Thúc đẩy chuẩn mực ESG để tăng trưởng cao và bền vững

Đó là ý kiến của TS Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam tại Hội thảo "Phấn đấu tăng trưởng kinh tế 2 con số bền vững: Bối cảnh mới - Hành động mới" do báo Dân trí tổ chức chiều nay (27/5).

Thúc đẩy chuẩn mực ESG để tăng trưởng kinh tế 2 con số

TS Lê Duy Bình cho rằng trong bối cảnh Việt Nam hướng tới mục tiêu tăng trưởng GDP 2 con số, yêu cầu về tăng trưởng, phát triển bền vững và chuẩn mực ESG đang trở thành yếu tố cốt lõi của nền kinh tế. 

Vị chuyên gia ví tiêu dùng xanh đang nổi lên như một động lực tăng trưởng mới. Quy mô thị trường bán lẻ Việt Nam năm 2025 đạt khoảng 7 triệu tỷ đồng, tương đương 269 tỷ USD. Đáng chú ý, khoảng 84% người tiêu dùng Việt Nam sẵn sàng chi trả cao hơn cho các sản phẩm xanh, sạch và có cam kết ESG. "Xu hướng này sẽ tạo áp lực buộc doanh nghiệp phải thay đổi mô hình sản xuất và nâng cao trách nhiệm môi trường, xã hội", TS Lê Duy Bình nhận định.

Theo ông Bình, Chính phủ đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong quá trình này. Với quy mô vốn đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030 khoảng 8,22 triệu tỷ đồng và chi thường xuyên khoảng 10,06 triệu tỷ đồng, Nhà nước không chỉ là cơ quan kiến tạo chính sách mà còn là "người tiêu dùng lớn nhất" của nền kinh tế.

Ở lĩnh vực xuất khẩu, ông Bình nhận định ESG đang trở thành "hàng rào kỹ thuật mới" của thương mại toàn cầu. Những cơ chế như điều chỉnh biên giới carbon (CBAM), chống phá rừng hay các tiêu chuẩn về lao động, truy xuất nguồn gốc đang khiến doanh nghiệp Việt Nam buộc phải thay đổi nếu muốn tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng quốc tế.

Ngoài ra, ESG cũng mở ra cơ hội lớn cho huy động vốn tư nhân, phát triển tín dụng xanh, trái phiếu xanh và thu hút FDI chất lượng cao. Ông Bình cho rằng các tập đoàn quốc tế ngày càng ưu tiên quốc gia có hạ tầng ESG tốt, năng lượng sạch và chuỗi cung ứng minh bạch. Bởi lẽ đó, ESG không chỉ là câu chuyện tuân thủ mà còn là nền tảng để hình thành các động lực tăng trưởng mới như kinh tế xanh, kinh tế số và đổi mới sáng tạo.

Cùng quan điểm, bà Vũ Thị Mùi, Phó trưởng Phòng Chính sách sản phẩm bán buôn - Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) cho biết, phát triển bền vững là ưu tiên hàng đầu của nhà băng này.

Với chính sách đó, Vietcombank ưu tiên phân bổ vốn tín dụng cho các dự án phát triển bền vững, năng lượng sạch, giảm thiểu khí thải và bảo vệ môi trường. Tích cực thu hút và đa dạng hoá các nguồn vốn xanh từ những tổ chức tài chính quốc tế uy tín và thị trường vốn trong nước. Đồng hành cùng doanh nghiệp chuyển đổi xanh và ứng dụng công nghệ tiên tiến để cung ứng giải pháp tài chính hiệu quả, bám sát định hướng phát triển Xanh và Số của Chính phủ. 

Tương tự như vậy, ông Trần Hoài Phương, Giám đốc Ngân hàng Doanh nghiệp HDBank cho biết toàn bộ khách hàng doanh nghiệp vay vốn tại ngân hàng đều phải trải qua quá trình đánh giá theo các tiêu chí ESG. Qua đó, doanh nghiệp có thể hiểu rõ hơn mức độ "xanh" của mình cũng như mức độ phù hợp của dự án đối với xu hướng phát triển bền vững.

Theo ông Phương, HDBank không chỉ đóng vai trò cấp vốn mà còn như một đơn vị tư vấn cho các doanh nghiệp xuất khẩu sang thị trường châu Âu và Mỹ, đặc biệt trong bối cảnh các tiêu chuẩn ESG ngày càng trở thành yêu cầu bắt buộc trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Tái định vị mô hình tăng trưởng qua hành trình chuyển đổi AI, Số và Xanh

Từ góc nhìn doanh nghiệp, ông Lê Hùng Cường, Tổng giám đốc FPT Digital cho rằng xu hướng chuyển đổi AI, Số và Xanh trở thành yêu cầu cấp thiết với doanh nghiệp Việt Nam trong giai đoạn mới, khi lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính. "Chúng ta đang sống trong môi trường AI, việc tích hợp AI vào chuỗi sản xuất kinh doanh sẽ là động lực quan trọng nhất trong giai đoạn tăng trưởng mới", ông Cường nhấn mạnh.

Tổng giám đốc FPT Digital tin rằng AI không còn là xu hướng mang tính thử nghiệm mà đang trở thành công cụ cốt lõi để tái cấu trúc hoạt động doanh nghiệp. Tuy nhiên, để AI phát huy hiệu quả, doanh nghiệp cần bắt đầu từ nền tảng dữ liệu và chuyển đổi số. "Chúng ta đang sống trong môi trường AI, việc tích hợp AI vào chuỗi sản xuất kinh doanh sẽ là động lực quan trọng nhất trong giai đoạn tăng trưởng mới", ông Cường chia sẻ.

Theo ông Cường, AI không còn là xu hướng mang tính thử nghiệm mà đang trở thành công cụ cốt lõi để tái cấu trúc hoạt động doanh nghiệp. AI cần được tích hợp vào toàn bộ chuỗi giá trị sản xuất, kinh doanh và quản trị để tạo ra đòn bẩy năng suất, hình thành động lực tăng trưởng mới và giúp doanh nghiệp vượt bẫy thu nhập trung bình.

Song song với hành trình chuyển đổi AI, Số và Xanh, ông Phạm Tuấn Anh, Thành viên HĐTV Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) cho rằng các doanh nghiệp phải nâng cao khả năng tự chủ, tăng sức chống chịu trước biến đổi của tình hình quốc tế. 

Nhắc tới vấn đề thời sự - xung đột Trung Đông - ông Tuấn Anh nhận định đây không còn là vấn đề khu vực mà đã trở thành biến số lớn tác động đến an ninh năng lượng toàn cầu, chuỗi cung ứng, vận tải biển và ổn định kinh tế vĩ mô.

Bản thân Petrovietnam cũng đang chịu tác động trên nhiều mặt, từ biến động giá dầu thô ảnh hưởng đến doanh thu, dòng tiền, tồn kho và hiệu quả sản xuất kinh doanh, đến rủi ro gián đoạn nguồn cung dầu thô cho các nhà máy lọc hóa dầu. Bên cạnh đó, cạnh tranh LNG giữa châu Á và châu Âu cùng chi phí vận tải, bảo hiểm tăng cao cũng gây áp lực lên chuỗi khí - điện và khả năng cung ứng điện cho nền kinh tế.

Trước bối cảnh đó, Petrovietnam xác định mục tiêu không để đứt gãy các cân đối năng lượng, chủ động xây dựng nhiều kịch bản ứng phó với biến động giá dầu, thiếu hụt LNG, gián đoạn nguồn cung và áp lực thị trường xăng dầu.