Thị trường

Thấy gì qua con số 227.000 doanh nghiệp rời thị trường?

10/03/2026, 16:29

Tốc độ tăng trưởng doanh thu của nhiều doanh nghiệp đang phục hồi sau giai đoạn khó khăn, nhưng phía sau bức tranh đó là sự phân hóa ngày càng mạnh.

Cuộc sàng lọc và phân hóa mạnh

Chỉ trong một năm, hơn 227.000 doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường, phản ánh áp lực cạnh tranh và biến động kinh tế toàn cầu đang tác động sâu đến cộng đồng doanh nghiệp.

Bảng xếp hạng Top 500 Doanh nghiệp tăng trưởng nhanh nhất Việt Nam (Fast 500) năm 2026 cho thấy sau giai đoạn nhiều biến động, tốc độ tăng trưởng doanh thu của các doanh nghiệp đang có dấu hiệu phục hồi.

Thấy gì qua con số 227.000 doanh nghiệp rời thị trường?- Ảnh 1.

Top 10 doanh nghiệp tăng trưởng nhanh nhất Việt Nam 2026.

Theo thống kê của Vietnam Report, tốc độ tăng trưởng kép bình quân hàng năm (CAGR) về doanh thu của các doanh nghiệp trong bảng xếp hạng giai đoạn 2021–2024 đạt 23,5%, phản ánh xu hướng tăng trưởng dần ổn định trở lại sau thời kỳ suy giảm nhu cầu thị trường và biến động kinh tế.

Tuy nhiên, phía sau con số tích cực này là một thực tế đáng chú ý: Thị trường doanh nghiệp đang bước vào giai đoạn phân hóa và sàng lọc mạnh mẽ hơn.

Khảo sát cho thấy dù 63% doanh nghiệp đạt hoặc vượt kế hoạch kinh doanh trong năm qua, tỷ lệ doanh nghiệp không đạt mục tiêu doanh thu và lợi nhuận đã tăng so với năm trước.

Sự vận động của thị trường đang diễn ra theo hai chiều rõ rệt. Trong năm qua, 297.500 doanh nghiệp gia nhập hoặc quay trở lại hoạt động, nhưng đồng thời 227.200 doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường, tăng gần 15% so với năm 2024.

Theo các chuyên gia, điều này cho thấy tăng trưởng kinh tế không còn lan tỏa đồng đều mà đang tập trung vào những doanh nghiệp có khả năng thích ứng nhanh với biến động thị trường.

Xét theo khu vực kinh tế, khối doanh nghiệp tư nhân tiếp tục đóng vai trò dẫn dắt tăng trưởng. Tốc độ tăng trưởng doanh thu bình quân của khu vực này đạt 24,1%, cao nhất trong ba khu vực kinh tế.

Trong khi đó, doanh nghiệp Nhà nước đạt mức tăng trưởng 23,7%, ghi nhận cải thiện đáng kể so với năm trước nhờ quá trình tái cơ cấu và nâng cao năng lực quản trị. Khối doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) đạt mức tăng trưởng khoảng 20,9%, thấp hơn nhưng vẫn cho thấy xu hướng phục hồi.

Môi trường kinh doanh chứa nhiều biến số khó lường

Một điểm đáng chú ý khác là kỳ vọng của doanh nghiệp về triển vọng kinh tế năm 2026 đang có sự phân hóa rõ rệt.

Theo khảo sát, 22,9% doanh nghiệp dự báo tăng trưởng GDP dưới 7,5%, trong khi 20% tin rằng kinh tế có thể đạt mức tăng trưởng từ 10% trở lên. Khoảng cách lớn giữa các dự báo cho thấy môi trường kinh doanh năm tới vẫn chứa nhiều biến số khó lường.

Trong bối cảnh đó, căng thẳng thương mại và biến động địa chính trị được doanh nghiệp xem là thách thức lớn nhất đối với tăng trưởng trong năm 2026, với 74,1% doanh nghiệp lựa chọn.

Các yếu tố như xung đột khu vực, biến động chuỗi cung ứng và giá năng lượng có thể nhanh chóng tác động đến chi phí sản xuất, logistics và đơn hàng xuất khẩu của doanh nghiệp Việt Nam.

Bên cạnh đó, 70,4% doanh nghiệp cho rằng biến động giá năng lượng và nguyên vật liệu đầu vào là rủi ro lớn thứ hai, đặc biệt trong bối cảnh biên lợi nhuận của nhiều doanh nghiệp vẫn còn khá mỏng.

Thấy gì qua con số 227.000 doanh nghiệp rời thị trường?- Ảnh 2.

Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng khốc liệt, nhiều doanh nghiệp đang chuyển trọng tâm chiến lược sang tăng trưởng ổn định và tối ưu hiệu quả vận hành, thay vì chạy theo mở rộng quy mô bằng mọi giá.

Đáng chú ý, trí tuệ nhân tạo (AI) đang nổi lên như một công cụ quan trọng giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả quản trị, phân tích dữ liệu và tối ưu chuỗi cung ứng.

Theo đánh giá của các doanh nghiệp, lĩnh vực tài chính – ngân hàng sẽ chịu tác động mạnh nhất từ AI trong thời gian tới, trong khi các ngành sản xuất và tiêu dùng được dự báo chịu ảnh hưởng ở mức trung bình.

Giới chuyên gia cho rằng những doanh nghiệp có khả năng ứng dụng công nghệ, kiểm soát chi phí và thích ứng nhanh với biến động thị trường sẽ là nhóm giữ được đà tăng trưởng trong giai đoạn mới.

Trong bối cảnh kinh tế Việt Nam bước vào chu kỳ phát triển mới, những doanh nghiệp tăng trưởng nhanh không chỉ phản ánh nhịp độ phục hồi của nền kinh tế mà còn đóng vai trò "hạt nhân đổi mới", định hình hướng đi cho tăng trưởng bền vững trong những năm tới.