Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết 29/2026/NQ-CP thí điểm một số chính sách triển khai xăng E10 đến năm 2028. Đáng chú ý, xăng E10RON95-III sẽ được Nhà nước công bố giá cơ sở thay thế xăng RON95-III, làm căn cứ điều hành giá trên thị trường.
Theo Nghị quyết, các chính sách thí điểm tập trung vào bốn nhóm nội dung chính gồm: thuê dịch vụ thử nghiệm để kiểm tra chất lượng xăng dầu; xác định xăng E10RON95 mức 3 (E10RON95-III) là mặt hàng xăng sinh học tiêu dùng phổ biến do Nhà nước công bố giá; quy định các yếu tố hình thành giá cơ sở đối với xăng E10RON95-III; đồng thời xử lý lượng xăng không chì còn tồn và quy định rõ trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp liên quan.
Thí điểm một số chính sách trong triển khai lộ trình sử dụng xăng E10. Ảnh: VGP.
Một trong những điểm đáng chú ý là thương nhân đầu mối sản xuất xăng dầu và thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu thực hiện pha chế được phép thuê dịch vụ thử nghiệm từ các tổ chức thử nghiệm được chỉ định theo quy định để kiểm tra chất lượng sản phẩm theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia.
Theo đó, hợp đồng thuê dịch vụ thử nghiệm với tổ chức được chỉ định sẽ có giá trị thay thế tài liệu thuyết minh về năng lực phòng thử nghiệm hiện có tại cơ sở pha chế. Quy định này được đánh giá giúp doanh nghiệp giảm bớt thủ tục, tiết kiệm chi phí đầu tư phòng thử nghiệm nhưng vẫn bảo đảm yêu cầu kiểm soát chất lượng nhiên liệu trước khi đưa ra thị trường.
Đáng chú ý, kể từ ngày Nghị quyết có hiệu lực, xăng E10RON95-III được thí điểm xác định là mặt hàng tiêu dùng phổ biến và được Nhà nước công bố giá cơ sở thay thế cho xăng RON95-III trong công tác điều hành giá xăng dầu.
Bộ Công Thương và Bộ Tài chính sẽ phối hợp xác định các yếu tố cấu thành trong công thức giá cơ sở và công bố giá để thực hiện điều hành đối với mặt hàng xăng E10RON95-III.
Theo quy định, giá cơ sở của xăng E10RON95-III được hình thành từ nhiều yếu tố. Trong đó, giá xăng dầu thế giới được tính theo bình quân giá giao dịch xăng RON95 trên thị trường quốc tế giữa hai kỳ điều hành. Giá etanol nhiên liệu do Bộ Tài chính xác định và thông báo để áp dụng trong công thức tính giá.
Các chi phí như đưa xăng từ nước ngoài về cảng Việt Nam, premium đối với nguồn sản xuất trong nước, chi phí vận chuyển từ nhà máy lọc dầu đến cảng, lợi nhuận định mức và chi phí kinh doanh định mức sẽ được áp dụng tương tự các mặt hàng xăng hiện hành.
Khi thị trường vận hành ổn định và có đầy đủ dữ liệu về hoạt động kinh doanh xăng E10RON95-III, Bộ Tài chính sẽ chủ trì rà soát, khảo sát thực tế và quyết định các khoản chi phí cấu thành phù hợp trước khi thông báo để Bộ Công Thương áp dụng trong công thức giá cơ sở.
Nghị quyết cũng yêu cầu các thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu báo cáo đầy đủ, trung thực và kịp thời các thông tin, số liệu phục vụ việc xác định giá cơ sở; đồng thời chịu trách nhiệm trước pháp luật về nội dung báo cáo.
Để phục vụ quá trình chuyển đổi sang xăng E10, Chính phủ khuyến khích các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu thực hiện mua bán, chuyển giao lượng xăng không chì thành phẩm còn tồn trước ngày 1/6 nhằm phục vụ hoạt động pha chế xăng sinh học. Việc xử lý lượng tồn kho này phải hoàn thành trước ngày 31/7.
Các thương nhân đầu mối, thương nhân phân phối, thương nhân nhận quyền bán lẻ và đại lý bán lẻ xăng dầu phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về số lượng xăng không chì được mua bán, chuyển giao và thực hiện báo cáo cơ quan quản lý theo quy định trước ngày 15/8.
Chính phủ giao Bộ Công Thương chủ trì triển khai lộ trình sử dụng xăng E10 trên phạm vi toàn quốc từ ngày 1/6; đồng thời điều phối nguồn cung etanol và xăng nền phục vụ pha chế, phối trộn, bảo đảm không xảy ra gián đoạn nguồn cung.
Bộ Công Thương cũng phối hợp với các bộ, ngành liên quan kiểm tra, giám sát chất lượng xăng E10; rà soát, hướng dẫn tiêu chuẩn, quy chuẩn đối với hạ tầng kho chứa, trạm phối trộn nhiên liệu sinh học, bảo đảm yêu cầu an toàn kỹ thuật.
Bộ Khoa học và Công nghệ được giao tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực hiện các quy định về đo lường và chất lượng xăng E10 trong quá trình sản xuất, nhập khẩu, pha chế và lưu thông trên thị trường.
Bộ Tài chính nghiên cứu đề xuất điều chỉnh thuế tiêu thụ đặc biệt và thuế bảo vệ môi trường đối với nhiên liệu sinh học nhằm khuyến khích người dân sử dụng xăng E10 khi cần thiết. Bộ Nông nghiệp và Môi trường nghiên cứu cơ chế phát triển vùng nguyên liệu phục vụ sản xuất nhiên liệu sinh học, đồng thời đánh giá và công bố các chỉ số giảm phát thải để phục vụ công tác truyền thông.
Đối với địa phương, UBND các tỉnh, thành phố được yêu cầu hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư, nâng cấp hạ tầng lưu chứa và phân phối xăng E10; đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát chất lượng xăng E5 và E10 trên địa bàn.
Các thương nhân kinh doanh xăng dầu phải chủ động xây dựng kế hoạch nguồn cung, đầu tư hệ thống kho chứa, phối trộn và phân phối, bảo đảm chất lượng sản phẩm phù hợp tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia trước khi đưa ra lưu thông.