong quản lý quy hoạch, phân bổ nguồn lực và thu hút đầu tư.
Căn cứ Nghị quyết số 111/2025/UBTVQH15, toàn tỉnh Thái Nguyên mới có 23 đô thị, gồm 4 đô thị loại II và 19 đô thị loại III.
Trong đó, các đô thị loại II gồm Thái Nguyên, Sông Công, Phổ Yên và Bắc Kạn được xác định là các cực tăng trưởng, trung tâm công nghiệp, dịch vụ và logistics của khu vực.
Bên cạnh các đô thị hạt nhân, hệ thống 19 đô thị loại III như Hùng Sơn, Điềm Thụy, Hóa Thượng, Đình Cả, Chợ Chu hay Ba Bể giữ... vai trò trung tâm tiểu vùng, tạo mạng lưới liên kết phát triển giữa đô thị trung tâm với khu vực miền núi và nông thôn.
Đáng chú ý, nhiều phường trung tâm của tỉnh đã đạt tiêu chí trình độ phát triển hạ tầng đô thị ở mức cao thuộc các đô thị loại II gồm: Phan Đình Phùng, Tích Lương, Vạn Xuân, Trung Thành, Phổ Yên và Sông Công.
Các địa phương này đang được đầu tư mạnh về giao thông, chiếu sáng, cây xanh, hạ tầng số và các tiện ích công cộng nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển đô thị hiện đại.
Nhiều khu vực nông thôn ven đô cũng đang được đầu tư hạ tầng, khiến tốc độ đô thị hóa diễn ra mạnh mẽ, từng bước đáp ứng các tiêu chí phân loại đô thị theo quy định mới.
Nhiều khu vực nông thôn ven đô đang trong quá trình đô thị hóa mạnh mẽ.
Ông Nguyễn Mạnh Dũng, Trưởng phòng Kinh tế hạ tầng đô thị phường Vạn Xuân cho biết: Tốc độ đô thị hóa trên địa bàn hiện đạt khoảng 70%, tạo diện mạo đô thị ngày càng hiện đại, đồng bộ.
Theo ông Dũng, cùng với việc hoàn thành Công viên 2/9, địa phương đang tập trung giải phóng mặt bằng để triển khai nhiều dự án lớn như: khu đô thị CT Home, khu đô thị Nam Tiến số 2.... với tổng vốn đầu tư hàng nghìn tỷ đồng. Ngoài ra, nhiều dự án dịch vụ, thương mại và đô thị mới cũng đang được xúc tiến, góp phần phát triển không gian đô thị phía Nam.
Việc phân loại đô thị theo Nghị quyết 111/2025/UBTVQH15 có ý nghĩa rất quan trọng trong định hướng phát triển lâu dài của địa phương. Đây không chỉ là cơ sở pháp lý để hoàn thiện công tác quy hoạch, quản lý đất đai, xây dựng và phát triển hạ tầng đồng bộ, mà còn tạo điều kiện thu hút các dự án đầu tư lớn về đô thị, thương mại, dịch vụ.
“Đây là nền tảng để địa phương từng bước hình thành không gian đô thị văn minh, trở thành cực tăng trưởng phía Nam của tỉnh Thái Nguyên trong tương lai”, ông Dũng nhấn mạnh.
Việc định hình đô thị là cơ sở cho sự đầu tư phát triển hạ tầng đồng bộ.
Ông Phạm Quang Anh, Giám đốc Sở Xây dựng Thái Nguyên cũng cho rằng, việc áp dụng Nghị quyết số 111/2025/UBTVQH15 giúp tỉnh có cơ sở rà soát, đánh giá thực chất chất lượng đô thị để xây dựng lộ trình đầu tư phù hợp, tránh phát triển dàn trải, đồng thời là căn cứ "vẽ lại bản đồ" quy hoạch các đô thị sát với thực tế, đặc biệt tập trung tại các khu công nghiệp.
Hiện tốc độ đô thị hóa của Thái Nguyên giai đoạn 2021 - 2025 đạt khoảng 40,5 - 41,05%, thuộc nhóm địa phương có tốc độ phát triển đô thị nhanh của vùng trung du miền núi phía Bắc. Tỉnh đang tập trung đầu tư cho phát triển các đô thị động lực như Phan Đình Phùng, Vạn Xuân, phấn đấu nâng tỷ lệ đô thị hóa lên trên 55% vào năm 2030.
“Thái Nguyên đang tập trung hoàn thiện hệ thống hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội và hạ tầng số, hướng tới mô hình đô thị xanh, thông minh, hiện đại và đồng bộ. Đây là nền tảng để nâng cao chất lượng sống người dân và thu hút đầu tư vào các lĩnh vực công nghiệp công nghệ cao, thương mại và dịch vụ”, ông Quang Anh nhấn mạnh..
Theo Đề án số 19-ĐA/TU của Tỉnh ủy về phát triển đô thị và hạ tầng thiết yếu giai đoạn 2026 - 2030, tỉnh ưu tiên đầu tư các tuyến giao thông kết nối vùng, chỉnh trang đô thị, phát triển nhà ở, cấp thoát nước, xử lý môi trường và xây dựng hệ thống quản lý đô thị thông minh.
Các đô thị thu hút phát triển công nghiệp nhờ lợi thế hạ tầng.
Cùng với lợi thế là trung tâm công nghiệp điện tử lớn của cả nước, việc tái cấu trúc hệ thống đô thị theo Nghị quyết 11/2025/UBTVQH15 được kỳ vọng sẽ tạo thêm dư địa phát triển cho Thái Nguyên trong quá trình hướng tới mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trong tương lai.