Cục Quản lý đất đai (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) vừa có trả lời Báo Xây dựng trước thực trạng tiền đền bù thấp, mua tái định cư giá cao.
Báo Xây dựng có nội dung hỏi Bộ Nông nghiệp và Môi trường, thực tế hiện nay có tình trạng người dân nhận bồi thường đất ở giá thấp, trong khi đó mua tái định cư giá cao.
Điển hình là Dự án Công viên Nghĩa trang Yên Kỳ mở rộng (GĐ1), người dân được bồi thường 2tr/m2 đất ở, trong khi mua tái định cư 8tr/m2 chưa tính chi phí xây dựng nhà ở. Vậy làm thế nào để đảm bảo quyền lợi cho người dân?
Cán bộ xã Vật Lại hướng dẫn người dân tra cứu, đối chiếu thông tin trong dự thảo phương án hỗ trợ, bồi thường. Ảnh: Xã Vật Lại.
Dự án Công viên nghĩa trang Yên Kỳ mở rộng (giai đoạn 1) do Công ty Cổ phần Tập đoàn Xây dựng và Du lịch Bình Minh làm chủ đầu tư. Dự có quy mô 203,18ha, thời gian thực hiện từ năm 2016-2019. Nhưng hơn thập kỷ nay, dự án chưa giải phóng xong mặt bằng, đời sống người dân trong vùng quy hoạch gặp nhiều khó khăn.
Tại buổi làm việc với Ủy ban nhân dân xã Vật Lại, Chủ tịch TP Hà Nội Vũ Đại Thắng yêu cầu các sở, ngành và địa phương tập trung tháo gỡ dứt điểm khó khăn, đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng theo đúng lộ trình; bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, nhà đầu tư và người dân.
Trả lời Báo Xây dựng, Cục Quản ký đất đai (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết Luật Đất đai (khoản 8, Điều 111) có quy định về hỗ trợ tái định cư người có đất ở thu hồi mà phải di chuyển chỗ ở, cụ thể: nếu tiền bồi thường về đất ở không đủ so với giá trị của một suất tái định cư tối thiểu thì được Nhà nước hỗ trợ tiền đủ để được giao một suất tái định cư tối thiểu.
Theo quy định này, người có đất ở thu hồi mà phải di chuyển chỗ ở, được bồi thường bằng giao đất ở sẽ được Nhà nước hỗ trợ số tiền còn thiếu đủ để mua 1 suất đất tái định cư tối thiểu.
Theo Cục Quản lý đất đai, giá đất tính tiền bồi thường về đất và giá đất tính tiền sử dụng đất tại nơi tái định cư được tính theo giá đất trong bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất (Điều 3 Nghị quyết số 254/2025/QH15). Trong đó, bảng giá đất là một trong các căn cứ để tính tiền sử dụng đất, tính tiền bồi thường về đất; hệ số điều chỉnh giá đất là tỷ lệ tăng, giảm giá đất của các loại đất tương ứng với khu vực, vị trí đã quy định trong bảng giá đất.
Thẩm quyền quyết định bảng giá đất, hệ số điều chỉnh giá đất là của địa phương (Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định bảng giá đất, ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định hệ số điều chỉnh giá đất).
Cũng theo Cục Quản lý đất đai, Luật Đất đai năm 2024 quy định việc xây dựng khu tái định cư phải đi trước một bước, do đó, việc lựa chọn địa điểm, khu vực xây dựng khu tái định cư, quy mô diện tích các lô đất tái định cư, các mức giá tính thu tiền sử dụng đất tái định cư do UBND cấp tỉnh, UBND cấp xã quyết định.
Từ viện dẫn trên, Cục Quản lý đất đai nhận định, pháp luật về đất đai đã có các quy định để đảm bảo quyền lợi cho người có đất ở thu hồi, phân cấp, phân quyền triệt để cho chính quyền địa phương trong quyết định giá đất, địa điểm, quy mô diện tích, các mức giá tính thu tiền sử dụng đất tái định cư để phù hợp với khả năng chi trả của người có đất thu hồi.
Trường hợp trong tổ chức thực hiện mà có chênh lệch về giá đất tính bồi thường và giá đất tính thu tiền tại nơi tái định cư thì UBND cấp tỉnh xem xét áp dụng biện pháp, mức hỗ trợ khác để bảo đảm có chỗ ở, ổn định đời sống, sản xuất đối với người có đất thu hồi, chủ sở hữu tài sản gắn liền với đất phù hợp với tình hình thực tế tại địa phương (Điều 3 Nghị quyết số 254/2025/QH15).
Trước đó, Báo Xây dựng có đăng tải bài viết "Kiến nghị chính sách đặc thù giải phóng mặt bằng Nghĩa trang Yên Kỳ". Qua đó, phản ánh những lo lắng, băn khoăn của người dân xóm Rừng Phường, thôn Thượng Tả, xã Vật Lại về tình trạng thu hồi, bồi thường đất ở giá thấp, trong khi đó họ phải mua tái định cư giá cao.
Để tạo đồng thuận của người dân, đẩy nhanh tiến độ dự án, Ủy ban nhân dân xã Vật Lại đã có tờ trình gửi Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội kiến nghị cho phép áp dụng cơ chế đặc thù khi bồi thường hỗ trợ và tái định cư dự án.
