Phát triển nhà ở xã hội theo hướng phát thải các-bon thấp không chỉ đặt ra yêu cầu về lựa chọn vật liệu, công nghệ xây dựng mà còn cần sự đồng bộ từ quy hoạch, thiết kế, huy động nguồn lực tài chính đến quản lý vận hành công trình.
Đây là những nội dung chính tại Hội thảo "Nhà ở xã hội phát thải các-bon thấp - Định hướng và giải pháp cho Việt Nam" do Viện Khoa học Công nghệ Xây dựng (IBST) tổ chức sáng ngày 30/10 tại Hà Nội.
Ông Nguyễn Hữu Tiến, Phó vụ trưởng Vụ Khoa học công nghệ, môi trường và vật liệu xây dựng (Bộ Xây dựng).
Xu hướng mô hình nhà ở xã hội gắn với phát thải các-bon thấp
Phát biểu tại hội thảo, ông Nguyễn Hữu Tiến, Phó vụ trưởng Vụ Khoa học công nghệ, môi trường và vật liệu xây dựng (Bộ Xây dựng) nhấn mạnh: Phát triển các-bon thấp là một trong những định hướng quan trọng trong chiến lược phát triển đất nước. Đại hội XIV của Đảng tiếp tục xác định phát triển kinh tế xanh, bền vững, thúc đẩy chuyển đổi mô hình tăng trưởng là những nhiệm vụ trọng tâm.
Theo ông Nguyễn Hữu Tiến, trong lĩnh vực xây dựng, chuyển đổi xanh cần được cụ thể hóa bằng việc phát triển công nghệ xanh, công trình xanh và các giải pháp giảm phát thải có khả năng ứng dụng trong thực tế.
Đối với nhà ở xã hội, yêu cầu này càng cần được quan tâm nhằm vừa bảo đảm khả năng tiếp cận nhà ở của người dân, vừa nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng, tài nguyên và giảm tác động đến môi trường.
Hội thảo là dịp để cơ quan quản lý, chuyên gia, nhà đầu tư và doanh nghiệp cùng trao đổi, đóng góp ý kiến, đề xuất những giải pháp phù hợp với điều kiện Việt Nam, hướng tới đưa các mục tiêu chuyển đổi xanh từ định hướng thành những kết quả cụ thể trong triển khai dự án.
TS Nguyễn Hồng Hải, Viện trưởng Viện Khoa học Công nghệ Xây dựng.
TS Nguyễn Hồng Hải, Viện trưởng IBST cho biết, hội thảo được tổ chức trong khuôn khổ thực hiện nhiệm vụ khảo sát thực trạng, đề xuất giải pháp và hướng dẫn thiết kế nhà ở xã hội phát thải các-bon thấp do Bộ Xây dựng giao IBST chủ trì.
Theo TS Nguyễn Hồng Hải, đây là dịp để Viện tiếp nhận thêm ý kiến từ các chuyên gia, nhà khoa học, cơ quan quản lý và doanh nghiệp, qua đó hoàn thiện các nội dung nghiên cứu, đề xuất giải pháp sát với thực tiễn.
Đồng thời, hội thảo cũng tạo điều kiện giới thiệu những sản phẩm, công nghệ mới trong lĩnh vực vật liệu và xây dựng thân thiện với môi trường.
Đồng bộ giải pháp từ thiết kế đến vận hành công trình
Tại hội thảo, các tham luận tập trung làm rõ nhiều khía cạnh của bài toán phát triển nhà ở xã hội phát thải các-bon thấp.
Mở đầu phiên chuyên môn, ThS Trần Phương, Trưởng phòng Công trình xanh và Tiết kiệm năng lượng IBST trình bày về thực trạng, yêu cầu và giải pháp phát triển nhà ở xã hội phát thải các-bon thấp tại Việt Nam.
Nội dung tham luận đặt ra những vấn đề nền tảng về yêu cầu kỹ thuật và định hướng triển khai mô hình công trình phù hợp.
Ở góc độ tài chính, ông Vũ Hồng Phong, chuyên gia công trình xanh EDGE đề cập các cơ chế tài chính xanh và khả năng huy động nguồn lực cho nhà ở xã hội phát thải thấp.
Đây là vấn đề quan trọng nhằm cân đối chi phí đầu tư ban đầu với lợi ích tiết kiệm năng lượng, giảm chi phí vận hành trong dài hạn.
Trong khi đó, TS.KTS Nguyễn Tiến Tâm, giảng viên Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội tập trung vào giải pháp quy hoạch, kiến trúc và thiết kế thụ động thích ứng khí hậu cho nhà ở xã hội tại Hà Nội.
Các yếu tố như tổ chức không gian, hướng công trình, che nắng và thông gió tự nhiên được đặt ra như những giải pháp cần tính toán ngay từ giai đoạn quy hoạch, thiết kế nhằm giảm nhu cầu sử dụng năng lượng và nâng cao tiện nghi cho cư dân.
Liên quan đến vật liệu xây dựng, ông Trần Quốc Thọ, chuyên gia kỹ thuật tại Công ty Cổ phần Xi măng FiCO-YTL chia sẻ về giải pháp vật liệu và cấu kiện xây dựng phát thải thấp theo tiếp cận vòng đời.
Tham luận nhấn mạnh việc xem xét lượng phát thải hàm chứa trong vật liệu, cấu kiện, đồng thời cân nhắc đặc tính kỹ thuật và khả năng ứng dụng trong công trình.
Nhóm giải pháp công nghệ và vận hành cũng được nhiều doanh nghiệp đề cập. Đại diện Knauf Việt Nam giới thiệu giải pháp vách nhẹ nhằm tối ưu sử dụng vật liệu, giảm phát thải hàm chứa; đại diện Panasonic Electric Works Việt Nam chia sẻ các giải pháp tiết kiệm năng lượng, nâng cao hiệu quả vận hành và chất lượng không khí trong nhà.
Trong khi đó, đại diện Sơn TOA Việt Nam đề cập đến vật liệu hoàn thiện, sơn có hàm lượng VOC thấp, góp phần kiểm soát phát thải trong không gian sống và bảo vệ sức khỏe cư dân.
Bên cạnh các giải pháp riêng lẻ, hội thảo cũng dành thời gian trao đổi về mô hình thí điểm công trình phát thải các-bon thấp, đề xuất nhóm giải pháp ưu tiên áp dụng tại Hà Nội.
Đại diện Công ty Phát triển nhà Xuân Phương chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn trong quá trình triển khai mô hình thí điểm nhà ở xã hội phát thải các-bon thấp, qua đó làm rõ hơn những thuận lợi, khó khăn và điều kiện cần thiết để đưa các giải pháp vào dự án cụ thể.
Toàn cảnh hội thảo.
Tại phiên thảo luận, các đại biểu tập trung trao đổi về chính sách, chi phí đầu tư, dữ liệu đánh giá và cơ chế phối hợp giữa cơ quan quản lý, đơn vị nghiên cứu, chủ đầu tư, tư vấn thiết kế và doanh nghiệp.
Một trong những vấn đề được đặt ra là cần lựa chọn giải pháp phù hợp với đặc thù nhà ở xã hội, bảo đảm hài hòa giữa chi phí xây dựng, hiệu quả sử dụng năng lượng, chất lượng môi trường sống và khả năng tiếp cận của người dân.
Việc đánh giá phát thải cần được xem xét trên toàn bộ vòng đời công trình, từ vật liệu, thi công đến vận hành, thay vì chỉ tập trung vào một khâu riêng lẻ.
Các ý kiến tại hội thảo là cơ sở để IBST tiếp tục hoàn thiện nhiệm vụ nghiên cứu, đề xuất nhóm giải pháp ưu tiên và xây dựng mô hình thí điểm phù hợp với điều kiện thực tiễn tại Hà Nội. Qua đó, từng bước hình thành cơ sở khoa học và thực tiễn phục vụ định hướng phát triển nhà ở xã hội phát thải các-bon thấp tại Việt Nam.
Sự kiện khép lại với hoạt động tham quan thực tế khu vực nhà mẫu tỷ lệ 1:1 của IBST, qua đó mang lại cái nhìn trực quan sinh động về các giải pháp kỹ thuật, vật liệu và công nghệ hướng tới mục tiêu phát triển nhà ở xã hội phát thải các-bon thấp tại Việt Nam trong giai đoạn tới.