Trả lời chất vấn chiều 12/11, Thủ tướng Lê Minh Hưng làm rõ các giải pháp huy động nguồn lực phục vụ mục tiêu tăng trưởng hai con số, kiểm soát rủi ro kinh tế vĩ mô, phát triển các kênh huy động vốn trung và dài hạn.
Thủ tướng cũng giải đáp những vấn đề liên quan đến tiến độ triển khai Nghị quyết 57 về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và cơ chế phát triển vùng Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL).
Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng trả lời chất vấn của đại biểu Quốc hội chiều 12/11. Ảnh: Media Quốc hội.
Tại phiên chất vấn, đại biểu Thái Quỳnh Mai Dung (Đoàn Phú Thọ) đề nghị Thủ tướng cho biết chính sách thu hút các quỹ đầu tư quốc tế, dòng vốn đầu tư gián tiếp nước ngoài dài hạn, ổn định. Đại biểu Nguyễn Mạnh Hùng (Đoàn Cần Thơ) quan tâm đến giải pháp huy động nguồn lực cho đầu tư công giai đoạn 2026-2030, gắn với kiểm soát lạm phát, tỷ giá và bội chi ngân sách.
Cùng nêu chất vấn, đại biểu Phan Duy Anh (Đoàn Đà Nẵng) cho biết, tổng vốn đầu tư toàn xã hội cần huy động trong giai đoạn 2026-2030 khoảng 38,5 triệu tỷ đồng, trong đó gần 30 triệu tỷ đồng từ ngoài ngân sách nhà nước. Đại biểu đề nghị Chính phủ có lộ trình, chỉ tiêu cụ thể phát triển các kênh vốn trung và dài hạn, đồng thời báo cáo Quốc hội hằng năm về kết quả thực hiện.
Trả lời nhóm vấn đề này, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết, để thực hiện mục tiêu tăng trưởng, cần xác định rõ mục tiêu huy động nguồn lực và có các giải pháp cụ thể trên cơ sở chương trình phát triển kinh tế - xã hội 5 năm, chương trình hành động và kế hoạch hằng năm báo cáo Trung ương, Quốc hội.
Về thu hút vốn đầu tư gián tiếp nước ngoài, các quỹ đầu tư và vốn tư nhân, Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu hoàn thiện thể chế, xây dựng khuôn khổ pháp lý minh bạch, phù hợp thông lệ quốc tế, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư. Chính phủ sẽ tập trung cụ thể hóa các luật, nghị quyết đã được thông qua, đồng thời giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô và các cân đối lớn để củng cố niềm tin của nhà đầu tư.
Đối với các dòng vốn trung và dài hạn, Chính phủ sẽ xây dựng công cụ thu hút thông qua hai Trung tâm tài chính tại TP.HCM và TP Đà Nẵng, thúc đẩy sự tham gia của nhà đầu tư vào thị trường chứng khoán. Thủ tướng cho biết, tổ chức FTSE Russell đã nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam lên mức thị trường mới nổi. Kết hợp với các công cụ giám sát dòng vốn vào đúng mục tiêu, Việt Nam có thể huy động thêm nguồn lực mà không gây bất ổn thị trường.
Về vốn đầu tư công, Thủ tướng nhấn mạnh phải xác định rõ trọng tâm phân bổ vốn. Theo Kết luận 18-KL/TW của Hội nghị Trung ương 2, số lượng dự án đầu tư công đã giảm mạnh. Nhiệm kỳ trước, số dự án giảm còn khoảng 5.000; hiện nay, vốn ngân sách Trung ương chỉ còn trên 3.000 dự án.
Nguồn lực được tập trung cho các dự án có tính lan tỏa, liên vùng và hạ tầng thiết yếu như giao thông, cảng biển, khoa học công nghệ then chốt, hạ tầng nông nghiệp. Việc giải ngân đúng mục tiêu, tiến độ sẽ tạo sức lan tỏa, thu hút thêm nguồn lực từ khu vực tư nhân và nước ngoài.
Các đại biểu Quốc hội tham gia phiên chất vấn chiều 12/11. Ảnh: Media Quốc hội.
Thủ tướng cũng khẳng định, hằng năm, Chính phủ đều báo cáo Trung ương và Quốc hội các chỉ tiêu huy động tổng vốn đầu tư toàn xã hội, phân tách theo từng nguồn gồm ngân sách nhà nước, doanh nghiệp nhà nước, tư nhân, tín dụng ngân hàng, FDI và thị trường chứng khoán để phục vụ giám sát.
Liên quan đến việc tháo gỡ điểm nghẽn trong triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW, đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn (Đoàn Hải Phòng) phản ánh một số nhiệm vụ còn chậm do phối hợp giữa các cơ quan.
Trả lời đại biểu, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết, việc sơ kết 1,5 năm thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW mới được tổ chức. Đây là lĩnh vực mới và khó, cả Trung ương và địa phương còn lúng túng. Ban Chỉ đạo 57 và Chính phủ đã xác định các nhiệm vụ trọng tâm, đang quyết liệt triển khai.
Về hoàn thiện kiến trúc và khung dữ liệu, Việt Nam đã hoàn thiện Khung kiến trúc tổng thể số quốc gia phiên bản 1.0 và ban hành Khung dữ liệu tổng thể. Các bộ, ngành, địa phương phải hoàn thiện khung kiến trúc, khung dữ liệu chuyên ngành để có cơ sở lập dự án, giải ngân mua sắm phần cứng, phần mềm.
Đối với số hóa dữ liệu, Chính phủ quyết tâm hoàn thành các cơ sở dữ liệu quốc gia và chuyên ngành trong năm 2026; một số lĩnh vực chuyên sâu như đất đai có thể chuyển sang năm 2027. Việc xây dựng cơ sở dữ liệu phải bảo đảm nguyên tắc "đúng, đủ, sạch, sống, kết nối và liên thông".
Về phát triển công nghệ chiến lược, Chính phủ đã chỉ đạo đẩy nhanh thẩm định để đầu tư cho 18 công nghệ và sản phẩm chiến lược ưu tiên. Thời gian tới sẽ triển khai cơ chế đặt hàng nghiên cứu, kết nối cơ quan nhà nước với các viện, trường đại học và doanh nghiệp. Các bộ, ngành phải xác định rõ sản phẩm ưu tiên trong lĩnh vực phụ trách, như ngành y tế ưu tiên vắc-xin, thuốc chữa bệnh; ngành nông nghiệp ưu tiên gen, giống, phân bón, thuốc trừ sâu. Đồng thời, tiếp tục rà soát những vướng mắc pháp lý phát sinh từ thực tiễn để hoàn thiện đồng bộ.
Về cơ chế phát triển vùng Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL), đại biểu Phạm Văn Hòa (Đoàn Đồng Tháp) cho rằng, vùng còn nhiều khó khăn do xuất phát điểm về hạ tầng giao thông, y tế, giáo dục, chuyển đổi số thấp hơn các vùng khác, trong khi sản xuất nông nghiệp chiếm tỷ trọng khá cao trong cơ cấu kinh tế. Đại biểu đề nghị Thủ tướng xem xét cơ chế đặc thù để tạo điều kiện cho vùng phát triển.
Quang cảnh phiên chất vấn chiều 12/11. Ảnh: Media Quốc hội.
Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết, Chính phủ và Quốc hội luôn quan tâm đến ĐBSCL. Vừa qua, Bộ Chính trị đã có Kết luận số 26-KL/TW về ứng phó sạt lở, sụt lún, biến đổi khí hậu và nghị quyết chung về phát triển các vùng kinh tế.
Trong kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn này, vốn dành cho ĐBSCL là trên 320.000 tỷ đồng, mức cao nhất trong số 6 vùng kinh tế, thể hiện sự quan tâm đặc biệt của Trung ương.
Thủ tướng nhấn mạnh, nhiệm vụ trước mắt là tập trung đầu tư hạ tầng thiết yếu. Chính phủ đã chỉ đạo Bộ Xây dựng và Bộ Nông nghiệp và Môi trường khẩn trương triển khai các dự án được phân bổ vốn, tập trung hoàn thiện giao thông đường bộ, hạ tầng kết nối, chống sạt lở, sụt lún và thích ứng biến đổi khí hậu.
Cùng với đó, Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành làm việc với các tỉnh ĐBSCL để thu hút dự án công nghiệp lớn vào những lĩnh vực phù hợp với thế mạnh của vùng như năng lượng mới, năng lượng tái tạo, cảng biển, thương mại, dịch vụ; thúc đẩy liên kết "4 nhà" gồm nông dân, doanh nghiệp, nhà khoa học và thị trường, tạo đầu ra ổn định cho nông sản. Thủ tướng cũng yêu cầu quan tâm đầu tư y tế, giáo dục, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực phục vụ mục tiêu tăng trưởng của vùng.
Về phân cấp, phân quyền, các nhiệm vụ phát triển ĐBSCL đã được đưa vào chương trình hành động của Chính phủ và các bộ, ngành. Chính phủ đã giao quyền lớn cho chính quyền các tỉnh trong vùng làm chủ đầu tư các dự án lớn.
Đáng chú ý, trong lĩnh vực giao thông đường bộ, Chính phủ đã có nghị quyết đầu tư theo hình thức cầu cạn. Theo Thủ tướng, dù chi phí ban đầu cao hơn làm đường thông thường nhưng xét tổng thể vòng đời dự án sẽ hiệu quả hơn do giảm chi phí giải phóng mặt bằng, tái định cư, đồng thời giúp người dân ổn định sản xuất.