Tiêu thụ điện mùa nắng nóng tăng cao, Điện lực miền Bắc kích hoạt loạt giải pháp ứng phó
Tổng công ty Điện lực miền Bắc đã chủ động triển khai loạt quyết sách để đảm bảo cung ứng điện trong bối cảnh tiêu thụ điện tăng cao mùa hè năm 2026, trong đó điện mặt trời áp mái tự sản tự tiêu thụ được thúc đẩy mạnh mẽ.
Mỗi ngày nắng nóng, miền Bắc tiêu thụ thêm hơn 100 triệu kWh điện
Tại tọa đàm "Đảm bảo cung ứng điện mùa khô năm 2026", diễn ra ngày 10/6, do Báo Xây dựng tổ chức. Ông Đỗ Văn Năm, Thành viên Hội đồng thành viên Tổng công ty Điện lực miền Bắc chia sẻ, nhiệm vụ của tổng công ty là quản lý vận hành và kinh doanh phân phối điện trên địa bàn 17 tỉnh miền Bắc.
Ông Đỗ Văn Năm, Thành viên Hội đồng thành viên Tổng công ty Điện lực miền Bắc.
Trong nhiều năm liên tục, Tổng công ty Điện lực miền Bắc luôn là đơn vị phân phối điện có tốc độ tăng trưởng điện thương phẩm lớn nhất trong tập đoàn.
Kết thúc năm 2025, Tổng công ty Điện lực miền Bắc là đơn vị có quy mô sản lượng điện thương phẩm lớn nhất tập đoàn. Dự kiến năm 2026, có thể đạt sản lượng điện thương phẩm toàn miền Bắc lớn hơn 116 tỷ kWh. Đây là con số rất lớn.
Tính đến hết tháng 5, công suất cực đại của Tổng công ty Điện lực miền Bắc đã ghi nhận những ngày cuối tháng 5 đạt 20.482MW, tăng trưởng xấp xỉ 13,3% so với cùng kỳ và khoảng 7,9% so với công suất cực đỉnh của năm 2023. Năm nay, miền Bắc nắng nóng sớm và công suất đỉnh cũng đạt rất lớn.
"Đây là khó khăn và thách thức lớn nhất cho các đơn vị trong toàn Tập đoàn Điện lực Việt Nam cũng như thách thức lớn nhất đối với Tổng công ty Điện lực miền Bắc", ông Năm nói.
Theo ông Đỗ Văn Năm, phụ tải miền Bắc chịu ảnh hưởng và gia tăng rất lớn từ hai nguồn phụ tải chính. Trong đó, sản xuất công nghiệp chiếm khoảng từ 60-65%; khoảng 30-31% cho quản lý tiêu dùng và sinh hoạt hộ gia đình. Hai thành phần phụ tải này chiếm khoảng 95-96% tổng phụ tải của tổng miền Bắc. Đây cũng là hai nhóm phụ tải có công suất tăng lớn nhất trong những ngày nắng nóng.
Nhân viên điện lực tăng cường rà soát kiểm tra hệ thống điện, sẵn sàng bảo đảm cung cấp điện.
Với phụ tải sản xuất công nghiệp, thời gian qua, phụ tải trong những ngày nắng nóng chủ yếu từ các hệ thống làm mát và điều hòa của các phân xưởng sản xuất, làm tăng phụ tải.
Với nhóm phụ tải sinh hoạt hộ gia đình, vào mùa hè, các thiết bị làm mát, đặc biệt là điều hòa và quạt, hệ thống quạt được vận hành với công suất tối đa và thời gian dài, làm tăng công suất cũng như sản lượng tiêu thụ.
"Qua số liệu chúng tôi theo dõi nhiều năm, đặc biệt là năm nay, những ngày nhiệt độ bình thường, sản lượng điện của toàn tổng miền Bắc rơi vào khoảng 280-310 triệu kWh/ngày. Tuy nhiên những ngày nắng nóng cuối tháng 5, sản lượng của miền Bắc đã đạt đến 430-440 triệu kWh/ngày.
Mức chênh sản lượng hơn 100 triệu kWh/ngày giữa ngày nhiệt độ bình thường và ngày nắng nóng rất lớn, thể hiện áp lực của hệ thống điện và sự đột biến của phụ tải", ông Năm nói.
Với những diễn biến thời tiết hiện nay, ông Năm cho rằng, miền Bắc sẽ trải qua những ngày công suất cực đỉnh có thể cao hơn trong tháng 5 và khả năng dự báo sẽ rơi vào tháng 6 hoặc tháng 7. Công suất đỉnh của hệ thống của miền Bắc, của Tổng công ty Điện lực miền Bắc có thể đạt 21.200-21.500 MW, thậm chí trong điều kiện cực đoan hơn thì phụ tải đỉnh của miền Bắc có thể vượt qua 22.000 MW.
"Đó là áp lực rất lớn cho toàn bộ hệ thống điện nói chung và hệ thống điện của miền Bắc nói riêng trong việc vận hành an toàn, tin cậy, liên tục hệ thống điện để đáp ứng cho nhu cầu sản xuất và sinh hoạt của nhân dân", ông Năm cho hay.
5 giải pháp bảo đảm điện mùa nắng nóng
Chia sẻ về những giải pháp đảm bảo cung ứng điện mà Điện lực miền Bắc đang thực hiện, để cân bằng giữa điện sinh hoạt và điện sản xuất trong những khung giờ cao điểm mà không gây đứt gãy chuỗi cung ứng của doanh nghiệp, ông Đỗ Văn Năm, Thành viên Hội đồng thành viên Tổng công ty Điện lực miền Bắc cho biết, giải pháp đầu tiên đó là tập trung đầu tư cải tạo, đảm bảo toàn bộ lưới điện bao gồm: lưới điện 110kV, lưới điện trung và hạ áp phải được duy tu bảo dưỡng ở trạng thái tốt nhất, coi đây là một trong những giải pháp chủ động về hạ tầng lưới điện quan trọng nhất để đảm bảo cung ứng điện.
Ông lý giải. khi nắng nóng, công suất đỉnh lên rất cao và kéo dài. Nếu chúng ta không có một hạ tầng lưới điện đủ tốt và chuẩn bị kỹ càng, rất có thể sẽ xuất hiện những nguy cơ về sự cố trong cung cấp điện.
Giải pháp thứ hai đó là thông qua chỉ đạo của Bộ Công thương và Tập đoàn, tổng công ty sẽ dự báo các kịch bản công suất cho từng tỉnh, từng khu vực. Từ đó, chỉ đạo các công ty điện lực tỉnh phối hợp với Sở Công thương báo cáo UBND các tỉnh, thành phố, rà soát các phụ tải và có kịch bản vận hành cho từng tỉnh.
Khu vực địa bàn Bắc bộ có kịch bản khác với địa bàn trung du và miền núi, để ứng phó trong những tháng nắng nóng.
Tổng công ty Điện lực miền Bắc thúc đẩy lắp đặt mạng lưới điện mặt trời tự sản tự tiêu trên mái nhà các hộ gia đình và mái nhà các khu công nghiệp.
"Lấy ví dụ, tại khu vực miền núi, chúng tôi phải phối hợp với hơn 350 nhà máy thủy điện nhỏ. dịch chuyển giờ phát điện sao cho huy động được tốt nhất công suất phát ở những giờ cao điểm để hỗ trợ đáp ứng nhu cầu phụ tải giờ cao điểm", ông Năm dẫn chứng.
Giải pháp thứ ba, ngay từ tháng 3/2026, trước dự báo của Trung tâm điều độ quốc gia và dự báo thời tiết, đơn vị đã triển khai đồng bộ hội nghị khách hàng tại 27 tỉnh thành phố, có sự góp mặt của các khu công nghiệp, các khách hàng lớn, khách hàng công nghiệp lớn trên địa bàn. Ngoài thông báo tình hình cung ứng điện, còn chỉ rõ những khó khăn, thách thức mà hệ thống điện miền Bắc sẽ phải trải qua.
Đồng thời, rà soát các khách hàng có hệ thống máy phát điện dự phòng ký cam kết và trao đổi để họ có thể sẵn sàng chia sẻ công suất phát trong những ngày nắng nóng, hoặc điều chỉnh năng suất lao động, có thể sản xuất trước các thành phẩm trong những tháng thấp điểm để dự trữ, hạn chế tải cho các tháng cao điểm.
Cùng đó, trao đổi với các doanh nghiệp để dịch chuyển dây chuyền sản xuất hợp lý trong các ngày cao điểm.
"Đây là một trong những giải pháp mà chúng tôi đã làm để cân bằng giữa khách hàng công nghiệp và sinh hoạt; làm sao tất cả các khách hàng công nghiệp đều có thể tham gia dịch chuyển phụ tải nhưng vẫn đạt được mục tiêu lớn nhất của họ là đảm bảo được các đơn hàng sản xuất; từ đó ngăn tình trạng quá tải gây nên sự cố trong cung ứng điện", theo ông Năm.
Giải pháp thứ tư là chủ động truyền thông về tình hình cung ứng điện, đẩy mạnh tuyên truyền tiết kiệm điện. Hành lang pháp lý về tiết kiệm điện rất rõ, tuy nhiên, tiềm năng tiết kiệm điện vẫn còn rất lớn, vẫn còn những hộ gia đình hay kể cả những cơ quan công sở cũng thực sự chưa sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả, đặc biệt là vào giờ cao điểm.
Ông Năm cho biết, khi phối hợp cùng Sở Công thương các tỉnh đi kiểm tra nhận thấy một số thực trạng: một số trụ sở các doanh nghiệp, nhân viên thường về nhà nghỉ trưa, không ở lại văn phòng như các tòa nhà ở Hà Nội, tuy nhiên điều hòa vẫn được duy trì. Hay vào mùa hè, lúc 17h30, 18h trời vẫn sáng nhưng đèn chiếu sáng trên các tuyến đường vẫn được bật. Điều này cho thấy tiềm năng tiết kiệm điện vẫn còn rất lớn.
Một trong những giải pháp cũng được Tổng công ty Điện lực miền Bắc chú trọng là thúc đẩy lắp đặt mạng lưới điện mặt trời tự sản tự tiêu trên mái nhà các hộ gia đình và mái nhà các khu công nghiệp.
Theo ông Năm, tại miền Bắc có hàng nghìn khu công nghiệp với nhiều triệu m2 các mái tôn của khu công nghiệp, tuy nhiên, mật độ phủ điện mặt trời tự sản tự tiêu còn chưa tương xứng với tiềm năng. Điều này cũng tương tự với các hộ gia đình.
Do đó, để thực hiện mục tiêu Chính phủ đề ra phấn đấu đến năm 2030 có 50% hộ dân và 50% các mái nhà công sở được lắp đặt điện mặt trời tự sản tự tiêu, thì còn phải nỗ lực rất lớn.
Đây là nguồn điện xanh, sạch hợp lý nhất của miền Bắc lúc này, bởi vào các tháng nắng nóng, bức xạ mặt trời ở miền Bắc rất lớn, sẽ phát huy tốt nhất nguồn cung điện cho miền Bắc vào mùa nắng nóng.