Sau năm 2025 bứt phá mạnh mẽ, Thể thao Việt Nam bước vào năm 2026 với trọng tâm ưu tiên nguồn lực cho các môn thế mạnh, hướng tới mục tiêu tranh chấp huy chương tại ASIAD 20.
Dấu ấn của ngành Thể thao Việt Nam trong năm 2025
Năm 2025 ghi nhận nỗ lực chuyển dịch mạnh mẽ của Thể thao Việt Nam theo hướng đầu tư trọng tâm, trọng điểm, gắn huấn luyện chuyên sâu với khoa học công nghệ. Ngay từ đầu năm, ngành đã chủ động xây dựng kế hoạch tập huấn và thi đấu cho các đội tuyển quốc gia và đội tuyển trẻ quốc gia, đảm bảo phù hợp với lộ trình hướng tới các đấu trường lớn. Hơn 2.000 lượt vận động viên cùng gần 400 lượt huấn luyện viên và chuyên gia đã được triệu tập tập huấn tại các trung tâm huấn luyện thể thao quốc gia và địa phương, cho thấy sự mở rộng về quy mô lẫn chất lượng công tác đào tạo.
Điền kinh mang về hàng loạt tấm Huy chương Vàng quan trọng tại SEA Games 33.
Song song đó, quá trình huấn luyện được triển khai theo hướng cá thể hóa cho từng vận động viên, kết hợp đầy đủ các yếu tố dinh dưỡng, y sinh học thể thao, phục hồi chức năng, tâm lý thi đấu… để tối ưu hiệu suất và giảm thiểu chấn thương. Cách tiếp cận này phản ánh bước tiến quan trọng trong quản lý thành tích cao của Việt Nam, dần tiệm cận các nền thể thao phát triển.
SEA Games 33 tại Thái Lan là đích nhắm trọng điểm của năm 2025 và cũng là phép thử toàn diện cho chiến lược đầu tư mũi nhọn. Các môn thế mạnh truyền thống được củng cố, đồng thời lực lượng trẻ được trao cơ hội thi đấu nhằm tạo lớp kế cận liên tục và bền vững. Với sự chuẩn bị kỹ lưỡng, đoàn Thể thao Việt Nam vững vàng trong Top 3 khu vực khi giành 87 Huy chương Vàng (HCV), 81 Huy chương Bạc (HCB) và 112 Huy chương Đồng (HCĐ). Nhiều đội tuyển tiếp tục duy trì vị thế hàng đầu Đông Nam Á như: điền kinh (12 HCV), vật (10 HCV), đua thuyền (8 HCV), bắn súng (8 HCV), bơi (7 HCV), karate (6 HCV)… qua đó khẳng định hiệu quả của phương thức đầu tư có trọng điểm.
Không chỉ tập trung cho SEA Games, Việt Nam còn mở rộng hiện diện tại các đấu trường châu lục và thế giới. Việc cử vận động viên dự Đại hội Thể thao trẻ châu Á tại Bahrain, Đại hội Thể thao mùa Đông châu Á tại Trung Quốc, dù số lượng chưa lớn, đã thể hiện định hướng chiến lược trong việc đa dạng hóa môn thi đấu, tạo cơ hội cọ xát quốc tế cho vận động viên trẻ, tiếp cận các môn thể thao mới và mở rộng không gian phát triển trong tương lai.
Tính tổng thể, Thể thao Việt Nam đã gặt hái 2.253 huy chương quốc tế trong năm 2025, gồm 80 HCV thế giới, 161 HCV châu Á và 616 HCV tại Đông Nam Á. Những thành tựu nổi bật này cho thấy sự phát triển tương đối toàn diện của thể thao thành tích cao Việt Nam, đồng thời khẳng định dư địa cải thiện còn rất lớn nếu tiếp tục duy trì đầu tư chiều sâu, đặc biệt đối với các môn có khả năng tranh chấp huy chương tại Olympic và ASIAD.
Bà Lê Thị Hoàng Yến, Phó cục trưởng Cục Thể dục Thể thao Việt Nam cho biết: "Năm 2025, thể thao Việt Nam đã có bước chuyển rõ rệt trong đầu tư và huấn luyện thành tích cao, với việc áp dụng khoa học công nghệ và cá thể hóa chương trình tập luyện cho vận động viên. Thành tích tại SEA Games 33 và số huy chương quốc tế lớn cho thấy hiệu quả của chiến lược này. Tuy nhiên, để nâng tầm cạnh tranh ở Olympic và ASIAD, chúng ta cần duy trì chiều sâu về lực lượng, tiếp tục mở rộng cọ xát quốc tế và tăng cường đào tạo trẻ. Đây là cơ sở quan trọng để xây dựng nền thể thao hiện đại, bền vững và đạt kết quả cao trên trường quốc tế".
Ưu tiên nguồn lực cho các môn có thế mạnh hướng tới Olympic, ASIAD
Năm 2026, bên cạnh nhiệm vụ trọng tâm là chuẩn bị cho các vòng loại Olympic Los Angeles 2028, Thể thao Việt Nam sẽ tham dự bốn đại hội thể thao quốc tế lớn gồm: ASIAD 20 tại Nhật Bản, Olympic trẻ 2026, Đại hội Thể thao trong nhà và Võ thuật châu Á 2026 và Đại hội Thể thao Bãi biển châu Á 2026. Trong đó, ASIAD 20 được xác định là mục tiêu ưu tiên, bởi đây là đấu trường quan trọng để đánh giá năng lực cạnh tranh của thể thao Việt Nam ở tầm châu lục.
Tập trung đầu tư có trọng tâm, ưu tiên nguồn lực cho các môn thể thao Olympic và ASIAD.
Để chuẩn bị cho các mục tiêu trọng điểm, ngành Thể thao sẽ tập trung đầu tư có trọng tâm, ưu tiên nguồn lực cho các môn thể thao Olympic và ASIAD có khả năng tranh chấp huy chương, đồng thời tiếp tục nâng cao chất lượng công tác tuyển chọn lực lượng.
Một trong những định hướng quan trọng là xây dựng giáo án huấn luyện chuyên sâu cho các môn mũi nhọn. Bắn súng được xác định là mô hình cần được nhân rộng, khi các vận động viên như Phạm Quang Huy, Trịnh Thu Vinh đang thể hiện năng lực cạnh tranh rõ rệt. Lực lượng này cần được hưởng chế độ chuyên biệt, bao gồm hỗ trợ dinh dưỡng, tâm lý, chăm sóc y học thể thao và đặc biệt là tăng cường thi đấu quốc tế để tích lũy kinh nghiệm.
Các môn "nữ hoàng" như điền kinh và bơi lội tiếp tục được đẩy mạnh cọ xát quốc tế thông qua tập huấn nước ngoài. Tuy nhiên, thay vì triển khai theo hình thức đồng loạt, ngành sẽ tách nhóm vận động viên tiềm năng để gửi đến những trung tâm huấn luyện hàng đầu thế giới, nhằm tối ưu hóa hiệu quả đầu tư và chuẩn bị lực lượng cho ASIAD 20. Sau đại hội, sẽ tiếp tục mở rộng đầu tư trở lại ở quy mô đội tuyển để phát triển lực lượng kế cận.
Cùng với đó, ngành chú trọng chuyên nghiệp hóa công tác quản lý và khoa học thể thao. Việc chưa duy trì được phong độ ổn định cho một số vận động viên chủ lực như Nguyễn Huy Hoàng hay Nguyễn Quang Hưng Nguyên cho thấy cần phải đẩy mạnh ứng dụng dữ liệu khoa học trong lập kế hoạch huấn luyện. Ở thể thao hiện đại, yếu tố kỹ thuật – chiến thuật, phân tích đối thủ, tính toán tải vận động và xác định chu kỳ đạt điểm rơi phong độ phải được hỗ trợ bởi hệ thống chuyên gia, bao gồm HLV, bác sĩ thể thao, chuyên gia dinh dưỡng và tâm lý.
Một giải pháp song hành là thúc đẩy xã hội hóa và phát triển kinh tế thể thao. Ngân sách nhà nước sẽ đóng vai trò định hướng, tạo nền tảng ban đầu, trong khi cơ chế chính sách cần mở hơn để thu hút doanh nghiệp đồng hành cùng vận động viên trọng điểm. Mô hình tài trợ trực tiếp cho vận động viên để tập huấn dài hạn, đổi lại quyền lợi truyền thông – thương hiệu, đã được các quốc gia phát triển triển khai thành công và là hướng đi Việt Nam có thể học tập.
Ông Hoàng Đạo Cương, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch nhấn mạnh: "Nhiệm vụ của Thể thao Việt Nam trong năm 2026 là triển khai hiệu quả Nghị định mới thay thế Nghị định 152 ngay sau khi được Chính phủ ban hành; đồng thời chuẩn bị lực lượng vận động viên cho ASIAD 20 tại Nhật Bản, bảo đảm tính liên thông trong kế hoạch huấn luyện hướng tới SEA Games 2027 tại Malaysia, trên cơ sở trẻ hóa và xây dựng lớp kế cận vững chắc".