Thứ trưởng Nguyễn Tường Văn: Hạ tầng đồng bộ mở rộng không gian phát triển TP.HCM

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Tường Văn nhấn mạnh yêu cầu đầu tư hạ tầng đồng bộ gắn với quy hoạch không gian phát triển mới, huy động hiệu quả các nguồn lực và tăng cường phối hợp liên vùng tại TP.HCM.

Tại hội thảo “Đầu tư phát triển hạ tầng đồng bộ - Động lực tăng trưởng kinh tế và mở rộng không gian phát triển TP.HCM” ngày 16/10, do Báo Tiền Phong phối hợp với Sở Xây dựng TP.HCM tổ chức, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Tường Văn nhấn mạnh vai trò của hạ tầng trong việc tổ chức lại không gian phát triển, kết nối các động lực tăng trưởng và nâng cao hiệu quả đầu tư của thành phố trong giai đoạn mới.

Theo Thứ trưởng Nguyễn Tường Văn, sau quá trình sắp xếp đơn vị hành chính, TP.HCM bước vào giai đoạn phát triển mới với quy mô không gian, dân số, tiềm lực kinh tế và yêu cầu quản trị lớn hơn. Không gian mới tạo điều kiện kết nối trung tâm hành chính, thương mại, dịch vụ với các trung tâm công nghiệp, đổi mới sáng tạo, hệ thống cảng biển, logistics, kinh tế biển, du lịch và các vùng sinh thái đặc thù. Đây là cơ hội để thành phố tái cấu trúc mô hình tăng trưởng, đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn đối với công tác quy hoạch, đầu tư hạ tầng và tổ chức thực hiện.

"Hạ tầng không chỉ là hệ thống công trình phục vụ phát triển, hạ tầng phải trở thành công cụ tổ chức lại không gian, kết nối các động lực tăng trưởng, giảm chi phí của nền kinh tế và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân", Thứ trưởng Nguyễn Tường Văn nhấn mạnh.

Phát triển hạ tầng gắn với không gian mới của thành phố

Theo Thứ trưởng Nguyễn Tường Văn, đầu tư hạ tầng phải bám sát cấu trúc không gian phát triển mới của thành phố. Quy hoạch tổng thể thành phố thời kỳ 2025 - 2050, tầm nhìn 100 năm cần hình thành một chỉnh thể kinh tế đô thị thống nhất, đa cực, đa trung tâm, có sự phân công chức năng và khả năng kết nối, bổ trợ lẫn nhau.

Mỗi cực phát triển cần được xác định rõ chức năng kinh tế chủ đạo, quy mô dân số và việc làm, nhu cầu đất đai, hạ tầng động lực, hạ tầng xã hội và mối liên hệ với các khu vực khác. Hạ tầng cần tạo điều kiện phân bổ hợp lý việc làm, dịch vụ, nhà ở và các tiện ích thiết yếu, đồng thời hạn chế tình trạng phát triển đô thị thiếu đồng bộ.

Về giao thông, Thứ trưởng nhấn mạnh yêu cầu phát triển hệ thống đồng bộ, thông minh và đa phương thức. Thành phố cần tăng cường kết nối giữa đường bộ, đường sắt, đường thủy, cảng biển, hàng không và giao thông công cộng đô thị.

Các nhiệm vụ trọng tâm gồm hoàn thiện các tuyến vành đai, cao tốc và nút giao cửa ngõ; phát triển đường sắt đô thị và đường sắt kết nối vùng; kết nối hệ thống cảng Cái Mép - Thị Vải, Cần Giờ, các trung tâm logistics và Cảng hàng không quốc tế Long Thành.

Cùng với đó, phát triển giao thông đô thị cần gắn với tổ chức không gian đô thị theo mô hình TOD, kết hợp giao thông công cộng với sử dụng đất, nhà ở, thương mại, dịch vụ và hạ tầng xã hội. Việc khai thác giá trị gia tăng từ đất đai cần được thực hiện công khai, minh bạch và phục vụ đầu tư hạ tầng.

Lãnh đạo Bộ Xây dựng và ban tổ chức hội thảo.

Thứ trưởng Nguyễn Tường Văn cũng lưu ý yêu cầu phát triển đồng bộ hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội, hạ tầng số và hạ tầng sinh thái. Các vấn đề ngập úng, triều cường, sụt lún, xâm nhập mặn và sức chịu tải của hệ sinh thái cần được tính đến trong quá trình quy hoạch, đầu tư. Sông, kênh, rạch, hồ điều hòa, hành lang xanh, vùng trữ nước và rừng ngập mặn Cần Giờ cần được xem xét trong tổng thể hệ thống hạ tầng của thành phố.

Huy động nguồn lực, tăng cường phối hợp liên vùng

Theo Thứ trưởng Nguyễn Tường Văn, nhu cầu đầu tư hạ tầng trong giai đoạn tới rất lớn, trong khi nguồn lực nhà nước có giới hạn. Vì vậy, đầu tư công cần giữ vai trò dẫn dắt, tập trung vào các công trình hạ tầng khung có sức lan tỏa và khả năng mở rộng không gian phát triển.

Thành phố cần huy động hiệu quả nguồn vốn tư nhân, vốn quốc tế và các hình thức đối tác công - tư (PPP); đồng thời xác định thứ tự ưu tiên, phân kỳ đầu tư phù hợp và lựa chọn những dự án có khả năng tháo gỡ điểm nghẽn, tạo động lực phát triển.

"Đầu tư đồng bộ không có nghĩa là đầu tư tất cả cùng một lúc", Thứ trưởng Nguyễn Tường Văn nhấn mạnh.

Quang cảnh hội thảo.

Bên cạnh đó, cần quan tâm đến cơ chế khai thác giá trị gia tăng từ đất, công tác giải phóng mặt bằng, bố trí tái định cư và chia sẻ rủi ro trong các dự án PPP, bảo đảm hài hòa lợi ích của Nhà nước, người dân và nhà đầu tư.

Thứ trưởng cũng nhấn mạnh vai trò của công tác quản trị và phối hợp liên ngành, liên vùng. Các vấn đề về vận tải hàng hóa, cảng biển, hành lang sông, cấp nước, thoát nước, kiểm soát ngập và xử lý chất thải không thể giải quyết riêng lẻ trong phạm vi từng địa phương.

Do đó, TP.HCM cần tăng cường phối hợp với Đồng Nai, Tây Ninh và các địa phương trong vùng, thống nhất từ quy hoạch, chuẩn bị đầu tư, phân kỳ, nguồn vốn đến quản lý vận hành. Đồng thời, cần xây dựng cơ sở dữ liệu quy hoạch và hạ tầng thống nhất trên nền tảng số, công khai thông tin, theo dõi tiến độ dự án và xác định rõ trách nhiệm trong tổ chức thực hiện.

Thứ trưởng Nguyễn Tường Văn đề nghị hội thảo tập trung làm rõ ba vấn đề: "Các dự án hạ tầng nào cần được ưu tiên để mở khóa cho không gian phát triển? Cơ chế nào có thể huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực? Và cần tổ chức phối hợp ra sao để biến quy hoạch thành các chương trình, dự án cụ thể?".

Thứ trưởng Nguyễn Tường Văn khẳng định, Bộ Xây dựng sẽ tiếp tục phối hợp với TP.HCM trong quá trình hoàn thiện quy hoạch, thể chế và các chương trình phát triển đô thị, hạ tầng; hướng dẫn, tháo gỡ khó khăn thuộc thẩm quyền và tổng hợp, báo cáo cấp có thẩm quyền đối với những vấn đề vượt thẩm quyền.